VII SA/Wa 2136/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skarg C. K. i B. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym 1. odrzucić skargi; 2. zwrócić skarżącemu B. K. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sadowego od skargi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku S. z siedzibą w T., odmówił dopuszczania ww. organizacji społecznej do udziału w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie linii energetycznej napowietrznej zlokalizowanej na działce nr ew. [...] w miejscowości T., gm. S.. W wyniku rozpoznania zażalenia S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. Odrębnym postanowieniem z tego samego dnia organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia C. K. na postanowienie z dnia [...] maja 2017 r. Skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie dopuszczenia S. do udziału w postępowaniu złożyli C. K. i B. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także postanowienia je poprzedzającego, w tym sprostowanie i uzupełnienie "części orzekającej" zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Należy zauważyć, że pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika co do zasady z norm administracyjnego prawa materialnego, może jednakże także znajdować swoje źródło w prawie procesowym lub ustrojowym, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności. Niewykazanie wskazanego wyżej związku oznacza, że podmiot wnoszący skargę nie posiada legitymacji do jej wniesienia, co skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (niedopuszczalność skargi z innych przyczyn). Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że wskazana norma uzasadniała odrzucenie skarg C. K. i B. K. z uwagi na stwierdzenie, że skarżący nie posiadają legitymacji skargowej do poddania kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 31 § 1 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Jednocześnie art. 31 § 2 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Z treści powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że odnośnie do kwestii odmowy wszczęcia postępowania z urzędu i odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu ustawodawca przewidział rozstrzygnięcie w formie postanowienia, na które służy zażalenie, przy czym obwarowane to zostało dodatkowym zastrzeżeniem, że prawo to służy wyłącznie organizacji społecznej. Ścisła łączność zachodząca pomiędzy rozstrzygnięciem w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu a sytuacją procesową tejże organizacji wynikającą ze sposobu rozpoznania jej wniosku sprawia, że nie tylko środek odwoławczy (zażalenie) wnoszony w toku postępowania administracyjnego, ale również skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienie organu II instancji mogą zostać skutecznie złożone wyłącznie przez podmiot, którego żądanie procesowe zostało negatywnie rozpatrzone kwestionowanym postanowieniem, tj. przez organizację społeczną. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym kwestia ta nie budzi wątpliwości, co ma związek z przyjęciem, że skargę do sądu administracyjnego na postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu ma prawo wnieść jedynie organizacja społeczna (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. II OSK 1252/14). Oznacza to, że osoba mająca przymiot strony w postępowaniu głównym nie może żądać skontrolowania przez sąd postępowania w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu, niezależnie, czy działanie takie podejmuje ona samodzielnie, czy też zamierza wnieść skargę równolegle (obok) tejże organizacji społecznej. Zagadnienie odnoszące się do merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania określonej organizacji społecznej, znajdujących swoje źródło w jej statucie, dotyczy wyłącznie interesu organizacji społecznej. W niniejszej sprawie adresatem postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. było S. i tylko ta organizacja społeczna mogła wnieść skutecznie na tenże akt skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący nie posiadają interesu prawnego w znaczeniu materialnoprawnym w zaskarżeniu ww. postanowienia, toteż niezależnie od pełnionych ról procesowych w postępowaniu głównym prowadzonym w przedmiocie budowy linii energetycznej na działce nr ew. [...], ich skarga stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna podlegała przez Sąd odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego przez B. K. wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.