VII SA/Wa 2160/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. C. i W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki domku letniskowego postanawia: przyznać E. C. i W. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 24 czerwca 2013 r. odmówiono E. C. i W. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 7 lipca 2013 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu sprzeciw skarżących E. C. i W. C. od postanowienia z dnia 24 czerwca 2013 r. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 24 czerwca 2013 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęły wypełnione przez E. C. i W. C. formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej . Z nadesłanego formularza wniosku wynika, że E. C. i W. C. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3 165 zł brutto. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 45,8 m2 i mieszkanie o pow. 57,77 będące własnością E. C. oraz działkę rekreacyjną we wsi S. o pow. 0,32 ha. Wnioskodawcy podali, że ich wniosek dotyczy zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej i nie posiadają wystarczających bieżących środków na pokrycie wpisu, a posiadany majątek nie może zostać spieniężony. Ze względu na niewystarczające dane do rozpoznania wniosku zarządzeniem z dnia 9 lipca 2013 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez nadesłanie ostatnich odcinków emerytury wnioskodawców, wskazanie czy wnioskodawcy uzyskują dochody z tytułu najmu posiadanych nieruchomości, podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, wskazanie czy wnioskodawcy posiadają oszczędności oraz nadesłanie kopii wyciągów bankowych wnioskodawców za ostatnie trzy miesiące. W dniu 24 lipca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że miesięczny dochód netto wnioskodawców uzyskiwany z emerytur wynosi łącznie 2654,29 zł. Wnioskodawcy podali, że nie uzyskują dochodów z tytułu najmu posiadanych nieruchomości – jedno z mieszkań służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych samych wnioskodawców, zaś drugie z mieszkań zajmuje matka E. C., nad którą wnioskodawczyni sprawuje opiekę i która podarowała tę nieruchomość E. C. Koszty związane z utrzymaniem domu, jakie wnioskodawcy ponoszą wynoszą około 1800,00 złotych. Na kwotę tą składają się kwoty za: czynsz za mieszkanie, w którym mieszkają wnioskodawcy ok. 407 zł, czynsz za mieszkanie, w którym mieszka matka E. C. ok. 444 zł, prąd ok. 200 zł, gaz ok. 200 zł, abonamenty telefoniczne ok. 200 zł, telewizja ok. 40 zł oraz lekarstwa wnioskodawców ok. 300 zł. Wnioskodawcy podali również, że pozostała kwota jest przeznaczana na jedzenie, środki czystości, ubrania a także pokrycie stałych kosztów rocznych utrzymania nieruchomości (ubezpieczenia działki 560 zł, podatku gruntowego za działkę 450 zł, podatku gruntowego za oba mieszkania ok. 645 zł oraz podatku od nieruchomości ok. 105 zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyjętą regułą jest, że obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżących stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie. Wnioskodawcy wskazali, z czego się utrzymują oraz wyjaśnili swoją sytuację majątkową i rodzinną. Z analizy sytuacji majątkowej wnioskodawców przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, piśmie z dnia 22 lipca 2013 r. i nadesłanych dokumentów wynika, że dochód netto wnioskodawców uzyskiwany z emerytur wynosi łącznie 2654,29 zł, zaś stałe wydatki wynoszą około 1800,00 złotych. Pozostała kwota jest przeznaczana na jedzenie, środki czystości, ubrania a także pokrycie stałych kosztów rocznych utrzymania nieruchomości. Powyższe pozwala stwierdzić, że wnioskodawcy znajdują się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250,00 złotych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.