VII SA/Wa 2139/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która nie posiada dochodów, oszczędności ani nie podejmuje pracy, a jej rodzice są chorzy i nie posiadają dochodów, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która wykazała brak własnych dochodów i oszczędności, a także trudną sytuację materialną rodziców, spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uznał, że mimo posiadania przez rodziców domu i samochodu, ich choroba i brak dochodów, a także konieczność ponoszenia wysokich kosztów utrzymania, uniemożliwiają wnioskodawczyni pokrycie kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Wniosek został początkowo pozostawiony bez rozpoznania z powodu niepodpisania formularza, jednak po uzupełnieniu przez skarżącą został potraktowany jako sprzeciw od zarządzenia. Skarżąca podała, że nie posiada dochodów ani oszczędności, a jej rodzice, z którymi mieszka, są chorzy, nie pracują i ponoszą wysokie koszty utrzymania. Dołączyła również decyzję o uznaniu jej za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia prawa wykonywania zawodu lekarza dentysty postanawia: przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r. pozostawiono wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z uwagi na niepodpisanie nadesłanego formularza wniosku PPF.
W dniu 8 grudnia 2011 r. (data nadania w UP) wpłynęło do Sądu pismo wyjaśniające skarżącej, wraz z podpisanym formularzem wniosku PPF.
Powyższe zostało potraktowane jako sprzeciw od zarządzenia z dnia 24 listopada 2011 r.
Wskutek wniesienia sprzeciwu zarządzenie z dnia 24 listopada 2011 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu.
Wnioskodawczyni A. S. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ustanowienia radcy prawnego oraz adwokata.
Ze złożonego formularza o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami. Wnioskodawczyni podała, że rodzice posiadają dom mieszkalny o pow. 327,50 m² oraz nieruchomość o pow. 0,39 ha.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 27 grudnia 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje,
- wysokości dochodów rodziców z którymi wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym,
-jakie miesięcznie rodzice ponoszą koszty na utrzymanie domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy podejmuje próby znalezienia pracy,
-czy podejmuje prace umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody,
- czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość,
- czy wnioskodawczyni lub rodzice posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (ubezpieczenie, paliwo).
Wezwano jednocześnie wnioskodawczynię do nadesłania wyciągów bankowych z ostatnich trzech miesięcy.
W dniu 5 stycznia 2012 r. wpłynęło do Sądu pismo A. S. udzielające odpowiedzi na powyższe.
Skarżąca wyjaśniła, że nie ma żadnych dochodów, nie posiada oszczędności, nie podejmuje też pracy na podstawie umowy zlecenia, czy o dzieło. Stwierdziła także, że pożyczone od znajomych w 2011 r. pieniądze "na życie" musi wraz z siostrą oddać w tym roku. Wnioskodawczyni oświadczyła, że rodzice nie pracują, nie mają żadnych dochodów, są chorzy bez jakiejkolwiek pomocy, z wykształcenia artyści. Wyszczególniła, że ponoszą następujące koszty: opłatę za prąd w wysokości 150 zł, opłatę za gaz w wysokości 500 zł, opłatę za telefon w wysokości 80 zł, podatek od nieruchomości 20 zł miesięcznie, 50 zł na życie – cztery osoby. Wskazała, że są głęboko zadłużeni. Ponadto podała, że ojciec posiada samochód Honda Civic z 1999r., którego roczne opłaty (ubezpieczenia i przegląd techniczny) wynoszą 500 zł. Natomiast miesięcznie na paliwo wydają ok. 100 zł.
W dniu 23 stycznia 2012 r. wpłynęło do Sądu faksem pismo A. S., przy którym nadesłała kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012r., o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną, bez prawa do zasiłku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.).
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które nie osiągają żadnych dochodów lub osiągają dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych.
Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Sąd zważył, że możliwości skarżącej są ograniczone i nie jest w stanie ponieść pełnych wydatków związanych z prowadzeniem procesu.
Z tych też względów przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Ze względu na fakt, iż wnioskodawczyni wniosła zarówno o ustanowienie radcy prawnego i adwokata z urzędu dokonano wyboru i przyznano wnioskodawczyni adwokata z urzędu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło