VII SA/Wa 2141/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-13

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Monika Kramek, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na galerię sztuki, bez wymaganego zgłoszenia, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, w sytuacji gdy właściciel nie przedstawił wymaganych dokumentów legalizacyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na galerię sztuki stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego, ponieważ wymaga spełnienia innych warunków technicznych i bezpieczeństwa niż lokal mieszkalny. Niewykonanie przez właściciela obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, nałożonego postanowieniem organu nadzoru budowlanego, uzasadnia wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za te działania ponosi właściciel, niezależnie od tego, kto faktycznie użytkował lokal.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym, który został zaadaptowany na galerię sztuki bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał użytkowanie lokalu i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Po bezskutecznym upływie terminu, organ I instancji wydał decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Spółka [...] złożyła skargę do WSA, zarzucając dowolność ustaleń i inspirowanie sprawy konfliktem sąsiedzkim, a także podnosząc, że galeria już nie funkcjonuje.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania oddala skargę Przedmiotem skargi [...] z siedzibą w [...] jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2017 r. nr [...], znak: [...], wydana w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu, w następującym stanie sprawy: w dniu 1 marca 2016 r. do PINB [...] wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] zawierające informację o zmianie sposobu użytkowania lokalu nr [...] znajdującego się w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] 29 marca 2016 r. przeprowadził oględziny ww. lokalu, w toku których ustalił, że znajduje się w nim galeria sztuki. Lokal składa się z pięciu pokoi, łazienki, kuchni i pomieszczeń gospodarczych. W pokojach na ścianach znajdują się eksponaty. W pomieszczeniach gospodarczych magazynowane są obrazy i pozostałe eksponaty. Na sufitach znajdują się systemy do zawieszania lamp oświetleniowych. Galeria czynna jest od wtorku do piątku w godzinach 12:00 - 19:00 oraz w soboty w godzinach 12:00 - 16:00. Wg. oświadczenia pracownika galerii w godzinach otwarcia w lokalu przebywa nawet 100 osób. Zawiadomieniem z 22 kwietnia 2016 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] na galerię sztuki. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipa 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290; dalej: Prawo budowlane), wstrzymał użytkowanie pomieszczeń galerii sztuki zaadaptowanych samowolnie z lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na właściciela lokalu – [...] w [...] obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wskazanych w 6 punktach dokumentów, w tym: opisu i rysunków, określających usytuowanie lokalu nr [...] w stosunku do innych lokali na tej kondygnacji, z oznaczeniem tej części obiektu budowlanego, w której dokonano zmiany sposobu użytkowania, sporządzonych przez osobę z uprawnieniami w odpowiedniej specjalności; oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia Prezydenta [...] o zgodności dokonanego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także: opinie rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i do spraw sanitarnohigienicznych, dotyczące zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użyteczności publicznej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2016 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez zobowiązaną Spółkę od ww. postanowienia (a prawomocnym wyrokiem z 31 maja 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2005/16 WSA w Warszawie oddalił skargę na to ostatnie). W dniu 2 września 2016 r. przeprowadzono kolejną kontrolę ww. lokalu stwierdzając, że pracownik składa obrazy do skrzyń celem ich wywozu poza lokal nr [...], część obrazów jest obłożona folią bąbelkową - przygotowana do transportu. W dniu 15 listopada 2016 r. przeprowadzono raz jeszcze oględziny lokalu nr [...] stwierdzając, że lokal ten nie pełni funkcji lokalu mieszkalnego, we wszystkich pięciu pokojach znajdowały się przedmioty do malowania obrazów, ramy, płótna, farby, stoły "koziołki drewniane", sztaluga. Podczas czynności okazano umowę najmu zawartą 7 października 2016 r. Do protokołu załączono materiał zdjęciowy. Ponadto, przedstawiciel organu powiatowego stwierdził, że postanowienie organu I instancji nie zostało wykonane. I dalej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...], na podstawie art. 71 a ust. 4 w zw. z ar. 71a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), nakazał [...] z siedzibą w [...], przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], adaptowanego na galerię sztuki, bez wymaganego przepisami prawa zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego. Odwołanie od ww. decyzji z 22 marca 2017 r. wniosła, w terminie, [...] (dawniej: [...].), reprezentowana przez r. pr. A. H. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...], znak: [...], po rozpatrzeniu (jak wskazał) odwołania [...]., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone jest w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] na galerię sztuki. Z pisma Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2016 r. oraz kserokopii postanowienia [...] Konserwatora Zabytków nr [...] z [...] listopada 2015 r. wynika, że budynek przy ul. [...] w [...] został objęty ochroną konserwatorską, jako kamienica S. P., i wpisany jest do rejestru zabytków pod numerem [...] na mocy decyzji z [...] lipca 1965 r. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] z 5 kwietnia 2016 r. wynika, że w zasobach archiwalnych Wydziału nie stwierdzono przechowywania dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy. Z wydruku księgi wieczystej nr [...] według stanu na dzień 20 lipca 2017 r. wynika, że właścicielem lokalu nr [...] jest [...] Lokal ten składa się z pięciu pokoi, kuchni, łazienki i wc, przedsionka, komunikacji i spiżarni; i jest lokalem o funkcji mieszkalnej. Jedną z podstawowych zasad prawa budowlanego w odniesieniu do istniejących obiektów budowlanych jest zapisany w art. 61 ustawy Prawo budowlane obowiązek korzystania z nich w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego: "przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń". Jak wynika z art. 71 ust. 2 ww. ustawy, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej z załączeniem wskazanych w tym przepisie dokumentów. Odwołując się do wyroków NSA, organ stwierdził, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu ww. przepisu należy rozumieć podjęcie w nim takiej działalności, do której mają zastosowanie inne normy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, itd. Wskazał jednocześnie, że przepisy techniczno-budowlane, w tym rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stawia inne wymagania lokalom mieszkalnym, a inne lokalom o funkcji kulturalnej. Zgodnie z ww. rozporządzeniem lokale galerii zaliczane są do budynków użyteczności publicznej – v. § 3 pkt 6. Przepis § 74 stanowi, że "w budynku użyteczności publicznej pomieszczenia ogólnodostępne ze zróżnicowanym poziomem podłóg powinny być przystosowane do ruchu osób niepełnosprawnych". W zakresie dróg ewakuacyjnych przepis § 236 ust. 6 pkt. 1 stanowi, że "określając wymaganą szerokość i liczbę przejść, wyjść oraz dróg ewakuacyjnych w budynku, w którym z przeznaczenia i sposobu zagospodarowania pomieszczeń nie wynika jednoznacznie maksymalna liczba ich użytkowników, liczbę tę należy przyjmować w odniesieniu do powierzchni tych pomieszczeń, dla: sal konferencyjnych, lokali gastronomiczno-rozrywkowych, poczekalni, holi, świetlic itp. - 1 m2/osobę". Natomiast § 326 ust. 4 pkt 4 ww. rozporządzenia, stanowi, że "w budynku mieszkalnym wielorodzinnym: (...) w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się lokalizowanie: a) urządzeń obsługujących inne budynki - w pomieszczeniach technicznych, b) zakładów usługowych wyposażonych w hałaśliwe maszyny i urządzenia, c) zakładów gastronomicznych i innych prowadzących działalność rozrywkową - pod warunkiem zastosowania specjalnych zabezpieczeń przeciwdźwiękowych i przeciw drganiowych, tak aby w najniekorzystniejszych warunkach ich użytkowania poziomy hałasu i drgań przenikających do pomieszczeń chronionych nie przekraczały wartości dopuszczalnych określonych w Polskiej Normie dotyczącej dopuszczalnego poziomu dźwięku w pomieszczeniach, zmierzonych zgodnie z Polską Normą dotyczącą metody pomiaru poziomu dźwięku w pomieszczeniach, oraz określonych w Polskiej Normie dotyczącej oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach". Podnosząc powyższe organ stwierdził, że fakt uprzedniego przeznaczenia lokalu nr [...] na cele mieszkalne i jego wykorzystywanie na cele galerii, w kontekście m. in. przywołanych przepisów, świadczy o zmianie norm co najmniej w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i warunków zdrowotnych. Organ wskazał następnie na przepis art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego i podał, że w sytuacji stwierdzenia, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać postanowienie, w którym, po pierwsze, wstrzymuje użytkowanie tego obiektu lub jego części, po drugie nakłada obowiązek przedstawienia dokumentów, których złożenie jest wymagane przepisem art. 71 ust. 2, określając termin ich złożenia. Wyjaśnił, że ze sposobu redakcji przepisu art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego wynika jednoznacznie, że określony termin dotyczy wyłącznie czasu, w jakim zobowiązany podmiot powinien przedłożyć żądane dokumenty. Natomiast co do wstrzymania użytkowania obiektu lub jego części termin ten nie został określony, co należy rozumieć, że wstrzymanie użytkowania ma nastąpić niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia przez jego adresata. Postanowienie nr [...], którym nakazano w niniejszej sprawie dostarczenia określonych dokumentów zostało zobowiązanemu skutecznie doręczone 5 maja 2016 r. W związku z tym trzymiesięczny termin upłynął w dniu 5 sierpnia 2016 r. Do dnia wydania niniejszej decyzji, tj. do [...] lipca 2017 r. inwestor nie wypełnił obowiązków, o których mowa w ww. postanowieniu. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w związku z nieprzedłożeniem wymaganych dokumentów, organ I instancji właściwie zastosował nakaz wynikający z art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2017 r. nr [...],[...] w [...], wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że ustalenia organu I instancji mają charakter dowolny, a zmiana parametrów istotnych ma być ustalona bardzo ściśle, nie na "oko", jak w tej sprawie. Dodała, że cała sprawa jest inspirowana przed konflikt sąsiedzki, w którym niektóre osoby nadużywają instytucji i organów państwa, by bezinteresownie szkodzić Spółce. Strona skarżąca podała, że galerii nie ma już od dawna, i abstrahując od tego, że jej prowadzenie nie było kwalifikowaną zmianą korzystania z lokalu, to [...] WINB jest zobowiązany do umorzenia sprawy, jako bezprzedmiotowej, bowiem jest związany stanem na dzień orzekania, a nie wszczęcia sprawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] WINB z [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej Spółce jako właścicielowi, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], adoptowanego na galerię sztuki. Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowi art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, a powodem jego zastosowania w sprawie było po pierwsze ustalenie, że w ww. lokalu prowadzona jest bez zachowania procedury z art. 71 Prawa budowlanego, galeria sztuki – co stanowi o samowolnej zmianie sposobu użytkowania tego lokalu, po drugie – stwierdzenie, że właściciel lokalu nie przystąpił do procedury legalizacji, o czym świadczy niewykonanie przez niego obowiązków nałożonych postanowieniem organu I instancji z [...] kwietnia 2016 r. Zdaniem Sądu: okoliczności faktyczne tej sprawy zostały ustalone w sposób pełny i uzasadniały one zastosowanie procedury uregulowanej w art. 71a Prawa budowlanego; prowadząc postępowanie organy obu instancji kierowały się prawidłową wykładnią art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a w kontekście tej normy prawnej prawidłowo przyjęły, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu; to zaś uzasadniało wszczęcie postępowania w trybie przewidzianym w ww. art. 71a; prowadząc postępowanie w tym trybie, zgodnie z przepisami prawa wydano postanowienie o wstrzymaniu użytkowania pomieszczeń galerii sztuki zaadoptowanych samowolnie z lokalu mieszkalnego, a jednocześnie prawidłowo zobowiązano do przedłożenia stosownych dokumentów; niewykonanie tego postanowienia w całości skutkować musiało zastosowaniem ww. art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Dlatego też Sąd uznał, że kontrolowana decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem. Rozwijając tę ocenę i mając przy tym na uwadze zarzuty skargi, Sąd przede wszystkim stwierdza, że nie ma wątpliwości, że doszło do zmiany sposobu użytkowania lokalu, z lokalu mieszkalnego na galerię sztuki. Bezspornym jest, że lokal nr [...] położony na 4 kondygnacji budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] (będącej zabytkową kamienicą, objętą ochroną konserwatorską na podstawie decyzji z [...] lipca 1965 r.), jest lokalem mieszkalnym. Jak ustalono w toku postępowania, nie dokonano w sposób prawny zmiany takiego sposobu użytkowania tego lokalu na inny. Zatem, lokal ten mógł być wykorzystywany tylko jako mieszkanie. Tymczasem, w lokalu tym prowadzono galerię sztuki, o czym świadczą ustalenia poczynione podczas kontroli w dniu 29 marca 2016 r. Ustalenia wówczas poczynione stanowiły w konsekwencji podstawę do uruchomienia postępowania w ww. trybie z art. 71a, następnie: wydania postanowienia 26 kwietnia 2016 r. nakładającego na właściciela lokalu obowiązki. Wyjaśnić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Stosując ten przepis należy mieć na względzie, że z uwagi na użyty w nim zwrot "w szczególności", określona w nim definicja nie jest pełna. Określa w istocie przykładowe i najczęściej występujące w praktyce przypadki zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Powoduje to, że w ww. normie prawnej mieścić się będą także inne niż wymienione tam wprost działania, zmieniające podane w tym przepisie warunki. W konsekwencji, wobec niepełnej definicji zawartej w ww. art. 71 ust. 1, w każdym analizowanym przypadku konieczne jest dokonanie szczegółowej oceny, czy zamierzony nowy sposób użytkowania obiektu - ze względu na interes użytkowników tego obiektu oraz ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, będzie wymagał dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Przy czym, jak wskazał NSA w wyroku z 5 listopada 2015 r. o sygn. akt II OSK 530/14, zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu ww. przepisu jest podjęcie w nim takiej działalności, do której mają zastosowanie inne normy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź dotyczące wielkości lub układu obciążeń, aniżeli normy, które miały zastosowanie względem dotychczasowego sposobu użytkowania, a nie to – czy podjęto bądź zaniechano w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej ww. warunki. Za taką wykładnią, którą to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przemawia zarówno sposób sformułowania ww. przepisu, jak i jego istota. Zważyć bowiem należy za NSA (v. ww. wyrok o sygn. akt II OSK 530/14), że celem reglamentacji prawa budowlanego jest zapewnienie zgodności obiektów budowlanych z przepisami (o czym stanowi art. 4 Prawa budowlanego). "Zasadne jest zatem reglamentowanie nowego sposobu użytkowania obiektu ze względu na podjęcie działalności, do której mają zastosowanie inne (względem dotychczasowego sposobu użytkowania) normy wynikające z przepisów prawa – z reguły z zakresu bezpieczeństwa, czy techniczne. (...) Przyjęcie, że "zmiana sposobu użytkowania" to podjęcie (zaniechanie) takiej działalności, która prowadzi do zwiększenia oddziaływań w sferach wymienionych w tym przepisie, prowadziłoby do uznania, że mamy do czynienia z kategorią ocenną i subiektywną i nie odnoszącą się do żadnych norm prawnych." Zatem, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu ww. art. 71 ust. 1 pkt 2 należy rozumieć każdą, która wymaga spełnienia innych warunków użytkowania, tj. zastosowania innych przepisów. Na taki też sposób wykładni prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dostrzegając jednocześnie, że inne wymagania chociażby w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i warunków zdrowotnych stosuje się do lokalu przeznaczonego na cele mieszkalne, a inne do lokalu o funkcji kulturalnej – czyli użyteczności publicznej. Argumentację organu II instancji w tym kontekście Sąd w pełni podziela i uznaje za własną. W konsekwencji, w spawie prawidłowo zastosowano art. 71a Prawa budowlanego, w tym ust. 1 pkt 2 tegu artykułu, w oparciu o który zobowiązano właściciela lokalu objętego postępowaniem do przedłożenia dokumentów; ich nie przedłożenie, skutkować musiało zastosowaniem art. 71a ust. 4. Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, (...) organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Nie budzi przy tym wątpliwości, że nałożony obowiązek nie został wykonany. Dodać przy tym trzeba, że postanowienie nakładające obowiązek skierowane zostało do prawidłowo oznaczonego adresata. Adresatem ww. postanowienia mógł być bowiem wyłącznie podmiot wskazany w art. 61 Prawa budowlanego, tj. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Stąd też postanowienie z [...] kwietnia 2016 r. należało skierować do właściciela przedmiotowego lokalu, co też uczyniono. Podkreślić przy tym należy, że nie ma znaczenia dla ustalenia adresata rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie art. 71a Prawa budowlanego, kto dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Odpowiedzialność za takie działanie ponosi bowiem (w myśl ww. art. 61) właściciel ewentualnie zarządca, a więc podmiot odpowiedzialny za utrzymywanie i użytkowanie obiektu zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Nadto, nie bez powodu w art. 61, ustawodawca jako pierwszego wymienił właściciela obiektu, skoro prawo własności jest prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą (i pozwala tym samym na pełne wykonanie obowiązków nakładanych m. in. w oparciu o przepisy art. 71a). Tym samym, uczynienie skarżącej (będącej bezspornie właścicielem przedmiotowego lokalu) adresatem tak postanowienia nakładającego obowiązek, jak i decyzji wydanej na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, nie stanowi o wadliwości tych rozstrzygnięć nawet w sytuacji, gdy lokal, którego dotyczy postępowanie użytkowany był wówczas/i jest nadal przez najemcę. I w końcu, Sąd nie stwierdził, aby postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Nie stanowi o tym m. in. fakt wskazywany przez skarżącą, a mianowicie zmiana najemcy lokalu (czy inaczej: że najemca, który prowadził w lokalu galerię sztuki, wyprowadził się). Sąd w tym kontekście zauważa, że skarżąca wskazując na tę okoliczności, nie wykazała jednocześnie, aby z chwilą opuszczenia lokalu przez tego najemcę – tj. prowadzącego działalność pod firmą [...], przywrócono poprzedni sposób jego użytkowania (a wobec tego, aby ustała przyczyna, z powodu której postępowanie to musiało być wszczęte); nie wynika to także z protokołów kontroli przeprowadzonych w dniu 2 września 2016 r., czy 15 listopada 2016 r. przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego (na podstawie tych protokołów można jedynie stwierdzić, że zastosowano się do nakazu wstrzymania użytkowania pomieszczeń galerii sztuki, ale już nie sposób na ich podstawie przyjąć, że przywrócono temu lokalowi funkcję mieszkalną). Wprawdzie w trakcie niniejszego postępowania zmienił się najemca przedmiotowego lokalu (na co wskazała skarżąca podczas kontroli w dniu 15 listopada 2016 r.), ale nadal (jak wynika z akt sprawy, w tym dokumentacji zdjęciowej załączonej do protokołu z ww. kontroli) nie przywrócono temu lokalowi pierwotnej jego funkcji. Nadto – właściciel lokalu -poza polemiką z organem co do tego czy doszło w świetle prawa do zmiany sposobu użytkowania- nie zadeklarował odstąpienia od legalizacji a jednocześnie przywrócenia lokalowi pierwotnego przeznaczenia. W tych warunkach, organ nie miał powodów, aby uznać sprawę za bezprzedmiotową, i zakończyć ją w sposób określony w art. 105 § 1 k.p.a. Skoro stwierdził naruszenie prawa, to miał obowiązek podjąć postępowanie i wydać rozstrzygnięcie usuwając ten stan naruszenia. Skoro zaś w ww. lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] w toku postępowania nie przewrócono poprzedniego sposobu użytkowania, a jednocześnie nie przystąpiono do legalizacji samowoli w tym zakresie, to organ miał obowiązek wydać merytoryczne rozstrzygnięcie. Dodatkowo, wobec treści skargi, Sąd dostrzega, że sprawa dotyczyła możliwości zalegalizowania nowego sposobu użytkowania lokalu, dotychczas pełniącego funkcję mieszkania na lokal użytkowy/galerię sztuki/lokal użyteczności publicznej; to też podlegało zainteresowaniu i ocenie organów, a pozostawienie w tymże lokalu ram obrazów, przedmiotów do malowania, itp., uprawniało organ do kontynuacji tego postępowania (choć umieszczenie takich przedmiotów w lokalu mieszkalnym, i wykorzystywaniu ich tylko przez mieszkańców tego lokalu, nie podlegałoby reglamentacji Prawa budowlanego, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie). Z tych też powodów, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło