VII SA/Wa 216/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-23
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek udowodnić rzeczywiste poniesienie kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, aby móc obciążyć nimi właściciela pojazdu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek udowodnić, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, rzeczywiście spowodowało powstanie kosztów, zanim obciąży nimi właściciela pojazdu. Samo wydanie dyspozycji nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia opłaty, jeśli nie wygenerowała ona faktycznych wydatków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta miasta o ustaleniu kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono. Skarżący kwestionował wysokość ustalonej kwoty, wskazując, że organ nie wykazał rzeczywistego poniesienia kosztów. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska ( spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. ([...]), po rozpoznaniu odwołania R. D., na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. [...] z dnia [...] września 2015 r. ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...] na kwotę 478 zł i zobowiązującą do jej zapłaty R. P. D.
Organ wskazał, że zlecenie usunięcia pojazdu przez holownik z miejsca, gdzie jest to zabronione, jak wynika z akt, wydał funkcjonariusz Straży Miejskiej m.[...], uprawniony na mocy art. 130a ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponieważ na miejsce zdarzenia stawił się odwołujący, funkcjonariusz odstąpił na podstawie art. 130a ust. 2 ustawy od usunięcia pojazdu.
Dalej organ przytoczył art. 130a ust. 10h u.p.r.d., zgodnie z którym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu (art. 130a ust. 2a p.r.d.). Oznacza to, że w sytuacji, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowało koszty to organ (starosta) nie posiada w tej sprawie luzu decyzyjnego i obligowany jest do nałożenia opłaty w drodze decyzji. Okoliczność zaś, że Straż Miejska odstąpiła po wydaniu zlecenia usunięcia pojazdu, nie daje podstaw do odstąpienia od nałożenia opłaty. Opłata ma charakter wyłącznie administracyjny, a nie represyjny.
Dalej organ wskazał, że na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym rada powiatu otrzymała delegację do określenia wysokości opłaty oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Rada m.[...] ustaliła wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2012r. poz. [...]). Zgodnie z załącznikiem Nr 1 "Opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu" wynoszą w zależności od dopuszczalnej masy całkowitej w kg i stawka dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3.500 kg wynosi 478 zł.
Dlatego organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na ww. decyzję złożył R. D. podnosząc, że koszty związane z odholowaniem i zabezpieczeniem na parkingu pojazdu o masie do 3.5 t są jednakie z kosztami powstałymi w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Dodał, że SKO dość pobieżnie przeanalizowało odwołanie i w uzasadnieniu znalazł się akapit nie dotyczący w ogóle tej sprawy podnoszący kwestie i daty których w odwołaniu nie było. W odwołaniu skarżący nie kwestionował bowiem, iż koszty nie powstały, tylko podważył ich wysokość (478 zł.) Zarząd Dróg Miejskich uzasadnił powstanie kosztów w związku z faktem iż, holownik zdążył wyjechać z bazy i ujechał 1 km po czym został odwołany, a kwota 478 zł. jest stawką ryczałtową za realizację dyspozycji usunięcia pojazdu i niezależnie od wysokości faktycznie powstałych kosztów takową wymierza.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że organ ma obowiązek wyjaśnienia nie tylko w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej decyzji, ale też czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, a jeśli tak to w jakiej wysokości.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
| |
|Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy |
|administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. |
|Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa |
|materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. |
|Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, |
|zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły |
|bowiem w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy oraz wbrew art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób |
|wyczerpujący całego materiału dowodowego. |
|Poddaną kontroli Sądu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymało w mocy decyzję |
|Prezydenta m. [...] z dnia [...] września 2015 r. ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu |
|marki [...] (na kwotę 478 zł), od której to dyspozycji odstąpiono, z powodu ustania przyczyn usunięcia. |
|Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w |
|przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione, utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. |
|Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego|
|usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich |
|pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu jak stanowi art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. |
|Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego |
|usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z |
|zastrzeżeniem ust. 10d i 10i (art. 130a ust. 10h cyt. ustawy). |
|Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że niezbędnym warunkiem wydania decyzji nakładającej na właściciela pojazdu obowiązek zapłaty |
|kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście|
|powstały. Z uzasadnienia decyzji powinno zatem wynikać jakie rzeczywiste koszty zostały wygenerowane w związku z wydaniem dyspozycji |
|usunięcia pojazdu, od którego następnie odstąpiono. |
|Nie ma podstaw aby przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a |
|ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie |
|określonych, tj. rzeczywistych kosztów. |
|Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy |
|spełnione są następujące warunki: |
|1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym; |
|2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; |
|3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. |
|Postępowanie to winno więc obejmować m. in. ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Nie można w |
|tej materii stosować swego rodzaju automatyzmu, tj. przyjmować, że skoro wydano dyspozycję, to choć została ona cofnięcia, wywołała |
|określone koszty. |
|Sąd w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na |
|właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, |
|należy ustalić, czy koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania |
|dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi |
|należy obciążyć podmiot zobowiązany (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII|
|SA/Wa 207/14, z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1685/15; z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1017/15, z dnia 20 |
|lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1754/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt III |
|SA/Gd 441/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1255/12). |
|W niniejszej sprawie w dniu [...] lipca 2013 r. o godzinie 15.34 została wydana dyspozycja nr [...] usunięcia pojazdu marki [...] z ul. |
|[...] w [...] z powodu niezastosowanie się do znaku B-36 zT-24. W dyspozycji wskazano, że kierujący wyczerpał znamiona wykroczenia z art. |
|92 § 1 kodeksu wykroczeń. Przed przybyciem holownika na miejsce odstąpiono od usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo|
|o ruchu drogowym w związku ze zgłoszeniem się kierującego pojazdem. Odstąpienie nastąpiło o godz. 15.40 tj. po 6 minutach od wydania |
|dyspozycji usunięcia pojazdu. Z zestawienia do faktury nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. wynika, że holownik przejechał 1 km |
|dojazdowych, zaś koszt dojazdu netto określono na 26,90 zł. Z akt jednak nie wynika, o której godzinie holownik rzeczywiście wyjechał (i |
|czy w ogóle), a jeśli tak, to z którego miejsca wyjechał oraz o której godzinie odstąpiono od holowania. |
|Oznacza to, że w sprawie należało ustalić, czy koszty, o których mowa powyżej w rzeczywistości powstały, a więc, czy podjęta interwencja |
|usunięcia danego pojazdu spowodowała jakiekolwiek koszty, a jeśli tak to w jakiej wysokości. |
|W ocenie Sądu, decyzje organów obu instancji zapadły zatem bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Brak właściwego |
|wyjaśnienia okoliczności sprawy uzasadnia w konsekwencji postawienie organom orzekającym w sprawie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, |
|jak i art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik |
|sprawy, co skutkuje uchyleniem rozstrzygnięć organów obu instancji. |
|Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002|
|r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło