VII SA/Wa 2172/12

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić J. R. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z synem, synową i wnuczką. Zadeklarowany dochód w rodzinie wynosi 2434,18 zł., na który składa się emerytura wnioskodawcy. Wnioskodawca wskazał, że nie ma żadnych innych dochodów. Strona wskazała, że posiada we współwłasności dom dwurodzinny, w którym zajmuje mieszkanie o pow. 78 m2, dodatkowo syn ma mieszkanie spółdzielcze (nie wskazano wielkości). Wnioskodawca podał, że jego mieszkanie nie nadaje się od kilku lat do użytku. Do skargi załączył dwie kserokopie zaświadczeń z urzędu pracy o pozostawaniu osobami bezrobotnymi przez syna i synową wnioskodawcy. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 23 października br. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania o ustanowienie jakiego pełnomocnika wnosi - w pkt 4 formularza PPF zakreślono ustanowienie doradcy podatkowego, który w niniejszej sprawie nie może występować, - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, leki, odzież itp.) oraz domu (opłaty stałe, media, telewizja, telefon, itp.), - podania czy wnuczka wnioskodawcy otrzymuje stypendium socjalne, czy też innego rodzaju wsparcie z uczelni, - wskazania czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - wskazania czy otrzymuje pomoc od rodziny (materialna, finansowa) jeśli tak, należało wskazać na czym ona polega, - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, wszystkich osób pozostających w gospodarstwie domowym. Wnioskodawca w odpowiedzi na zarządzenie podał, że wnosi o ustanowienie radcy prawnego. Innych danych nie podał. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 23 października 2012 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.