VII SA/Wa 2169/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-19
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wstrzymujące roboty budowlane, wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., od którego nie przysługuje zażalenie, może być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 k.p.a.?Ratio decidendi
Postanowienie wstrzymujące roboty budowlane, wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., od którego nie przysługuje zażalenie, nie może być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. Weryfikacja postanowień w trybie art. 156 k.p.a. jest możliwa tylko w odniesieniu do tych postanowień, od których przysługuje zażalenie. W przypadku braku podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego, ani organy administracyjne, ani sąd administracyjny nie oceniają merytorycznie kwestionowanego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący I. i M. K. domagali się stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. wstrzymującego roboty budowlane związane z nadbudową piwnic, które zostało wydane na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że od postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie, nie można wszcząć postępowania nieważnościowego. Skarżący zarzucali naruszenie prawa, wskazując m.in. na posiadanie pozwolenia na budowę i niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2007 r. sprawy ze skargi I. i M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia wstrzymującego roboty budowlane. skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2006 r.
nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia
[...] kwietnia 2004 r. wstrzymującego roboty budowlane związane z nadbudową piwnic domu jednorodzinnego przy ul. [...] w [...].
Organ odwoławczy powołał się na okoliczność, iż kwestionowane postanowienie nr [...]z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydane zostało na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie. W związku z tym na podstawie art. 126 kpa nie można
do tego postanowienia stosować przepisów art. 156-159 kpa.
Skargę na powyższą decyzję złożyli I. i M. K., wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa oraz o uchylenie decyzji organu
I instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] oparte zostało na fałszywym założeniu, iż skarżący podejmowali jakieś formalne kroki w marcu 2004 r. w celu uzyskania pozwolenia
na budowę. Natomiast skarżący posiadali od grudnia 2003 r. pozwolenie na budowę
i organ administracyjny został o tym poinformowany.
W postanowieniu nr [...] organ wstrzymał roboty budowlane, jako wykonywane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kwestie oceny prawidłowości pozwolenia na budowę nie leżą w kompetencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stosując więc przy kwestionowanym postanowieniu art. 48 prawa budowlanego organ rażąco naruszył prawo.
Ponadto w przypadku nadbudowy w warunkach samowoli budowlanej zastosowanie ma art. 50 i art. 51 prawa budowlanego, a nie art. 48 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł
o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd przy badaniu legalności zaskarżonych decyzji nie jest związany granicami skargi. Mając powyższe na względzie, należało w pierwszej kolejności odnieść się do tego,
czy wniosek skarżących z dnia 3 lipca 2006 r. w stosunku do postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], mógł wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia. Stan prawny w tym zakresie jest następujący: art. 126 kpa stanowi,
że "do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113,
a do postanowień, od których przysługuje zażalenie – również art. 145-152 oraz
art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, art. 157
§ 1 i 158, wydaje się postanowienia".
Z powyższego wynika, że weryfikowanie postanowień w trybie art. 156
i następne Kpa może się odnosić tylko do takich postanowień, od których przysługuje zażalenie. Postanowienie, którego dotyczy wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2006 r., zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016).
Przepisy tej ustawy nie przewidują zażalenia od postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 48 ust. 3. Mogłoby więc być ono zaskarżone
w zwykłym postępowaniu administracyjnym tylko w odwołaniu od decyzji, kończącej postępowanie w sprawie samowoli budowlanej (art. 142 kpa).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem
nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącego M. K. na postanowienie nr [...]z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Z przedstawionego wyżej stanu prawnego wynika, że w stosunku do powołanego postanowienia, od którego zażalenie nie przysługiwało, wszczęcie postępowania
w sprawie jego nieważności nie mogło nastąpić bez względu na to czy postanowienie
to zostało wydane z wadami, czy też nie.
Jedynym zatem rozstrzygnięciem wniosku skarżącego było wydanie decyzji trybie art. 157 § 3 kpa o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności tego postanowienia.
Z tych względów wobec braku podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego, ani organy administracyjne, ani też Sąd administracyjny,
nie oceniały merytorycznie kwestionowanego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Na marginesie jedynie podnieść należy, że niesłuszny jest zarzut skargi, iż nadbudowa obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej wymaga zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 tej ustawy za budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego. Budowa zaś obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia na tę budowę – uzasadnia w pełni zastosowanie do samowoli budowlanej art. 48.
W niniejszej sprawie skarżący przedstawili co prawda decyzję Starosty Powiatowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. o pozwoleniu na nadbudowę piwnic, jednakże Starostwo Powiatowe zakwestionowało fakt jej wydania. Wszczęte zostało w tej kwestii postępowanie przez Prokuratora Okręgowego w [...].
Z tego względu postępowanie w sprawie samowoli budowlanych zostało zawieszone.
Dopiero po jego podjęciu i wydaniu decyzji w sprawie samowoli budowlanej można będzie przy kontroli tej decyzji dokonać oceny prawidłowości wydanego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2004 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło