VII SA/Wa 2163/24

WyrokWSA w Warszawie2025-01-17

Skład orzekający: Renata Nawrot, Tomasz Janeczko, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za umieszczenie tablicy reklamowej niezgodnej z uchwałą krajobrazową może zostać nałożona, jeśli tablica została umieszczona przed wejściem w życie uchwały i na podstawie ważnego zgłoszenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, czy tablica reklamowa została umieszczona po wejściu w życie uchwały krajobrazowej i czy była zgodna z przepisami obowiązującymi w dacie jej umieszczenia. Brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, a także niezweryfikowanie przez organy twierdzeń strony skarżącej o legalnym umieszczeniu tablicy w 2007 r., stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej o powierzchni 36 m2, niezgodnej z uchwałą krajobrazową gminy. Organ I instancji nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Spółka kwestionowała zasadność kary, podnosząc m.in. że tablica została umieszczona legalnie przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej i że postępowanie powinno zostać umorzone z uwagi na znikomą wagę naruszenia oraz natychmiastowe zaprzestanie naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K.-J. z [...] kwietnia 2024 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz S. sp. z o.o. kwotę 1308 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Nawrot (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Protokolant: sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2024 r. znak: KOA/2306/Ar/24 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w W.kwotę 1308 (jeden tysiąc trzysta osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 24 czerwca 2024 r. znak: KOA/2306/Ar/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżoną przez S. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, Spółka, strona) decyzję Burmistrza Gminy K.-J. (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej z tytułu umieszczenia tablicy reklamowej na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w K.-J. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z [...] listopada 2022 r. Burmistrz zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej oraz nałożenia obowiązku dostosowania albo usunięcia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały nr [...] Rady Miejskiej K.-J. z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, w gminie K.-J. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r., poz. 3266, dalej: uchwała krajobrazowa). Jednocześnie organ I instancji powiadomił Spółkę o wyznaczonym terminie przeprowadzenia oględzin, w celu dokonania kontroli miejsca umieszczenia tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego i ustalenia ich wielkości. W toku oględzin, z których sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną, dokonano pomiaru reklamy mającej formę tablicy umieszczonej na słupie, stanowiącej wolnostojąca konstrukcję – powierzchnia reklamy wynosiła 36 m2.. Strona nie była obecna podczas oględzin. Pismem z [...] listopada 2022 r. Burmistrz pouczył Spółkę o przysługujących jej uprawnieniach, w tym o prawie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem przed wydaniem decyzji, jednakże nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Podczas wizji terenu [...] stycznia 2023 r. organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa reklama została usunięta. Decyzją z [...] kwietnia 2024 r. Burmistrz nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 27 585, 60 zł z tytułu umieszczenia tablicy reklamowej o łącznej powierzchni reklamowej 36 m2, na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w K.-J. Od decyzji tej skarżąca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów: 1. prawa materialnego tj: - art. 37d ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977, dalej: u.p.z.p.) w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwą wykładnię (a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie) polegającą na uznaniu, że przepis art. 37d ust. 1 u.p.z.p. znajduje zastosowanie do tablic lub urządzeń reklamowych umieszczonych na nieruchomościach lub na obiektach budowlanych przed dniem wejścia w życie uchwały ustalającej zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, podczas gdy przepis ten wyraźnie przewiduje odpowiedzialność karnoadministracyjną jedynie w sytuacji, gdy tablica lub urządzenie reklamowe zostały umieszczone już po wejściu w życie uchwały krajobrazowej, gdyż wyłącznie wówczas istnieje możliwość, aby umieszczenie nośnika reklamowego było niezgodne z przepisami uchwały krajobrazowej; a tym samym poprzez błędne uznanie przez organ I instancji, że przepis art. 37d ust. 1 u.p.z.p. sankcjonuje ewentualny brak realizacji obowiązku dostosowawczego, o którym mowa w art. 37a ust. 9 u.p.z.p. podczas, gdy ustawodawca nie odsyła w ww. przepisie do przepisu art. 37a ust. 9 u.p.z.p., w sytuacji gdy wydana w sprawie decyzja, oparta jest o przepis art. 37d ust. 1,3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku m.in. z przepisem art. 37d ust. 9 oraz art. 37a ust. 1 i 9 u.p.z.p., a więc przepis który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w części został uznany za niekonstytucyjny. - art. 37d ust. 4 u.p.z.p. w zw. z art. 61 § k.p.a poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu przez organ I instancji, że datą wszczęcia postępowania z urzędu, od której nalicza się karę pieniężną za umieszczenie tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej jest data (dzień sporządzenia) zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy datą wszczęcia postępowania z urzędu w świetle ww. przepisu jest dzień doręczenia stronie przedmiotowego zawiadomienia, co w okolicznościach niniejszej sprawy miało istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie z uwagi na fakt, że doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nastąpiło po dacie wskazanej przez organ w treści kwestionowanej decyzji, a nadto skarżąca niezwłocznie po wszczęciu postępowania zdemontowała tablicę reklamową, co obligowało organ prowadzący postępowanie do jego umorzenia bez wymierzania kary; - art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, pomimo ziszczenia się przesłanek znikomej wagi naruszenia prawa oraz natychmiastowego zaprzestania naruszenia. 2. postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i merytoryczne orzeczenie w sprawie, w sytuacji w której postępowanie stało się bezprzedmiotowe i powinno być umorzone; - przepisów art. 6, 7, 10, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, skutkujące: - uznaniem, że tablica reklamowa posiada łączną powierzchnię reklamową 36 m2, w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających powyższą okoliczność, która ma wpływ na wysokość nałożonej kary, - uznaniem przez organ I instancji, że ocena przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa" zawiera się w ocenie ziszczenia się wskazanych błędnie przez ten organ stanów faktycznych, w sytuacji gdy przesłanka ta w sposób zamierzony została sformułowana przez ustawodawcę jako klauzula generalna i wymaga rozważenia całokształtu okoliczności charakteryzujących daną sprawę z perspektywy sprawiedliwościowej funkcji kary administracyjnej, - pominięciem przez organ (w konsekwencji przyjęcia błędnego założenia interpretacyjnego opisanego w pkt 1b powyżej) szeregu szczególnych okoliczności niniejszej sprawy istotnych dla oceny przesłanki "znikomej wagi naruszenia prawa", w tym przede wszystkim faktu niezwłocznego demontażu tablicy przez skarżącą, - art. 8 oraz art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady przekonywania. Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z [...] kwietnia 2024 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II podniósł, że zgodnie z art. 37a ust. 1-3 u.p.z.p., rada gminy może ustalić w formie uchwały zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (ust. 1). W uchwale tej rada gminy może ustalić zakaz sytuowania ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z wyłączeniem szyldów. W myśl art. 37b ust. 1 i 3 u.p.z.p. podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej. Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wójt (burmistrz, prezydent miasta). Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37 b ust. 4). Zgodnie z art. 37b ust. 5 w przypadku, gdy w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami, o których mowa w ust. 1, w decyzji tej określa się: 1) wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz 2) obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40- krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia [...] stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37 b ust. 8). Jeżeli zaś rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia [...] stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37b ust. 9). Jeśli kształt urządzenia reklamowego uniemożliwia wyznaczenie pola powierzchni służącej ekspozycji reklamy, o którym mowa w ust. 8 lub 9, wysokość kary pieniężnej zależy od pola powierzchni bocznej prostopadłościanu opisanego na urządzeniu reklamowym (art. 37b ust. 10). Dalej SKO wskazało, że Rada Miejska K.-J. w dniu [...] lutego 2021 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, w gminie K.-J. W myśl § 2 pkt 15 uchwały krajobrazowej przez tablicę reklamową należy rozumieć tablicę reklamową w rozumieniu art. 2 pkt 16b ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm. dalej.: u.p.z.p.). Zgodnie z § 3 ust. 1 tej uchwały krajobrazowej na całym obszarze gminy K.-J. zakazuje się sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem: 1) szyldów; 2) publicznych tablic reklamowych i urządzeń reklamowych ustawianych przez Gminę Konstancin- Jeziorna; 3) tablic reklamowych i urządzeń reklamowych umieszczonych na rowerach K. Roweru Miejskiego; 4) tablic reklamowych informujących o fundatorach obiektu małej architektury przeznaczonego do ogólnodostępnego użytku i umieszczonego na terenie publicznym. Zgodnie z § 3 ust. 2 uchwały krajobrazowej na całym obszarze gminy Konstancin-Jeziorna zakazuje się sytuowania tablic reklamowych, urządzeń reklamowych, obiektów małej architektury oraz ogrodzeń w sposób naruszający ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych, w szczególności z zakresu ochrony przyrody, ochrony zabytków oraz prawa wodnego. Stosownie zaś do § 9 ust. 1 ww. uchwały krajobrazowej istniejące w dniu wejścia w życie uchwały tablice reklamowe i urządzenia reklamowe należy dostosować do zakazów, zasad i warunków określonych w uchwale w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie (ust. 1). W myśl § 9 ust. 2, dla istniejących w dniu wejścia w życie uchwały tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z zastrzeżeniem ust. 3, ustala się następujące reguły dostosowania do zasad i warunków określonych w uchwale: 1) należy usunąć wszystkie niezgodne z przepisami uchwały tablice reklamowe lub urządzenia reklamowe wraz ze wszystkimi ich elementami w tym z ich zamocowaniami; 2) należy przywrócić elementy budynków oraz fragmenty gruntów zmienione w wyniku sytuowania tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych niezgodnych z przepisami uchwały do stanu poprzedniego, w szczególności poprzez uzupełnienie braków w powierzchniach i nawierzchniach. Z kolei istniejące w dniu wejścia w życie uchwały publiczne tablice reklamowe i urządzenia reklamowe ustawiane przez Gminę K.-J. oraz tablice reklamowe o ufundowaniu obiektu małej architektury przeznaczonego do ogólnodostępnego użytku i umieszczonego na terenie publicznym nie wymagają dostosowania (ust. 3). Istniejące w dniu wejścia w życie uchwały obiekty małej architektury i ogrodzenia nie wymagają dostosowania (ust. 4). Uchwała weszła w życie [...] kwietnia 2021 r. Organ podniósł, iż administracyjna kara pieniężna jest nakładana na podmiot dopuszczający się deliktu bez związku z jego zawinieniem, a odpowiedzialność za delikt ma charakter obiektywny (zasada bezprawności). Kara nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Stwierdzenie tego stanu obliguje organ do wszczęcia postępowania w celu ustalenia sprawcy deliktu administracyjnego i nałożenia na niego kary pieniężnej. W związku z powyższym, w ocenie SKO, w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie wymierzenia kary zostało prawidłowo wszczęte wobec umieszczenia na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] w K.-J. tablicy reklamowej, co było sprzeczne z postanowieniami uchwały Rady Miejskiej K.-J. z dnia [...] lutego 2021 r. Kolegium podniosło, że kara wymierzona została za okres od 17 listopada 2022 r. do 31 grudnia 2022 r . tj. 45 dni oraz za okres od 1 stycznia 2023 r. do 13 stycznia 2023 r. tj. 12 dni. Natomiast wysokość kary ustalona została, stosownie do art. 37 d ust. 9 u.p.z.p. jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h u.p.z.p. z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g u.p.z.p., za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1. Stawki ww. opłat określone zostały w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 22 lipca 2021 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2022 (M.P. z 2021 r., poz. 724). Maksymalna stawka części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g u.p.z.p. wynosiła 2,80 zł, zaś maksymalna stawka części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h wynosiła 0,25 zł. Kara została zatem ustalona według następujących danych: [36m2 x (40 x 0,25 zł) + (40 x 2,80 zł)] x 45 = [360 + 112] x 45 = 472 zł x 45 = 21 240 zł. [36m2 x (40 x 0,28 zł) + (40 x 3,14 zł)] x 12 = [403,2+125,6] x 12 = 528,8 x 12 = 6345,6 zł. Odnosząc się do kwestii zastosowania art. 189 f k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że w świetle ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, waga naruszenia przez skarżącą prawa - zakazu umieszczania reklam zgodnie z zasadami określonymi w uchwale krajobrazowej - nie była znikoma. Skarżąca jako przedsiębiorca, niewątpliwie powinna mieć wiedzę o obowiązujących zasadach umieszczania reklam na terenie Gminy K.-J., zwłaszcza, że uchwała krajobrazowa zaczęła obowiązywać z dniem [...] kwietnia 2021 r. W niniejszym przypadku było to naruszenie przez Spółkę postanowień uchwały krajobrazowej, z którego Spółka czerpała korzyści finansowe. Pomimo, że Spółka zaprzestała naruszania prawa to waga naruszenia z całą pewnością nie jest znikoma, bowiem tak można byłoby mówić, gdyby naruszenie prawa było związane z ochroną istotnego interesu strony bądź wystąpieniem sytuacji, w której strona podejmuje działania wprawdzie bezprawne, ale w celu zapewnienia ważnych potrzeb egzystencjalnych, natomiast w przedmiotowej sprawie strona, umieszczając tablicę reklamową z naruszenia czerpała korzyści finansowe. Końcowo organ wskazał, że w jego ocenie nie zostało przez Spółkę dowiedzione, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania wolnostojąca reklama została umieszczona przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej i zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami tj. na podstawie zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniosła zarzuty z zarzutami odwołania. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W wyniku rozpoznania sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 24 czerwca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. – J. z [...] kwietnia 2024 r. wymierzającą skarżącej karę pieniężną wysokości 27 585, 60 zł za umieszczenie w dniach od 17 listopada 2022 r. do 13 stycznia 2023 r. tablicy reklamowej na działce ew. nr [...] z obrębu [...] w K.-J. W kontrolowanej sprawie organy jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji określiły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz uchwalone na jej podstawie przez Radę Miejską Konstancin-Jeziorna przepisy uchwały krajobrazowej. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi w szczególności, że podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej – ust. 1. Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wójt (burmistrz, prezydent miasta) – ust. 3. Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia – ust. 4. W przypadku, gdy w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami, o których mowa w ust. 1, w decyzji tej określa się: 1) wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz 2) obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia – ust 5. Decyzja, o której mowa w ust. 5, podlega natychmiastowemu wykonaniu w części dotyczącej obowiązku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2 – ust. 6. Z kolei wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 – ust. 8. Jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1 ( co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie), wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 – ust. 9. Zwrócenia uwagi wymaga, że zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały krajobrazowej na całym obszarze gminy Konstancin-Jeziorna zakazuje się sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych z wyjątkiem: 1) szyldów; 2) publicznych tablic reklamowych i urządzeń reklamowych ustawianych przez Gminę Konstancin-Jeziorna; 3) tablic reklamowych i urządzeń reklamowych umieszczonych na rowerach K. Roweru Miejskiego); 4) tablic reklamowych informujących o fundatorach obiektu małej architektury przeznaczonego do ogólnodostępnego użytku i umieszczonego na terenie publicznym. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 1 ww. uchwały istniejące w dniu wejścia w życie uchwały tablice reklamowe i urządzenia reklamowe należało dostosować do zakazów, zasad i warunków określonych w uchwale w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. W tym miejscu Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja Kolegium z 24 czerwca 2024 r. zapadła już po wyroku Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK, Trybunał) z 12 grudnia 2023 r. w sprawie sygn. akt P 20/19 (publ. Dz. U. z 2023 r. poz. 2739), w którym Trybunał orzekł, że art. 37a ust. 9 u.p.z.p. w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 u.p.z.p., warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia, jest niezgodny z art. 21 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku z 12 grudnia 2023 r. Trybunał Konstytucyjny wskazał m.in., że doszło do pominięcia prawodawczego, czyli sytuacji, w której ustawodawca co prawda unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale pominął pewien element regulacji, który powinien być integralną, funkcjonalną częścią jakiejś normy. Trybunał przyznał, że przyjęcie przez organ gminy aktu prawa miejscowego, jakim jest tzw. uchwała krajobrazowa, jest niewątpliwie motywowane interesem publicznym, gdyż gmina chce w ten sposób zadbać o przestrzeń publiczną i doprowadzić do tzw. ładu reklamowego. Skutkiem takiego działania jest godzenie w prawa majątkowe właścicieli tablic i nośników powstałych przed wejściem w życie tej uchwały, na podstawie ważnych pozwoleń na budowę. Właściciele są bowiem zmuszeni do usunięcia tablic i nośników objętych uchwałą, na własny koszt i bez zapewnienia im odszkodowania. Oznacza to, że ich prawo własności zostało ograniczone, ponieważ nie mogą oni korzystać ze swojej nieruchomości w zakresie objętym treścią Uchwały Krajobrazowej, a dodatkowo zmuszeni są do zlikwidowania przedmiotu stanowiącego część ich majątku. Art. 37a ust. 9 u.p.z.p. nie przewiduje przy tym ani możliwości wprowadzenia wyjątków w zakresie dostosowania tablic i nośników do warunków określonych w uchwale krajobrazowej, ani określenia przez organ gminy mechanizmu kompensacyjnego, będącego źródłem słusznego odszkodowania, należnego tym podmiotom na mocy art. 21 ust. 2 Konstytucji RP. Brak tego mechanizmu stanowi pominięcie prawodawcze, którego istnienie sprawia, że w zakresie, w jakim kwestionowany przepis nie przewiduje takiego mechanizmu, jest on niezgodny z Konstytucją RP. Skutkiem omawianego wyroku TK jest zatem to, że do czasu wprowadzenia regulacji ustawowych dotyczących podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania za wspomniane dostosowanie lub usunięcie tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych wzniesionych legalnie przed wejściem w życie danej uchwały krajobrazowej, nie jest możliwe ani nałożenie kary administracyjnej, ani obowiązku usunięcia tych reklam lub urządzeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2024 r sygn. akt II OSK 495/23 oraz sygn. akt II OSK 403/23)). W świetle powyższego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy ustalić datę umieszczenia tablicy reklamowej na nieruchomości, a następnie ustalenia wymaga czy została ona umieszczona na podstawie zgody budowlanej. Jest to kluczowe w niniejszej sprawie. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez orzekające w rozpoznawanej sprawie organy administracji nie wynika jednoznacznie, kiedy tablica reklamowa została posadowiona na nieruchomości. W toku postepowania administracyjnego Spółka wskazywała, że tablica reklama została umieszczona legalnie na nieruchomości w 2007 r., na dowód czego załączyła do akt sprawy zgłoszenie z [...] kwietnia 2007 r, nr [...] (załączone do odwołania, akta administracyjne organu I instancji). W tym miejscu Sąd zauważa, że w zgłoszeniu wskazana jest działka nr ew. [...] z obrębu [...], zgłoszenie dotyczy zainstalowania urządzenia reklamowego o wymiarach 6 × 3m na ul. [...], natomiast postepowanie dotyczy tablicy reklamowej na działce nr [...]. Natomiast uchwała Nr [...] Rady Miejskiej K.-J. z dnia [...] lutego 2021 r. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, w gminie K.-J., opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z 13 kwietnia 2021 r. weszła w życie w dniu 28 kwietnia 2021 r. W aktach administracyjnych brak potwierdzenia na to, że twierdzenia skarżącej o czasie i legalnym posadowieniu tablicy reklamowej w 2007 r. były w jakikolwiek sposób weryfikowane przez organy obu instancji, zarówno co do nr ew. działki jak i ulicy przy której mieści się sporna reklama. Co istotne również protokół oględzin z 24 listopada 2022 r. nie wskazuje adresu przeprowadzanych oględzin. Z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z 17 listopada 2022 r. wynika, iż działka nr ew. [...] z obrębu ewid. [...] w K. J. położona jest przy ul. [...]. W tej sytuacji niewątpliwie wyjaśnienia wymaga czy przedłożone przez skarżącą zgłoszenie dotyczy właśnie tej działki, skoro faktycznie zgłoszenie dotyczy urządzenia reklamowego o takich samych wymiarach i przy ulicy [...]. Te okoliczności nie zostały wyjaśnione przez prowadzące postepowanie organy. Należy zauważyć, iż bez wątpienia ustalenie stanu faktycznego, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., należy do organów administracji i powinno być przeprowadzone w sposób wyczerpujący i całościowy. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego prawidłowego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może budzić żadnych wątpliwości. Gdyby bowiem okazało się, że skarżąca umieściła tablicę reklamową przed wejściem w życie uchwały krajobrazowej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, postępowanie w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za jej umieszczenie na nieruchomości może okazać się bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw do zastosowania sankcji administracyjnej w postaci wymierzenia kary pieniężnej za okres od wszczęcia z urzędu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). W przeciwnym wypadku, gdyby tablica reklamowa została umieszczona przez skarżącą bez zgody budowlanej, wówczas dopiero organ administracji miałby możliwość stosowania sankcji przewidzianych w art. 37d ust. 1 i 4 u.p.z.p., zastrzegając że będzie to uwarunkowane indywidualnymi okolicznościami sprawy o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium lakonicznie wskazało, że w jego ocenie nie został dowiedziony czas umieszczenia tablicy reklamowej. SKO nie uzasadniło jednak w żaden sposób swojego twierdzenia. Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest podania przyczyn z powodu, których organ odmówił przedstawionemu przez skarżącą wiarygodności i mocy dowodowej, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zauważa, że lapidarne ustosunkowanie przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za ważne dla sposobu załatwienia sprawy, narusza w sposób istotny zasadę przekonywania, sformułowaną w art. 11 k.p.a, wedle której organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy, oraz zasadę wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a., w myśl której organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny wszystkich aspektów sprawy, w tym podnoszonych przez strony postępowania. Z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i oceny we wskazanym powyżej zakresie, w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 11 k.p.a i art. 107§ 3 k.p.a które mogło mieć wpływ na jej wynik. Wobec powyższego przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów zawartych w skardze albowiem kwestie dotyczące właściwego ustalenia momentu wszczęcia postępowania oraz oceny zaistnienia przesłanek do odstąpienia od wymierzania kary administracyjnej mają charakter wtórny wobec podstawowego zagadnienia, jakim jest istnienie podstawy prawnej do nałożenia na spółkę kary pieniężnej. W toku ponownego rozpoznania sprawy organy stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., dokonają należytych ustaleń, oceniając wszystkie zgromadzone w sprawie dowody i uwagi Sądu oraz wyrok Trybunału powołany w sprawie. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. w punkcie 1 sentencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy K.-J. z [...] kwietnia 2024 r. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2028 r. poz. 265). Na koszty postępowania sądowego w łącznej kwocie 1308 zł, składają się: wpis od skargi (828 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło