VII SA/Wa 2173/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-20

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wspólnie z małżonką utrzymuje się z emerytur, posiada majątek w postaci mieszkania i obrazów, uzyskuje dochody z umów o dzieło oraz posiada oszczędności, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu sądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca dochody z emerytur i umów o dzieło, posiadane oszczędności oraz majątek w postaci mieszkania i obrazów, wskazuje na możliwość samodzielnego ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z wyboru. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadkach osób rzeczywiście ubogich, których środki są bardzo ograniczone.
Stan faktyczny
Wnioskodawca E.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawca wraz z małżonką utrzymuje się z emerytur w wysokości 1621,86 zł miesięcznie, posiada mieszkanie, obrazy, oszczędności w wysokości 7000 zł oraz uzyskuje dochody z umów o dzieło. Sąd analizując dane zawarte we wniosku i wyjaśnieniach uznał, że wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując m.in. na uiszczony już wpis sądowy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 marca 2008r. po rozpoznaniu wniosku E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: odmówić E. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu 19 lutego 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek E. W. o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w przedmiotowym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż wnioskodawca nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca wspólnie z małżonką utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z emerytur w wysokości 1.621,86 złotych miesięcznie. Wnioskodawca zakreślił, że żona posiada jako majątek odrębny mieszkanie o pow. 48 m² oraz obrazy namalowane przez wnioskodawcę. Skarżący podał także, że uzyskuje dochody z tytułu umowy o dzieło. Z załączonego zaświadczenia z urzędu skarbowego wynika, że w 2006r. dochód wnioskodawcy wyniósł 7.588,59 złotych z następujących źródeł przychodu tj. z emerytury, z działalności wykonanej osobiście (w tym umowy o dzieło i umowy zlecenia) oraz z praw majątkowych ( w tym praw autorskich). Wnioskodawca oświadczył również, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 7.000,00 złotych. W nadesłanych wyjaśnieniach z dnia 19 marca 2008r. skarżący podał, że wydatki jakie ponosi miesięcznie to: czynsz za mieszkanie w wysokości 318,00 złotych, opłatę za prąd 60,00 -70,00 złotych, gaz 49,00 złotych, telefon 100,00 złotych, telewizję 60,00 złotych oraz na leki i leczenie wspólnie z żoną kwotę 200,00 złotych. Oceniając sytuację materialną skarżącego w świetle podanych danych w formularzu oraz nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż nie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślić należy, że zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatrywana jest zarówno pod kątem obciążeń finansowym jakie strona musi ponieść w konkretnej sprawie, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca w niniejszej sprawie uiścił wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200,00 złotych. Powyższe wskazuje, że skarżący jest w stanie ponieść ewentualnie pozostałe koszty sądowe w sprawie, które nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Ponadto wnioskodawca podał, że uzyskuje dochody z tytułu umowy o dzieło. Ze stron internetowych wynika, że obrazy skarżącego są wystawione w galerii do sprzedaży. Zatem można przypuszczać, że wnioskodawca ma realną możliwość uzyskiwania z tego tytułu dochodu. Mając na względzie powyższe, a zwłaszcza uzyskiwane dochody i zgromadzone oszczędności pieniężne uznano, że wnioskodawca jest w stanie samodzielnie ponosić koszty sądowe i ustanowić adwokata z wyboru. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło