VII SA/Wa 2170/10
WyrokWSA w Warszawie2011-10-04
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Daria Gawlak-Nowakowska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany, wydając pozwolenie na budowę, jest związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem WSA, który uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące samowolnie wykonanych robót budowlanych, i czy powinien zbadać, czy roboty objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę nie zostały już wykonane?Ratio decidendi
Organy architektoniczno-budowlane są związane prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, który stwierdził samowolne wykonanie robót budowlanych. Przed wydaniem pozwolenia na budowę organ musi jednoznacznie ustalić, czy roboty objęte wnioskiem nie zostały już wykonane, zgodnie z art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący W. S. i Z. S. wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku. Skarżący podnosili, że organy pominęły prawomocny wyrok WSA, który uchylił decyzje nadzoru budowlanego dotyczące samowolnie wykonanych robót budowlanych, w tym garażu wybudowanego bez pozwolenia. Wskazywali na konieczność nałożenia obowiązku rozbiórki części garażowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Prezydenta) i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011r. sprawy ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. J.-G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 złotych (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. i Z. S. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. (nr [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Z. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) przy ul. Z. w W..
Organ stwierdził, że podmiot ubiegający się o pozwolenie na budowę winien spełnić warunki z art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, złożyć projekt budowlany wykonany zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133). Spełnić wymagania z art. 34 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ winien dokonać sprawdzeń stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy.
Z dokumentacji wynika, że wszystkie ww. warunki zostały spełnione. Nie stwierdzono naruszeń skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji. Inwestycja jest zgodna z decyzją Prezydenta [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] marca 2008r. Projekt odpowiada warunkom techniczno budowlanym. Dołączono oświadczenie projektanta o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2007 r. zezwalającą na wycinkę drzew oraz ekspertyzę techniczną sporządzoną zgodnie z § 206 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej warunki techniczne, decyzję Prezydenta [...] z dnia [...].01.2007 r. wyrażającą zgodę na zlokalizowanie zjazdu z drogi publicznej. Inwestor dołączył również zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt. Ib ustawy Prawo budowlane informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
Odnosząc się do zarzutu Skarżących, że inwestycja nie odpowiada warunkom technicznym w związku z wybudowaniem w granicy z ich działką ściany o wysokości 0,8m ponad poziomem terenu wraz ze stropem, organ stwierdził, że z inwentaryzacji stanu istniejącego położenie tarasu nie uległo zmianie.
Nie było zatem podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję złożyli p.p. S. wnosząc o jej uchylenie jako pomijającej prawomocny wyrok WSA z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 281/09 , który uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] czerwca 2008 r. umarzającą postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Skarżący domagali się nałożenia na inwestora obowiązku wprowadzenia zmiany w projekcie budynku Z. doprowadzającej projekt do zgodności z §12 warunków technicznych, zobowiązania organów nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki części garażowej budynku na długości 2,2 m, którą wybudowano w maju 2008 r. bez projektu i bez pozwolenia na budowę.
Podnieśli, że ww. wyroku Sąd wskazał, iż Z. P. dokonał [...] września 2006 r. zgłoszenia robót rozbiórkowych, ale organ nie przeanalizował jego treści, nie porównał zakresu zgłoszenia i wykonywanych robót i pominął w ocenie skuteczności zgłoszenia fakt, iż wykonane na podstawie przyjętego wadliwie zgłoszenia roboty budowlane stanowią przypadek z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. roboty budowlane i obligują organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji z art. 51 ust. 1-2
Podnieśli, że organ nadzoru budowlanego ww. obowiązku nie dopełnił, bo po wstrzymaniu robót postanowieniem z [...] maja 2008 r. powinien nakazać rozbiórkę części garażowej budynku na dług. 2,2 m w ostrej granicy z działką F., dla doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.
Powołując się na art. 170 p.p.s.a. stwierdzili, że ww. wyrok WSA wiąże również Wojewodę [...], wobec czego decyzja organu I instancji nie powinna być w ogóle wydana (kserokopia wyroku została przesłana do Wojewody).
Sąd w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 281/09 stwierdził , że wadliwe zgłoszenie zostało przyjęte przez organ architektoniczno budowlany.
Zdaniem skarżących uchylenie przez Sąd ww. decyzji powinno skutkować wznowieniem postępowania przez organy nadzoru z uwzględnieniem wskazań wyroku, przed wydaniem ostatecznego pozwolenia na budowę.
Nadto, stwierdzenie, że "w przedłożonej inwentaryzacji stanu istniejącego położenie tarasu nie uległo zmianie,, jest pozbawione podstawy prawnej. Jeżeli inwentaryzacja pokazywała, że usytuowanie tarasu było niezgodne z § 12 warunków technicznych, to fakt ten nie może być podstawą, do całkowitego rozebrania tarasu
(co uwidacznia zdjęcie z 27.08.2008.). Na tym miejscu usytuowano samowolnie garaż, jako część rozbudowywanego budynku, który na długości 2,2 m przylega do granicy z działką F..
W tej sytuacji, w ocenie skarżących, konieczne jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji zobowiązującej do rozbiórki części budynku wybudowanego w granicy z ww. działką w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2, tj. doprowadzenia budowli do zgodności z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Do akt wpłynęła odpowiedź na skargę Z. P., w której uczestnik postępowania wskazał, że zarzuty skargi są całkowicie bezpodstawne, a postępowanie legalizacyjne nie ma wpływu na niniejsze postępowanie. Skoro inwestor spełnił wszystkie wymogi przewidziane przez Prawo budowlane, to organy musiały wydać pozwolenie na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia 16 września 2010r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Z. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę ww. budynku mieszkalnego.
Przede wszystkim słuszne jest stanowisko skarżących, że organy architektoniczno budowlane, stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. związane były wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 281/09 . Zgodnie bowiem z ww. przepisem orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 281/09 poddano decyzje wydane [...] listopada 2008r. oraz [...] czerwca 2008r. w trybie nadzoru budowlanego, które dotyczyły robót budowlanych prowadzonych przez Z. P. w obiekcie objętym decyzjami o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę kontrolowanymi w niniejszej sprawie.
Przypomnieć zatem trzeba, że z ustaleń Sądu przedstawionych w powyższym wyroku wynikało, iż inwestor prowadził roboty budowlane polegające na rozbiórce części ww. obiektu, na które nie posiadał pozwolenia wymaganego przepisem art. 31 Prawa budowlanego. Wprawdzie 27 września 2006r. dokonał zgłoszenia robót, ale organ nie przeanalizował jego treści i nie porównał z zakresem wykonywanych prac. W konsekwencji pominął w ocenie skuteczności zgłoszenia to, że wykonane na podstawie przyjętego wadliwie zgłoszenia roboty budowlane stanowią przypadek z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. samowolnie wykonywane roboty budowlane obligujący organ do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 -2 cyt. ustawy.
Z ustaleń organów nadzoru budowlanego wynikało, że inwestor prowadził roboty budowlane polegające m.in. na rozbiórce dachu, jednej ściany zewnętrznej, ścian wewnętrznych, wierzchniej warstwy podłóg. Rozebrał również ściany nad garażem, strop i ściany garażu. W ich miejsce wykonał nowe ściany z pustaków, przygotował szalunek do wykonania stropu (postanowienie PINB z dnia [...] maja 2008r. wstrzymujące roboty budowlane ).
Powyższe ustalenia potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy.
W przedstawionych okolicznościach faktycznych i prawnych obowiązkiem organów architektoniczno budowanych - przed sprawdzeniem zgodności przedstawionej dokumentacji projektowej z warunkami określonymi w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego - było zatem jednoznaczne ustalenie, czy inwestor nie przystąpił już do wykonania robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie budowlane.
Organy winny mieć na uwadze, że przedmiotem pozwolenia na budowę jest określenie rodzaju i zakresu przyszłego zamierzenia inwestycyjnego. Decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może więc dotyczyć wyłącznie planowanych procesów inwestycyjnych. Potwierdzeniem tego stanowiska jest art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, który stanowi, że nie wydaje się pozwolenia na budowę
w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 ww. ustawy. W sytuacji rozpoczęcia budowy bezprzedmiotowe jest zatem wydanie decyzji uprawniającej do jej prowadzenia, gdyż nie jest już możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego 25 kwietnia 2008 r., II OSK 333/07 oraz z dnia 3 lutego 2005 r., OSK 1085/04).
Rzeczą organów architektoniczno - budowlanych w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie zatem zbadanie, czy roboty budowlane wyszczególnione w przedłożonym projekcie budowlanym nie zostały już w części wykonane. Na tę okoliczność powoływali się bowiem skarżący podnosząc, że na miejscu rozebranego tarasu inwestor wzniósł nowy garaż, jako część rozbudowywanego budynku, który na długości 2,2 m przylega do granicy z działką [...]., co potwierdza zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Z projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją wynika natomiast, że inwestor rozebrał m.in. ściany garażu i planuje rozbudowę budynku również w tym zakresie (str. 17 projektu).
Brak powyższych ustaleń skutkował uchyleniem obu rozstrzygnięć, jako wydanych z istotnym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 1 i 32 ust. 4a Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271,ze zm.), orzekł jak w pkt. I i II sentencji.
O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło