VII SA/Wa 2154/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Ref. staż. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania wiatrołapu skargę oddala VII SA/Wa 2154/10 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., działając na podstawie art. 57 ust.7 w związku z art. 59f ust. 1-3 oraz art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wymierzył inwestorom – J. i B. B. karę w wysokości 10 000 zł. z tytułu nielegalnego użytkowania wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości nr ew. [...] we wsi T., gm. G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 8 lutego 2010 r. wpłynęło do organu pismo A. W. dotyczące nieprawidłowości rozbudowy budynku mieszkalnego J. i B. B. o wiatrołap, w związku z jego użytkowaniem. W związku z powyższym w dniu 25 lutego 2010 r. przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowego obiektu, na podstawie których, uznano, że inwestor przystąpił do użytkowania obiektu wybudowanego na podstawie decyzji Starosty [...] o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. z naruszeniem art. 54 prawa budowlanego, tj. nie dopełnił obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy.W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...], wymierzył B. i J. B. karę 10 000 zł. za samowolne użytkowanie wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego. Postanowienie powyższe, zostało uchylone przez organ drugiejej instancji, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], zarzucił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. uchybienie art. 7 i 77 kpa z uwagi na brak wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy. Organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, ustalił na podstawie oświadczenia świadka, J. L. B., że wiatrołap jest wejściem do budynku mieszkalnego J. i B. B., a więc konieczność jego użytkowania nie budzi wątpliwości. Organ pierwszej instancji podkreślił, że dokumentacja fotograficzna nie została wykonana bowiem J. B. odmówił pracownikom organu nadzoru budowlanego wstępu na teren posesji i uniemożliwił dokonanie takiej dokumentacji. W związku z wyjaśnieniami A. W. organ na podstawie art. 59f, ust. 1 prawa budowlanego wymierzył inwestorom grzywnę z tytułu nielegalnego użytkowania wiatrołapu. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 144 kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu zażalenia J. i B. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozparzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, a organ pierwszej instancji nie zastosował się do wytycznych zawartych we wcześniejszym (uchylającym sprawę do ponownego rozpoznania) postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Organ podniósł, że z faktu, iż inwestor uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w terenie nie można skutecznie wywodzić, że sporny obiekt jest samowolnie użytkowany. Organ powiatowy miał zaś możliwość dokonania ustaleń kontrolnych przy pomocy innych organów państwowych mających szersze kompetencje np. funkcjonariuszy policji. Miał ponadto możliwość zastosowania przepisów karnych Prawa budowlanego, w tym art. 91 ustawy. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. W. i wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że przed każdą zapowiedzianą kontrolą J. i B. B. opróżniają wiatrołap (wynoszą sprzęty oraz zdejmują firanki). Ponadto skarżąca podniosła, iż oprócz niej, również J.B. złożyła oświadczenie w sprawie użytkowania przedmiotowego wiatrołapu. Wskazała, że wiatrołap pobudowany został w 2007 r. i stanowi wejście do budynku J. i B. B., w związku z tym jest on jej zdaniem użytkowany cały czas. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa). W niniejszej sprawie naruszeń prawa o których wyżej mowa nie stwierdzono, w związku z powyższym skargę należało oddalić. Przedmiotem kontroli jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., nr [...], którym na podstawie art. 138 § 2 kpa organ uchylił do ponownego rozpoznania postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C.. W niniejszej sprawie podstawą prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowi art. 138 § 2 kpa w związku z art. 144 kpa zgodnie, z którymi organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego całości lub w znacznej części. W wypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest postanowienie kasatoryjne rolą Sądu jest dokonanie oceny czy organ wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy może wydać postanowienie przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko w przypadku gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo co prawda takie postępowanie przeprowadzono, jednak w rażący sposób naruszono nim przepisy procesowe. Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie (np.: wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/97 niepubl.). Sytuacja, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego, lub przeprowadzi je z naruszeniem norm przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sprawia, że organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony i nie mieści się to w jego kompetencji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał, iż w przedmiotowej sprawie należy ponownie zbadać czy zaistniały podstawy do wydania postanowienia o wymierzeniu inwestorom – J. i B. B. kary w wysokości 10 000 zł., z tytułu nielegalnego użytkowania wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego. Należy wskazać, że zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w sytuacji gdy wymagane było zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy, organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Jednakże, organ nadzoru budowlanego przed nałożeniem kary, o której mowa wyżej, musi jednoznacznie przesądzić czy budowa została zakończona a obiekt budowlany jest użytkowany pomimo braku wymaganego (art. 54 Prawa budowlanego) obowiązku zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy. W sensie techniczno-budowlanym można mówić o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, gdy odpowiada on warunkom, jakie przewiduje prawo budowlane wobec budowy legalnej przy zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nie dokonał wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy pomimo wytycznych zawartych w postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Organ szczebla powiatowego nie ustalił jednoznacznie i bezspornie czy roboty budowlane zostały zakończone i przystąpiono do użytkowania przedmiotowego wiatrołapu. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż w sytuacji gdy inwestorzy uniemożliwili przeprowadzenie kontroli, organ powiatowy miał możliwość dokonania ustaleń kontrolnych z pomocą funkcjonariuszy policji. Możliwym było również zastosowanie przepisów karnych Prawa budowlanego, w szczególności art. 91 ustawy. Rzeczą Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie zatem, przede wszystkim, jednoznaczne ustalenie, czy inwestorzy przystąpili do użytkowania przedmiotowego wiatrołapu bez przewidzianego zawiadomienia o zakończeniu budowy o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego, czy też obiekt w obecnym stanie służy jedynie jako wejście do domu B. i J. B.. Trzeba przy tym zauważyć, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o wiatrołap nie przewidywała, na czas budowy przedmiotowego wiatrołapu, alternatywnego wejścia do budynku. Nawet jednak założenie, że nie przystąpiono do użytkowania obiektu bez zgłoszenia, nie uprawnia inwestorów do utrudnienia lub uniemożliwienia przeprowadzenia kontroli pracownikom organu. W takiej bowiem sytuacji, jak już wyżej wskazano, organ winien zastosować przysługujące mu instrumenty w celu wyegzekwowania zachowania zgodnego z prawem. Mając wszystko powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., nr [...] prawa nie narusza. Natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien zastosować do wskazanych wyżej wytycznych. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.