VII SA/Wa 2142/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-06
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej ma podstawę prawną do naliczenia opłat za czynności kontrolne związane z wydaniem opinii sanitarnej dotyczącej uzgodnienia projektu technologicznego, nawet jeśli strona uważa, że powinna być wydana decyzja administracyjna?Ratio decidendi
Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej ma podstawę prawną do naliczenia opłat za czynności kontrolne związane z wydaniem opinii sanitarnej w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, niezależnie od formy załatwienia sprawy (opinia zamiast decyzji) i od tego, czy stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych. Opłaty te są pobierane na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat.Stan faktyczny
Skarżący został obciążony kwotą 199,50 zł za czynności kontrolne związane z wydaniem opinii sanitarnej uzgadniającej projekt technologiczny restauracji. Skarżący twierdził, że powinna być wydana decyzja administracyjna, a nie opinia, i że opinia naruszała przepisy techniczne. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji płatniczej, uznając, że opinia sanitarna była właściwą formą załatwienia sprawy, a opłata została naliczona prawidłowo na podstawie przepisów ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi P D na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...],07.2016 r. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję nr [...][...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia. [...].05.2016 r. (znak: [...]) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...].01.2015 r. obciążającej [...] kwotą 199,50 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy) za czynności kontrolne przeprowadzone w związku z wydaniem opinii sanitarnej z dnia [...].01.2015 r. (znak: [...]) uzgadniającej z zastrzeżeniami projekt technologiczny restauracji hotelowej z zapleczem, zlokalizowanej przy ul. [...] we [...].
Decyzja zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Na wniosek z dnia 19.12.2014 r. [...] - prowadzącego działalność gospodarczą pn. [...] , ul. [...] , Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] opinią sanitarną z dnia [...].01.2015 r. (znak: [...]) uzgodnił z zastrzeżeniami projekt technologiczny restauracji hotelowej z zapleczem, zlokalizowanej przy ul. [...]. Powyższa opinia wydana została w ramach sprawowania zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.
Następnie, decyzją nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] obciążył [...] kwotą 199,50 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy) za czynności kontrolne przeprowadzone w związku z wydaniem w/w opinii. Wnioskiem z dnia 13.05.2015 r., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej:k.p.a. ), [...] wystąpił do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...].
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż zaskarżona decyzja nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, określonych w art. 104 k.p.a. poprzez bezpodstawne, zdaniem Strony, obciążenie kosztami wydania opinii sanitarnej, podczas gdy uzgodnienie powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Dodatkowo Strona zarzuciła Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu we [...] naruszenie przepisów § 2 ust. 5, § 3 pkt 5, pkt 6 pkt 11, § 4, § 5 i § 84 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2015 r. poz. 1422) poprzez sformułowanie w treści opinii sanitarnej z dnia 22.01.2015 r. zastrzeżenia naruszającego wyżej wymienione przepisy dotyczące konieczności wykonania ustępu dla konsumentów na poziomie przyziemia budynku Hotelu [...] przy ul. [...].
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we [...] decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] . a Główny Inspektor Sanitarny (GIS) decyzją z dnia [...],07.2016 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...].
GIS stwierdził, że powyższa decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] , została wydana w ramach sprawowania zapobiegawczego nadzoru sanitarnego na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r Nr 212, poz. 1263, ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203). Stosownie do przepisów przywołanego wyżej art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2 dotyczącego bieżącego nadzoru sanitarnego. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Następnie organ wskazał, że sposób ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w art. 36 ust 1-3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, określają przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 05 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalanie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wysokość opłat za badania i inne czynności wykonywane w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we [...] , w ramach zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego, została ustalona Zarządzeniem nr [...] Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we [...] .
W związku z wykonanymi czynnościami urzędowymi, prowadzącymi do wydania opinii sanitarnej w przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, opłata w wysokości 199,50 zł została naliczona, zgodnie z przywołanym Zarządzeniem nr [...].
GIS nie podzielił zarzutów Strony dotyczących wydania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. GIS nie dopatrzył się również naruszenia pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 104 k.p.a. poprzez bezpodstawne obciążenie Strony kosztami na skutek wydania opinii sanitarnej zamiast decyzji administracyjnej, należy wskazać, iż opłaty za czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się niezależnie od stanowiska zajętego w wyniku wykonania tych czynności oraz niezależnie od formy załatwienia sprawy.
GIS dodał również, że przepis art. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, stanowiący, iż do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy uzgadnianie dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących m.in. budowy oraz zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych, jest przepisem kompetencyjnym. Przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do rozstrzygania spraw administracyjnych w formie decyzji administracyjnej czy w formie postanowienia. Do zajęcia stanowiska w jednym z w/w trybów organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej musi posiadać przepis materialno-prawny, którego w niniejszej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] nie posiadał.
Mając na uwadze powyższe, GIS wskazał, iż opinia sanitarna w przedmiocie uzgodnienia projektu technologicznego jest właściwą formą załatwienia sprawy, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] wydając opinię sanitarną uzgadniającą z zastrzeżeniami projekt technologiczny restauracji hotelowej z zapleczem, zlokalizowanej przy ul. [...], postąpił prawidłowo.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podnoszonych przez Stronę, dotyczących naruszenia przepisów § 2 ust. 5, § 3 pkt 5, pkt 6 i pkt 11, § 4, § 5 i § 84 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., GIS wskazał, iż dotyczą one aspektów merytorycznych w/w opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] 01.2015 r., która nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania.
Decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...].07.2016 r. zaskarżył [...] zarzucając jej naruszenie:
art. 104 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 2a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez wydanie opinii zamiast decyzji administracyjnej w sprawie uzgodnienia projektu technologicznego restauracji hotelowej z zapleczem, zlokalizowanej przy ul. [...]. Zdaniem Skarżącego przyjęcie przez organ, że uzgodnienie projektu technologicznego winno mieć formę opinii a nie decyzji administracyjnej pozbawia Inwestora prawa do jej zakwestionowania, ponieważ od opinii sanitarnej nie ma możliwości prawnej skierowania środka odwoławczego. W takiej sytuacji zdaniem Skarżącego został On pozbawiony możliwości zakwestionowania opinii, która w jego ocenie jest nieuzasadniona a jednocześnie został obciążony kwotą 199,50 złotych za czynności kontrolne przeprowadzone w związku z wydaniem opinii sanitarnej.
art. 140 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 pkt 1, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak ustosunkowania się organu II instancji do wszystkich zarzutów podnoszonych we wniosku z dnia 13.05.2015 r. o stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...], w szczególności kwestionujących opinię sanitarną wydaną w przedmiocie uzgodnienia w/w projektu technologicznego. Zdaniem Skarżącego przedmiotowa opinia sanitarna z dnia 22 stycznia 2015 roku, została wydana z naruszeniem przepisów § 3 pkt 5, 6) i 11, § 4, § 5, § 84 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie w jakim zostało w jej treści sformułowane zastrzeżenie, w którym z uwagi na ponad 10 miejsc konsumpcyjnych w kawiarni i restauracji należy na poziomie przyziemia wykonać ubikację dla konsumentów.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 j.t.) dalej ppsa.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez Stronę należy wskazać, iż przedmiotem zaskarżonego postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego było zweryfikowanie decyzji Nr [...][...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] , wydanej w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenie nieważności, w sprawie decyzji płatniczej nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...].01.2015 r. Argumenty podnoszone przez Skarżącego odnoszą się natomiast w głównej mierze do opinii sanitarnej z dnia [...].01,2015 r. (znak: [...] ) uzgadniającej z zastrzeżeniami projekt technologiczny restauracji hotelowej z zapleczem, zlokalizowanej przy ul. [...].
Jak wskazano w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, sposób ustalenia wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności określają przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalanie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203). Opłaty za czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się niezależnie od stanowiska zajętego w wyniku wykonania tych czynności oraz niezależnie od formy załatwienia sprawy.
Zasadniczym zagadnieniem, na którym koncentrują się zarzuty naruszenia art. 36 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm., dalej: u.p.i.s.) jest kwalifikacja podjętych przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej czynności związanych z kontrolą przeprowadzoną na wniosek Skarżącego, czynności zakończonych wydaniem opinii sanitarnej zamiast decyzji administracyjnej w sprawie uzgodnienia projektu technologicznego restauracji hotelowej z zapleczem a w związku z tym twierdzenie iż organ powiatowy nie mógł obciążyć [...]kwotą 199,50 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy) za czynności kontrolne przeprowadzone w związku z wydaniem opinii sanitarnej
Według art. 36 ust. 1 Państwowa Inspekcja Sanitarna pobiera opłaty za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane w ramach:
1 - nadzoru zapobiegawczego;
2 - nadzoru bieżącego, w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Stosownie zaś do ust. 2 za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego nie pobiera się opłat jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.
Regulacja wymienionego przepisu określa zatem różne przesłanki pobrania opłat, w zależności od tego, czy czynności organu sanitarnego zostały wykonane w ramach nadzoru bieżącego lub zapobiegawczego niezależnie od formy rozpatrzenia wniosku o uzgodnienie dokumentacji.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie opinii, co zainicjowało czynności kontrolne, których kosztami obciążano podmiot wnioskujący. W takich okolicznościach sprawy należało przyjąć, że czynności kontrolne przeprowadzone przez właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej na wniosek strony występującej o opinię sanitarną dla celów rejestracji działalności leczniczej - powinny być kwalifikowane jako działania w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Jak wynika z art. 36 ust. 1 i ust. 2 u.p.i.s. opłata za czynności wykonawcze w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobierana jest niezależnie od tego czy w wyniku badań stwierdzono, czy nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz niezależnie od tego czy wydano decyzję czy tylko opinię.
W świetle powyższych przepisów, w ocenie sądu, organy Inspekcji miały podstawę prawną do naliczenia opłat za wykonane czynności kontrolne,
Podsumowując należy stwierdzić, że przedstawiony całokształt sprawy uzasadniał utrzymanie w mocy decyzji nr [...][...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia. [...].05.2016 r. (znak: [...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...].01.2015 r. obciążającej [...] kwotą 199,50 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy) za czynności kontrolne przeprowadzone w związku z wydaniem opinii sanitarnej z dnia [...] 01.2015 r. (znak: [...]) uzgadniającej z zastrzeżeniami projekt technologiczny restauracji hotelowej z zapleczem, zlokalizowanej przy ul. [...].
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło