VII SA/Wa 2141/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skargę oddala Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...]Prezes Urzędu Transportu Kolejowego na podstawie art. 13 ust. 6 i 6a w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ( Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.)zwanej dalej "ustawą o transporcie kolejowym" oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "kpa", po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec spółki [...] S.A. z siedzibą w [...] ( zwanej dalej "[...]S.A.), I. stwierdził naruszenie przez [...] S.A. przepisu z zakresu kolejnictwa, tj. art. 5 ust.3 ustawy o transporcie kolejowym, polegające na łączeniu przez [...] S.A. działalności w zakresie przewozów kolejowych z faktycznym wykonywaniem funkcji przypisanych zarządcy infrastruktury kolejowej, II. wyznaczył termin na usunięcie nieprawidłowości wskazanych w punkcie I decyzji do dnia 31 grudnia 2013 roku, III. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie art. 2 ustawy o komercjalizacji [...]S.A. została utworzona spółka [...] S.A. (dalej [...] S.A.), która zgodnie z art.14 i 15 tej ustawy utworzyła wyodrębnione z własnej struktury spółki przewozowe ( art.14) i spółkę [...]do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi ( art.15). Zgodnie z art. 15 ust. 4a ustawy o komercjalizacji [...] S.A.: [...] zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Infrastruktura kolejowa obejmująca budynki i budowle przeznaczone do obsługi osób i rzeczy została przekazana innym podmiotom wyodrębnionym ze struktur [...] S.A. Na podstawie art. 17 tej ustawy [...] S.A. wniosła do utworzonej spółki przewozowej [...]S.A "wkłady niepieniężne w postaci zespołu składników materialnych i niematerialnych, wyodrębnionych z jej przedsiębiorstwa, niezbędnych doprowadzenia działalności w zakresie określonym w art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 1 (...)". Zatem na mocy tej ustawy [...]S.A. została wyposażona w elementy infrastruktury kolejowej. Po dokonaniu wszechstronnej analizy obowiązujących przepisów Prezes Urzędu Transportu Kolejowego uznał, że [...]S.A. pełni funkcje zarządcy infrastruktury kolejowej, w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie kolejowym. [...]S.A. w ujęciu przedmiotowym posiada bowiem m.in. linie kolejowe, kolejowe stacje towarowe czy terminale kolejowe usytuowane na obszarze kolejowym, czyli składowe infrastruktury kolejowej. [...]S.A. dysponuje zatem częścią infrastruktury kolejowej i w ujęciu funkcjonalnym podejmuje czynności, które wchodzą w zakres zarządzania częścią infrastruktury kolejowej. Ponadto, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Prezes UTK ustalił, że na dzień wydania decyzji [...]S.A. było również i przede wszystkim przewoźnikiem kolejowym, gdyż w myśl art. 4 ust. 9 ustawy o transporcie kolejowym: przewoźnik kolejowy to przedsiębiorca, który na podstawie licencji wykonuje przewozy kolejowe lub świadczy usługę trakcyjną. Uprawnienia spółki do wykonywania przewozów kolejowych potwierdzają wydane przez Prezesa UTK licencje: na wykonywanie przewozów kolejowych rzeczy, na wykonywanie przewozów kolejowych osób oraz na udostępnianie pojazdów trakcyjnych. Oznacza to, że [...]S.A. dopuściło się naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, polegającego na łączeniu przez spółkę działalności w zakresie przewozów kolejowych, z faktycznym wykonywaniem funkcji przypisanych zarządcy infrastruktury kolejowej. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] maja 2013 r. wniosła [...] S.A. z siedzibą w [...], dalej [...] , domagając się: - potwierdzenia, że zarządzana przez [...]S.A. infrastruktura znajdującą się w rejonie [...] i [...], o której mowa w uzasadnieniu decyzji Prezesa UTK, stanowi infrastrukturę kolejową w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym i musi być udostępniana innym przewoźnikom kolejowym na równych i niedyskryminujących zasadach, - nałożenia na [...]S.A. kary pieniężnej z następujących tytułów: art. 66 ust.1 pkt 1 lit. a, b, c, g, i, i oraz art. 66 ust.1.pkt 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] Prezes UTK po rozpatrzeniu wniosku [...]S.A. z siedzibą w [...], na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 14 ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym – stwierdził niedopuszczalność złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec [...] w sprawie zapewnienia przewoźnikom kolejowym niedysryminujacego dostępu do infrastruktury kolejowej. Pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. spółka [...] wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Prezes UTK odmówił [...] udziału, na prawach strony w ww. postępowaniu administracyjnym oraz zapoznania się z aktami postępowania. Wskazując na powyższe oraz powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne organ uznał, że wniosek [...] został złożony przez podmiot, który nie jest stroną toczącego się postępowania administracyjnego, jak również któremu ostatecznym postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Wnioskodawca nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa w toczącym się postępowaniu, gdyż nie posiada interesu prawnego. Przepisy ustawy o transporcie kolejowym, jak też inne przepisy prawa materialnego nie stanowią podstawy do żądania przez wnioskodawcę konkretyzacji jego praw i obowiązków w decyzji administracyjnej w zakresie objętym przedmiotową decyzją. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] lipca 2013 r. wniosła [...] S.A. z siedzibą w [...] , zarzucając naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie [...] czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz art. 28 kpa poprzez odmówienie skarżącej przymiotu strony. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 17 kwietnia 2012 r. wystąpiła o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu. Prezes UTK postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. odmówił [...] dopuszczenia do udziału na prawach strony. Pismem z dnia 17 maja 2012 r. skarżąca wniosła o wszczęcie przez Prezesa UTK postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia przez [...]przepisów prawa poprzez: 1) wykonywanie czynności zarządcy infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym wbrew jej przepisom oraz bez umocowania, 2) wykonywanie czynności zarządcy infrastruktury kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym na torach zdawczo – odbiorczych prowadzących do Centrum Logistycznego w [...] z naruszeniem przepisów prawa , tj. w sposób dyskryminujący i naruszający równy dostęp przewoźników kolejowych do tej infrastruktury, 3) nie znajdującą oparcia w obowiązujących przepisach odmowę udostępniania przewoźnikom kolejowym infrastruktury kolejowej, tj. torów zdawczo – odbiorczych, ewentualnie 4) udostępnianie przewoźnikom kolejowym infrastruktury kolejowej, tj. torów zdawczo – odbiorczych w sposób dyskryminujący oraz naruszający równoprawne ich traktowanie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes UTK na podstawie art. 61 a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi na brak legitymacji procesowej i nie posiadania przez [...] przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Prezesa UTK w dniu [...] sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. VIISA/WA 2541/12 uchylił postanowienie Prezesa UTK z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2012 r. Z powyższego wynika i zostało to także potwierdzone przez Sąd w wyroku z dnia 27 lutego 2013 r. , że skarżąca może się domagać w oparciu przepisy ustawy o transporcie kolejowym wszczęcia stosownego postępowania. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, gdy postępowanie już się toczy Prezes UTK powinien dopuścić [...] do udziału w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd kontrolował postanowienie Prezesa UTK stwierdzające, na podstawie art. 134 kpa niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez [...] od decyzji Prezesa UTK z dnia [...] maja 2013 r. Stosownie do art. 127 § 1 kpa legitymację do wniesienia odwołania ( art. 127 § 3 kpa – odpowiednio wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) ma strona, a więc podmiot, który spełnia warunki określone w art. 28, 29 i 30 kpa. W sprawie niesporne jest, że skarżąca spółka nie była stroną toczącego się, wszczętego z urzędu , postępowania w przedmiocie łączenia przez [...]S.A. działalności w zakresie przewozów kolejowych z wykonywaniem funkcji zarządcy infrastruktury kolejowej. Wniosek [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony został rozpatrzony negatywnie postanowieniem Prezesa UTK z dnia [...] maja 2012 r. odmawiającym dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Postanowienie to jest ostateczne i pozostaje w obrocie prawnym. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] maja 2012 r. Prezes UTK m.in. wskazał, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego do występowania w charakterze strony w toczącym się z urzędu postępowaniu przeciwko [...]S.A. Wnioskodawca nie wskazał normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny. Postępowanie prowadzone przez organ nie dotyczy jakichkolwiek obowiązków wnioskodawcy wynikających z ustawy o transporcie kolejowym, w związku z czym organ przyjął, że [...] posiada wyłącznie interes faktyczny. Wskazać w związku z powyższym należy, że z uregulowanej w art. 110 kpa w związku z art. 126 kpa zasady związania organu wydanymi przez siebie w sprawie rozstrzygnięciami wynika obowiązek powstrzymania się przez organ od formułowania w tożsamym stanie faktycznym i prawnym odmiennych poglądów niż uprzednio przez niego przyjęte ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2012 r. I SA/Wa 584/12, Lex nr 127116) Powyższe oznacza, że Prezes UTK był związany treścią rozstrzygnięcia kwestii procesowej – postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. – z którym wiążą się określone skutki materialnoprawne i procesowe. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, także w zakresie przywołanej podstawy prawnej. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz.270) orzekł, jak w sentencji.