VII SA/Wa 2138/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-02
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów i wyjaśnień pomimo wezwania sądu, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata musi wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania. Niewykonanie zarządzenia sądu zobowiązującego do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które są niezbędne do oceny możliwości finansowych strony, skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
A. Ł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Wnioskodawczyni podała swoje dochody i wydatki, jednak sąd uznał złożone oświadczenie za niewystarczające. Wezwano ją do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, czego nie uczyniła.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić A. Ł. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Utrzymuje się z dochodu z renty w wysokości 850 zł., mąż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1 500 zł., nie wskazała posiadania majątku ruchomego i nieruchomego. Podała, że jest osobą schorowaną, cierpi na zanik mięśni i zaburzenia neurologiczne, jest upośledzona ruchowo. Wskazała, że po opłaceniu zobowiązań, kredytów i rehabilitacji na życie wnioskodawczyni zostaje około 450 zł.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 23 grudnia ubr. wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (żywność, leki, odzież, itp.) oraz mieszkania/domu (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.) i innych (np. ew. samochód),
- udokumentowania wysokości otrzymywanej renty i wynagrodzenia za pracę męża wnioskodawczyni,
- wskazania na jaki cel i w jakiej wysokości wnioskodawczyni zaciągnęła kredyty, jaka kwota pozostała obecnie do spłaty i jaka jest miesięczna rata,
- wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- podania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega,
- nadesłania kopii dokumentu PIT rozliczenia podatku dochodowego za 2014 r. wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,
- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawczyni nie odpowiedziała na ww. wezwanie.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na powyższe rozstrzygniecie miało przeze wszystkim wpływ niewykonanie zarządzenia z dnia 23 grudnia 2015 r. i nie ustosunkowanie się do zawartych w nim pytań. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne - brak jest przede wszystkim dokumentów źródłowych jak dokument świadczącego o wysokości uzyskiwanej renty i wynagrodzenia, czy kopi dokumentu PIT, wyciągu z rachunku bankowego.
Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło