VII SA/Wa 2123/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej I. P. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Svan. akt VII SA Wa 2123/09 UZASADNIENIE Prezydent m. st. [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. ([...]) na podstawie art. 123 i 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., postanowił wstrzymać na wniosek F. O. wykonanie decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] października 2007r. przenoszącej na rzecz I. P. i W. L. wspólników firmy "F." s.c. decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. o pozwoleniu na budowę dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 20 szamb na działkach ew. nr [...][...] (obecnie nr [...],[...],[...] i [...]) przy ul. [...] w W. w części dotyczącej budowy 3 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej i 1 segmentu budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz 7 szamb szczelnych na działce ew. nr [...]. Organ podał, że wznowienie nastąpiło z uwagi na pismo z 15 maja 2009r. Policji W. W. informujące, że w postępowaniu przygotowawczym biegły z zakresu pisma ręcznego wydał opinię, z której wynika, że podpis pod oświadczeniem z dnia 21 czerwca 2006r. o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki o nr [...] stanowiącej własność F. O. nie został przez nią nakreślony. Organ wskazał, że powyższe okoliczności wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażaleń I. P. i W. L. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podzielił stanowisko organu I instancji i dodał, że na tym etapie nie bada zasadności wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę ani rzeczywistego zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 kpa i ich wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zostały określone w przepisie art. 152 k.p.a. i są uzależnione od możliwości prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, na co wskazywać mają okoliczności sprawy. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że do jego zastosowania wystarczy tylko wskazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. Skargę na ww. postanowienie wniosła I. P. zarzucając: 1) rażącą obrazę art. 152 k.p.a. i art. 145 § 1 w zw. z art. 147 k.p.a. oraz art. 40 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez wstrzymanie wykonania ww. decyzji oraz wszczęcie postępowania wznowieniowego na żądanie osób, które nie mają statusu strony; 2) istotne naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1, 2 i 4 oraz art. 147 k.p.a., poprzez bezzasadne przyjęcie istnienia prawdopodobieństwa uchylenia ww. decyzji, pomimo braku podstaw do wznowienia postępowania na wniosek, 3) naruszenie przepisów art. art. 182 i nast. k.p.a., art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6.04.1990r. o Policji, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 § 1 k.p.k. oraz art. 156 k.p.k. a contrario poprzez przyjęcie, w oparciu o notatkę z Policji jakoby ww. decyzję wydano w wyniku przestępstwa lub w oparciu o podrobione dokumenty, 4) rażącą obrazę art. 40 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 148 § 1 k.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. pomimo, że wznowienie nastąpiło na wniosek osób, które nie mają statusu strony, złożony po upływie terminu wymienionego w art. 148 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień organu I i II instancji oraz postanowienia nr [...] z dnia [...] lipca 2009r., a także stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów obu instancji przy wykonywaniu władzy publicznej w znaczeniu art. 417 kc. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji wydano z naruszeniem art. 152 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009r., którym organ ten wstrzymał - w postępowaniu wznowionym na wniosek F. O. oraz E. i L. K. - wykonanie decyzji własnej z dnia [...] października 2007r., którą przeniesiono na rzecz I. P. i W. L. wspólników "F." s.c. decyzję z dnia [...] lipca 2006r. ([...]) w powyższym zakresie. Podstawę prawną działania organów stanowił art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, że w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie, to jest gdy istnieje przekonanie o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia (art. 146 § 1 k.p.a.), organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Podkreśla się przy tym, że organ nie jest uprawniony do badania merytorycznej zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem wznowionego postępowania, jak i ewentualnej konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Nie mogą zatem podlegać ocenie organu zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, które podlegają badaniu dopiero w trakcie merytorycznego postępowania rozpoznawczego. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest bowiem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ jest wstępnie przekonany, że dojdzie do uchylenia decyzji. Należy zgodzić się z wyżej przedstawionym stanowiskiem co do zasady. Jednak - zdaniem Sądu - w zależności od okoliczności faktycznych danej sprawy prawdopodobieństwo to winno być oceniane również w zakresie przesłanek niezbędnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek danego podmiotu. Nie będzie bowiem podstaw do wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji, w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a., jeśli ze wstępnej analizy akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot nieposiadający przymiotu strony bądź strona, która uchybiła ustawowemu terminowi do złożenia takiego wniosku, czy też nawet po wezwaniu organu nie wskazała podstaw wznowienia. Negatywna ocena w zakresie prawdopodobieństwa wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek wskazuje jednocześnie na brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 152 § 1 kpa. W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż już ze wstępnej oceny akt administracyjnych wynika, że z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007r., przenoszącą w trybie art. 40 Prawa budowlanego na rzecz "L." decyzję z dnia [...] lipca 2006r. ([...]) w powyższym zakresie, wydaną dla I. P., wystąpiły osoby nieposiadające przymiotu strony. Wyjaśnić bowiem trzeba, że zgodnie z art. 40 ust. 3 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Zmiana osoby inwestora nie narusza bowiem prawem chronionych interesów właścicieli działek sąsiednich. Jest to wyłącznie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ administracji nie może odmówić, jeśli spełnione są warunki określone tym przepisem. Oznacza to, że również w postępowaniu wznowionym jego stronami są tylko podmioty wymienione w art. 40 ust. 3 kpa tj. I. P. i "L.". Jednocześnie Sąd podkreśla, że powyższe ustalenia nie przesądzają o tym, czy w istocie wszczęcie postępowania będzie uznane za wadliwie, gdyż - jak to już wyżej wyjaśniono - oceny tej będzie można dokonać w postępowaniu dotyczącym badania merytorycznej zgodności z prawem ww. decyzji. W związku z powyższym Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Rzeczą organów będzie zatem ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów w znaczeniu art. 417 kc wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w zakresie określonym w art. 3 ww. ustawy. Rozstrzygnięcia ww. kwestii skarżąca może domagać się przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.