VII SA/Wa 2148/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 7 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.E. i C.E. o wyłączenie sędziego Marioli Kowalskiej w sprawie ze skargi C.E. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę postanawia oddalić wniosek C.E. i W.E. o wyłączenie sędziego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marioli Kowalskiej. Pismem datowanym na dzień 18 lipca 2008 r. C.E. i W.E. wnieśli o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marioli Kowalskiej. Pismem z dnia 22 września 2008 r. C.E. ponowił wniosek o wyłączenie sędziego Marioli Kowalskiej. Podając motywy wyłączenia wnioskodawcy wskazali, że sędzia Mariola Kowalska nie jest bezstronna i niezawisła jako sędzia, a ponadto działa ewidentnie na szkodę osób pokrzywdzonych. W dniu 5 sierpnia 2008 r. sędzia Mariola Kowalska złożyła do akt sprawy oświadczenie, iż nie istnieje żadna okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2148/06 ze skargi C.E. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a./, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 w/w ustawy), jak i na wniosek strony (art. 19 w/w ustawy) jest istotną gwarancją procesową. Ma ona zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. W literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zauważa się, iż o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości, co do bezstronności sędziego są uzasadnione (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt OZ 3/04 niepubl.). Zauważyć należy, iż podstawą wyłączenia sędziego na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą być zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, a więc charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej (pozytywnej lub negatywnej), której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej itp., ale także wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń, co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy (zob. S. Szuster, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el 2007). Podkreślenia wymaga, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, o której mowa w art. 19 w/w ustawy musi faktycznie wystąpić. Nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona przez stronę. Ponadto okoliczność ta musi być przez stronę uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem we wniosku odpowiedniej argumentacji. Niedopuszczalne jest natomiast formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Wyłączenie sędziego w oparciu o przepis art. 19 w/w ustawy może nastąpić wyłącznie w toku danego postępowania sądowo – administracyjnego, natomiast okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności może wystąpić zarówno w trakcie, jak i jeszcze przed wszczęciem danego postępowania. Z oświadczenia odebranego od sędziego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marioli Kowalskiej wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 w/w ustawy, tj. okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego, którego dotyczył wniosek C.E. i W.E. C.E. i W.E. składając wniosek o wyłączenie sędziego Marioli Kowalskiej sformułowali zarzut o generalnym braku bezstronności i niezawisłości danego sędziego, co uznać należy za niedopuszczalne. Ponadto wskazali na ewidentne działanie wskazanego sędziego na szkodę osób pokrzywdzonych – nie podając konkretnych przykładów. Ponadto stwierdzić trzeba, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności i niezawisłości oraz działanie na szkodę pokrzywdzonych sędziego Marioli Kowalskiej, o której mowa w art. 19 w/w ustawy, w danej sprawie faktycznie nie wystąpiła, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania określonych w ustawie środków prawnych, tj. wyłączenia sędziego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w postanowieniu.