VII SA/Wa 2129/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-24
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i dochodowej, w tym nie ujawnił otrzymanych dopłat rolniczych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej i dochodowej. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie i wyczerpująco swojej sytuacji finansowej, majątkowej i życiowej, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
A.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na miesięczne dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości 950,00 zł. Wnioskodawca podał, że posiada dom, zabudowania gospodarskie, nieruchomość rolną, maszyny rolnicze i ciągnik. Wskazał również na zmniejszenie dochodów z powodu tegorocznej suszy i gradobicia. Sąd uznał, że przedstawione dane nie są wyczerpujące, zwłaszcza w kontekście pominięcia informacji o otrzymanych dopłatach rolniczych oraz braku szczegółowych danych o ponoszonych wydatkach.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Adamowi Stanisławskiemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2017r. po rozpoznaniu wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2016r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić Adamowi Stanisławskiemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu [...] listopada 2017r wpłynął do Sądu na formularzu PPF wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku wnioskodawca podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości 950,00 złotych miesięcznie. Posiada dom/mieszkanie o pow. 120 m², zabudowania gospodarskie, nieruchomość rolną o pow. 9 ha, na której prowadzi uprawy polowe oraz 3 ha łąk. Posiada również maszyny rolnicze i ciągnik. Oświadczył, że nie posiada akcji, udziałów, żadnego wartościowego sprzętu rolniczego (maszyny używane) ani samochodu. Zaznaczył, że tegoroczna susza i gradobicie spowodowały zmniejszenie miesięcznego dochodu w gospodarstwie.
W tym stanie faktycznym zważono co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2).
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Informacje na temat sytuacji majątkowej i dochodowej wnioskodawcy złożone w formie oświadczenia na druku PPF, powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, rzetelne i spójne, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej.
W ocenie orzekającego wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca bowiem nie wykazał dostatecznie jak wymaga tego ww. przepis, że jego sytuacja świadczy o spełnieniu przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca wprawdzie podał, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu gospodarstwa rolnego w wysokości 950,00 złotych miesięcznie. Oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i uzyskiwany dochód w całości przeznacza na utrzymanie siebie i domu.
Analizując powyższe dane uznano, że nie są wyczerpujące i dokładnie nie odzwierciedlają pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. Wnioskodawca pomimo pouczenia w piśmie z dnia [...] października 2017r. nie podał wysokości otrzymywanych dopłat rolniczych. Wskazać natomiast należy, iż z danych zawartych w wykazie beneficjentów wspólnej polityki rolnej prowadzonym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dostępnym pod adresem internetowym http://beneficjenciwpr.minrol.gov.pl. wynika, że A. S. (gmina [...]) przyznano w 2016 roku środki finansowe w wysokości 26 421,86 złotych natomiast w roku 2015r. w kwocie 100.000,00 złotych. W nadesłanym wniosku wnioskodawca pominął ww. kwestie, zatem nie wyjaśnił rzetelnie wszystkich okoliczności mających wpływ na jego rzeczywiste możliwości finansowe.
Zaznaczyć również należy, iż wnioskodawca we wniosku ogólnikowo podał, że miesięczny dochód w całości przeznacza na bieżące utrzymanie. Nie wskazał jednak konkretnie kwot jakie ponosi z tytułu wydatków związanych z utrzymaniem domu tj. opłatę za gaz, energię, gaz, wodę, telefon, jak i wydatki bieżącym utrzymaniem (zakup żywności, odzieży, leki, itp.). Nawet jeśli wydatki są zmienne, winien podać chociaż orientacyjne kwoty. Nie wskazał także kosztów związanych z posiadanymi nieruchomościami rolnymi i gospodarstwem rolnym. Powyższe pozwoliłoby ustalić jakimi środkami finansowymi rzeczywiście dysponuje.
W tym miejscu zaakcentować należy, że w sytuacji, kiedy wnioskodawca nie przedstawia wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej, majątkowej i życiowej, bądź też niepełne dane – co miało miejsce w niniejszej sprawie – to powinien liczyć się z tym, że orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Przyznanie tego prawa jest bowiem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie na podstawie wysokości rzeczywiście uzyskiwanych dochodów, posiadanych środków finansowych i ponoszonych wydatków.
Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny
i wyczerpujący swojej sytuacji finansowej brak jest podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło