VII SA/Wa 2138/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-09

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał swojej trudnej sytuacji majątkowej. Posiadanie stałego dochodu, nieruchomości rolnej i mieszkania, przy braku osób na utrzymaniu i szczególnych zobowiązań, nie pozwala zaliczyć wnioskodawcy do osób ubogich, które nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca B. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że utrzymuje się z dochodu w wysokości 2400 zł, nie posiada oszczędności ani wartościowych ruchomości, ale posiada nieruchomość rolną i mieszkanie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie w sprawie ze skargi C. K. i B. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. B. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów z tytułu zatrudnienia w wysokości 2 400 zł. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie posiada żadnych nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, nie posiada akcji, udziałów, obligacji, jak również oszczędności i kosztowności. Uzyskiwany dochód w całości przeznacza na bieżące utrzymanie. Wskazał posiadanie nieruchomości rolnej o pow. 0,92 ha oraz mieszkania o pow. 60 m2. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może zatem w stosunku do osób ubogich, nie posiadających bieżących dochodów, ani majątku, które nie są w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową B. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. 60 m2, nieduże gospodarstwo rolne. Ma stałą pracę. Dochód z którego się utrzymuje to 2 400 zł. Strona nie posiada nikogo na utrzymaniu, nie wykazała szczególnych zobowiązań (zaległości fiskalne, kredyty). Strona posiada zatem stałe dochody, a z przedstawionych okoliczności w sprawie wynika, że wnioskodawca prowadzi normalnie funkcjonujące gospodarstwo domowe. Z pewnością nie można wnioskodawcy zaliczyć do osób ubogich. Należy również zauważyć, że wnioskodawca powinien przede wszystkim w pierwszej kolejności samemu poszukać źródeł finansowania sprawy sądowej (poszukać oszczędności we własnych wydatkach, wydzierżawić posiadaną nieruchomość rolną, uzyskać kredyt na finansowanie sprawy itp.), a dopiero gdy te możliwości zawiodą, zwrócić się do sądu o zwolnienie od kosztów sadowych. Z tych względów uznano, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 100 zł. wpisu sądowego od skargi. Wydatek ten może pozostać jedynym wydatkiem strony w sprawie. Ewentualne koszy jakie mogą się pojawić na dalszych etapach sprawy to opłata kancelaryjna za odpis uzasadnienia wyroku 100 zł. i wpis sadowy od skargi kasacyjnej 100 zł., są w zasięgu możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze odmówiono przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło