VII SA/Wa 2145/09
WyrokWSA w Warszawie2010-08-12
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch – Baranowska, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo nałożył grzywnę w celu przymuszenia na zobowiązanego, który nie mógł wykonać obowiązku opróżnienia budynku mieszkalnego z powodu braku zapewnienia lokali zamiennych przez gminę?Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie o nałożeniu grzywny, stwierdzając, że organy egzekucyjne nie ustaliły, czy zobowiązany mógł wykonać nałożony obowiązek. Zgodnie z przepisami, obowiązek zapewnienia lokali zamiennych spoczywa na gminie, a do momentu ich dostarczenia, obowiązek opróżnienia budynku przez zobowiązanego nie jest możliwy do wykonania. Wszelkie opóźnienia w tym zakresie obciążają podmiot zobowiązany do dostarczenia lokali.Stan faktyczny
Szkoła [...] w W. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie PINB nakładające na szkołę grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku opróżnienia budynku mieszkalnego. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów KPA oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ustawy o ochronie praw lokatorów, wskazując, że wykonała wszystkie możliwe obowiązki, a brak zapewnienia lokali zamiennych przez gminę uniemożliwia wykonanie obowiązku opróżnienia budynku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Szkoły kwotę 1760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Szkoły [...] w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Szkoły [...] w W. kwotę 1760 zł (jeden tysiąc siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] wydanym [...] września 2009r. na podstawie art. 138§ 1 pkt 1 kpa utrzymał , w mocy postanowienie PINB dl W. z dnia [...].07.2009r., nakładające na Szkołę [...] w W. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku opróżnienia w całości budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] , nałożonego decyzją PINB z [...].08.2007r.
W uzasadnieniu organ podał , że ponieważ zobowiązany nie wykonał nałożonego decyzją obowiązku organ powiatowy w dniu [...].11.2008r. wystawił tytuł wykonawczy , a następnie postanowieniem z [...].07.2009r. nałożył grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku w wysokości 50.000zł. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zastosował się do dyspozycji art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyczerpująco uzasadnił wysokość nałożonej grzywny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła Szkoła [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 77§ 1 , art. 107§ 3 kpa, oraz art. 33 pkt 1,3,4,5 i 8 i art. 45ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a ponadto art. 11 ust. 2 pkt 4 w zw. Z art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów.
W uzasadnieniu skargi podkreślono , że skarżący wykonał swoje obowiązki wynikające z decyzji organu nadzoru budowlanego poprzez wypowiedzenie umów najmu lokali wszystkim najemcom , wysłanie wezwań do opuszczenia budynku , oznakowanie i wygrodzenie budynku.
Nadto skierowano pozwy do sądu powszechnego o nakazanie eksmisji byłych najemców mieszkań. Pełnomocnik strony skarżącej podał, iż wyrokiem z [...].04.2009r. Sąd Rejonowy dla W. wydanym w sprawie [...] Sąd ustalił obowiązek W., zapewnienia lokali zstępczych i pokrycia kosztów przeprowadzki co powoduje, że postanowienie skierowano do osoby która nie jest zobowiązana do wykonania zobowiązania .
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do regulacji art.3§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) , Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej . Oznacza to ,iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod katem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.
Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145§1 pkt. 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)
Podstawą prawną nałożenia środka egzekucyjnego w niniejszej sprawie stanowi art. 119§ 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , zgodnie z którym "Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się , gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności , a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego". Paragraf 2 powyższego art. 119 stanowi natomiast, iż "Grzywnę nakłada się również , jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnych".
Należy wskazać , że istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków określonych w tytule egzekucyjnym (wykonawczym). Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jest to środek egzekucyjny przymuszający , który ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku poprzez dolegliwość nałożonej na zobowiązanego grzywny. W niniejszej sprawie źródłem tego obowiązku jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z [...] sierpnia 2007r. nakazująca Szkole [...] opróźnienia w całości budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W.
Bezspornym jest , iż dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym , istnieje w stosunku do niej domniemanie zgodności z prawem i podlega ona przymusowemu wykonaniu , a organ egzekucyjny zobowiązany jest do jej realizacji , zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Jednakże wydając kontrolowane postanowienie organy nie ustaliły , czy w/w decyzja mogła zostać wykonana przez wskazanego w niej adresata. Bowiem art. 11 ust. 9 ustawy z 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego przewiduje , że w przypadku opróżnienia lokalu w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku lokatorowi przysługuje prawo do lokalu zamiennego. Obowiązek dostarczenia lokalu spoczywa do dnia 31.12.2015r. na właściwej gminie ( art. 32 ustawy) . Jego realizację zapewnia art. 68 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane , który nakazuje doręczać decyzje o wyłączeniu budynku z użytkowania podmiotowi zobowiązanemu innemu niż właściciel . O ile więc egzekwowany obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania obciąża właściciela , o tyle zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych jest inny podmiot – gmina. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 5 listopada 2000r. sygn. akt IISA/Gd 1685/98 skarżącego nie obciąża obowiązek dostarczenia takich lokali , skoro nimi nie dysponuje . Wszelkie opóźnienia wykonania nakazu opróżnienia lokalu będą obciążały podmiot zobowiązany do dostarczenia lokali. Do momentu , gdy lokale takie nie zostaną dostarczone obowiązek nie jest więc możliwy do wykonania. Skarżący tak w zażaleniu skierowanym do organu odwoławczego jak i w skardze , podnosił , że wykonał te z obowiązków które był w stanie wykonać – tj. oznakowanie i wygrodzenie budynku , wypowiedzenie umów najmu lokali wszystkim lokatorom , wystąpienie do sądu powszechnego z pozwem o eksmisję lokatorów. Wobec tego organ w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązany jest rozważyć kwestię wykonalności zobowiązania . Stwierdziwszy brak wykonalności takiego obowiązku przez jego adresata organ powinien wydać odpowiednie rozstrzygnięcie .
Biorą pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§ 1 pkt. 1 lit. C , art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r/. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 , poz. 1270)orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło