VII SA/Wa 2164/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy mogą otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, gdyż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawcy wykazali, że ich dochody z rent strukturalnych są przeznaczane na bieżące potrzeby, a poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w ich utrzymaniu.Stan faktyczny
Wnioskodawcy, małżeństwo prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w związku z odmową uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy utrzymują się z rent strukturalnych o łącznej wysokości 1790 zł miesięcznie, posiadają dom o powierzchni 68 m², nie posiadają innych nieruchomości ani zasobów pieniężnych, a ich wydatki na bieżące utrzymanie i opłaty są znaczne. Nie otrzymują pomocy od rodziny ani organizacji.Rozstrzygnięcie
Przyznał I.K. i E.K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.K., E.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi I. K., E.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia : przyznać I.K. i E.K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 11 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy E.K. oraz I.K.
Ze względu na nie zakreślenie przez E.K. w nadesłanym formularzu o co wnosi do Sądu zarządzeniem z dnia 14 października 2011 r. wezwano go do właściwego wypełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie pkt 4 formularza, tj. zakreślenie o jaki rodzaj pomocy wnosi w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wezwano także zarządzeniem z dnia 14 października 2011 r. I.K. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem czy ona lub jej małżonek oprócz dochodów z tytułu rent strukturalnych uzyskują jeszcze inne dochody, np. z tytułu podejmowanych prac stałych lub dorywczych, sezonowych, na podstawie umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany. Wezwano wnioskodawczynię do podania, czy posiada mieszkanie, gdyż w nadesłanym formularzu rubrykę 7.1 w podpunkcie mieszkanie (wielkość w m ²) pozostawiła niewypełnioną oraz do wskazania czy otrzymuje pomoc od rodziny, dzieci, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
W dniu 31 października 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia nadesłane na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, na którym wnioskodawca zakreślił o jaki rodzaj pomocy wnosi.
Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy są małżeństwem prowadzącym wspólnie gospodarstwo domowe nadesłane przez nich na dwóch odrębnych formularzach wnioski postanowiono rozpoznać łącznie jednym rozstrzygnięciem.
W niniejsze sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Z nadesłanych do sprawy formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodu uzyskiwanego z rent strukturalnych o łącznej wysokości 1.790,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że wspólnie posiadają dom o powierzchni 68 m ². Oświadczyli, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Wskazali, iż każde z nich wydaje na zakup lekarstw kwotę w wysokości 100,00 złotych.
Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy ponoszą koszty stałe związane z opłatami za energię elektryczną w wysokości 271,53 złotych, za wodę w wysokości 111,77 złotych, telefon w wysokości 146,89 złotych, opłatami składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego co kwartał w wysokości 430,00 złotych oraz na zakup węgla w wysokości około 600,00 złotych. Wnioskodawcy oświadczyli, że na bieżące utrzymanie siebie i zakup środków chemicznych przeznaczają kwotę w wysokości około 700,00 złotych. Dodali, iż nie otrzymują żadnej pomocy od rodziny, organizacji społecznych czy państwowych.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że wykazali oni, iż zachodzą przesłanki do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawcy utrzymują się bowiem z dochodu uzyskiwanego z tytułu rent strukturalnych o łącznej wysokości 1.790,00 złotych miesięcznie. Uzyskiwany dochód w całości przeznaczany jest na bieżące potrzeby życia codziennego, na zakup lekarstw oraz opłaty związane z utrzymaniem domu. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawcy w obecnej sytuacji materialnej nie są w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie, bez spowodowania uszczerbku we własnych kosztach utrzymania koniecznego. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło