VII SA/Wa 2153/08

WyrokWSA w Warszawie2009-05-13

Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Mirosława Kowalska, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Sanitarny prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia lokalizacji inwestycji, opierając się na bezprzedmiotowości postępowania, podczas gdy nie wykazał tej bezprzedmiotowości?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., musi wykazać przesłanki bezprzedmiotowości postępowania zgodnie z art. 105 k.p.a. Brak wykazania tych przesłanek uniemożliwia sądowi kontrolę rozstrzygnięcia i stanowi naruszenie przepisów prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające uzgodnienia lokalizacji budynku produkcyjnego i umorzyło postępowanie. Organ pierwszej instancji odmówił uzgodnienia, uznając inwestycję za uciążliwą i niespełniającą wymogów odległościowych. Główny Inspektor Sanitarny uchylił to postanowienie, uznając, że organ pierwszej instancji nie wykazał podstawy prawnej do zastosowania przepisów rozporządzenia z 1980 r., a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia lokalizacji budynku. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J M z [...] Sp. k. przy ul. [...] : tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych), w tym: tytułem opłaty kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych). UZASZADNIENIE Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] postanowieniem znak [...] wydanym [...] listopada 2007r. na podstawie art. 106 kpa po rozpatrzeniu wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], zaliczył inwestycję pn. budynek produkcyjny z częścią socjalno - biurową oraz wiatą usytuowane na działce nr ew. [...] w [...] do kategorii uciążliwości VIII i wobec tego odmówił uzgodnienia lokalizacji tej inwestycji na działce [...]. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z § 10 ust 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. o warunkach technicznych jakimi powinny odpowiadać budynki, przedmiotowy zakład produkcyjny należy zakwalifikować do kategorii V III – tj. obiekty i urządzenia bardzo uciążliwe. Minimalna odległość tego typu obiektów budowlanych od budynków mieszkalnych i innych w których znajdują się pomieszczenia na pobyt ludzi powinna wynosić 50m. Z planu zaś wynika, że budynki zakładu usytuowane są w bliższej odległości tj. od 5–ciu do 45m od budynków na sąsiadujących działkach. Zdaniem organu lokalizacja zakładu nie spełnia wymagań (obowiązujących w okresie jego realizacji) przepisów rozporządzeniem z 3 lipca 1980r. Zażalenie na to postanowienie złożył P. R. Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem znak [...] wydanym [...] października 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że organ I instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że przedmiotowy budynek został wybudowany w latach 1975 – 1985. Organ podniósł, że przywołane rozporządzenie Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki obowiązywało od 1 stycznia 1981r. do 31 marca 1995r. a następnie zostało uchylone rozporządzeniem z 14 grudnia 1994r. Przepis § 330 rozporządzenia z 1994r. stanowi, że przepisów nie stosuje się, jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych, w związku z tym – zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie można zastosować przepisów rozporządzenia Ministra z 3 lipca 1980 gdyż na wybudowanie przedmiotowego budynku nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że organ I instancji wydał postanowienie bez podstawy prawnej. Organ nadto podkreślił, że w sytuacji już wybudowanego obiektu można ustalić jego szkodliwe oddziaływanie na środowisko za pomocą stosownych pomiarów i badań. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M. W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 77, 80 i 138 § 1 pkt 2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego wydane [...] października 2008r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylające postanowienie I instancji odmawiające uzgodnienia lokalizacji inwestycji polegającej na budowie budynku produkcyjnego na działce nr [...] w miejscowości [...] i umarzające postępowanie I instancji. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z jego treścią organ odwoławczy wydaje decyzję (postanowienie) w której uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając to rozstrzygnięcie umarza postępowanie pierwszej instancji. Uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, tj. uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji powoduje, że organ drugiej instancji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze takiego sposobu zakończenia postępowania, a ograniczenie to związane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed pierwszą instancją. Przy czym należy zwrócić uwagę, iż uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji będzie możliwe wówczas, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia czyli istniały podstawy do jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. W sytuacji, gdy nie wystąpią przesłanki bezprzedmiotowości wspomnianego postępowania, organ odwoławczy obowiązany jest sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, a w przypadku, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w całości lub w znacznej części wydać decyzję (postanowienie) kasacyjne i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wspomniany art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie określa przesłanek umorzenia postępowania, wobec powyższego należy ich poszukiwać w treści art 105 k.p.a. Zgodnie z art. 105 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (§ 1). Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym (§_2). Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Sanitarny nie wykazał przesłanek bezprzedmiotowości postępowania w I instancji uniemożliwiając sądowi dokonanie kontroli wydanego rozstrzygnięcia i naruszając w ten sposób art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło