VII SA/Wa 2124/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej I. P. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent [...]postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. ([...]) na podstawie art. 123 i 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., wstrzymał - na wniosek F. O. oraz E. i L. K. -wykonanie decyzji własnej z dnia [...] października 2007r. ([...]) przenoszącej na rzecz "L." decyzję z dnia [...] lipca 2006r. ([...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 20 szamb szczelnych na działkach ew. nr [...] i [...] (obecnie [...],[...],[...],[...]) z obrębu [...] przy ul. [...] w W., w części dotyczącej 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 10 szamb na działce nr ew. [...][...]. Zdaniem organu istnieją okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia ww. decyzji w trybie wznowieniowym, gdyż Policja W. W. pismem z dnia 15 maja 2009r. poinformowała, że w postępowaniu przygotowawczym biegły z zakresu pisma ręcznego wydał opinię, z której bezspornie wynika, że podpis pod oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki nr [...] stanowiącej własność F. O. nie został przez nią nakreślony. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009r. (nr [...]), po rozpoznaniu zażaleń I. P. i W. L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez organ I instancji i dodał, że na tym etapie sprawy nie bada zasadności wznowienia postępowania ani rzeczywistego zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. i ich wpływu na rozstrzygnięcie. Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji zostały określone w art. 152 k.p.a. i są uzależnione tylko od prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, na co wskazywać mają okoliczności sprawy. Ocena stopnia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji należy do uznania organu, ale wstrzymanie wykonania decyzji nie opiera się na zasadzie uznaniowości. Jeżeli organ stwierdzi istnienie przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji ma obowiązek dokonania takiej czynności. Skargę na ww. postanowienie wniosła I. P. zarzucając: 1. rażącą obrazę art. 152 k.p.a. i art. 145 § 1 w zw. z art.147 k.p.a. oraz art. 40 ust. 3 Prawo budowlane poprzez wstrzymanie wykonania ww. decyzji oraz wszczęcie postępowania wnowieniowego na żądanie osób, które nie mają statusu strony; 2. istotne naruszenie art. 152 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.a. oraz art. 147 k.p.a., poprzez bezzasadne przyjęcie istnienia prawdopodobieństwa uchylenia ww. decyzji, pomimo braku podstaw do wznowienia postępowania na wniosek; 3. naruszenie art. 182kpa i nast., art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 § 1 k.p.k. oraz art. 156 k.p.k. a contrario poprzez przyjęcie na podstawie notatki Policji, że ww. decyzja miała być wydana w wyniku przestępstwa lub w oparciu o podrobione dokumenty; 4. rażącą obrazę prawa procesowego, poprzez niezastosowanie 40 ust. 3 Prawo budowlane oraz art. 148 § 1 k.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. pomimo, że wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek osób nieposiadających statusu strony, złożony po upływie terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień i uchylenie postanowienia nr [...] oraz stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów w znaczeniu art. 417 Kc. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zaprezentowane stanowisko i wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji wydano z naruszeniem art. 152 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2009r., którym organ ten wstrzymał - w postępowaniu wznowionym na wniosek F. O. oraz E. i L. K. - wykonanie decyzji własnej z dnia [...] października 2007r., którą przeniesiono na rzecz "L." decyzję z dnia [...] lipca 2006r. ([...]) w części dotyczącej 5 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej oraz 10 szamb na działce nr ew. [...] [...]. Podstawę prawną działania organów stanowił art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W orzecznictwie i piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, że w przypadku zaistnienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie, to jest gdy istnieje przekonanie o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania i gdy jednocześnie nie występuje przesłanka przedawnienia (art. 146 § 1 k.p.a.), organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Podkreśla się przy tym, że organ nie jest uprawniony do badania merytorycznej zgodności z prawem decyzji będącej przedmiotem wznowionego postępowania, jak i ewentualnej konieczności jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Nie mogą zatem podlegać ocenie organu zarzuty naruszenia norm prawa materialnego, które podlegają badaniu dopiero w trakcie merytorycznego postępowania rozpoznawczego. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest bowiem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ jest wstępnie przekonany, że dojdzie do uchylenia decyzji. Należy zgodzić się z wyżej przedstawionym stanowiskiem co do zasady. Jednak - zdaniem Sądu - w zależności od okoliczności faktycznych danej sprawy prawdopodobieństwo to winno być oceniane również w zakresie przesłanek niezbędnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek danego podmiotu. Nie będzie bowiem podstaw do wydania postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji, w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a., jeśli ze wstępnej analizy akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił podmiot nieposiadający przymiotu strony bądź strona, która uchybiła ustawowemu terminowi do złożenia takiego wniosku, czy też nawet po wezwaniu organu nie wskazała podstaw wznowienia. Negatywna ocena w zakresie prawdopodobieństwa wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego na wniosek wskazuje jednocześnie na brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, o którym mowa w art. 152 §1 kpa. W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdyż już ze wstępnej oceny akt administracyjnych wynika, że z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] października 2007r., przenoszącą w trybie art. 40 Prawa budowlanego na rzecz "[...]" decyzję z dnia [...] lipca 2006r. ([...]) w powyższym zakresie, wydaną dla I. P., wystąpiły osoby nie posiadające przymiotu strony. Wyjaśnić bowiem trzeba, że zgodnie z art. 40 ust. 3 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Zmiana osoby inwestora nie narusza bowiem prawem chronionych interesów właścicieli działek sąsiednich. Jest to wyłącznie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ administracji nie może odmówić, jeśli spełnione są warunki określone tym przepisem. Oznacza to, że również we wznowionym postępowaniu jego stronami będą tylko podmioty wymienione w art. 40 ust. 3 kpa tj. I. P. i "L.". Jednocześnie Sąd podkreśla, że powyższe ustalenia nie przesądzają o tym, czy w istocie wszczęcie postępowania będzie uznane za wadliwie, gdyż - jak to już wyżej wyjaśniono - oceny tej będzie można dokonać w postępowaniu dotyczącym badania merytorycznej zgodności z prawem ww. decyzji. W związku z powyższym Sąd nie podzielił argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu organów obu instancji. Rzeczą organów będzie zatem ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Odnosząc się do wniosku skarżącej o stwierdzenie niezgodnego z prawem działania organów I i II instancji w znaczeniu art. 417 kc wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w zakresie określonym w art. 3 ww. ustawy. Rozstrzygnięcia ww. kwestii skarżąca może domagać się przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.