VII SA/Wa 2173/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-06

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wyczerpujących informacji o swoim stanie majątkowym i kosztach utrzymania, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku, nie przedstawił wyczerpujących informacji o swoim stanie majątkowym, kosztach utrzymania, dochodach, posiadanych nieruchomościach i pojazdach, a także o ewentualnej pomocy otrzymywanej od osób trzecich. Brak tych informacji uniemożliwia sądowi ocenę, czy wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd wezwał wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące ich stanu majątkowego, dochodów, kosztów utrzymania, posiadanych nieruchomości i pojazdów, a także o ewentualną pomoc od osób trzecich. Wnioskodawcy nie przedstawili wymaganych wyjaśnień i dokumentów, mimo upływu terminu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. B. i P. B. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. i P. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. i P. B. na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia : odmówić M. B. i P. B. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 14 lutego 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.447,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczy oświadczyli, że posiadają 194/456 części nieruchomości oraz 258/456 części nieruchomości, która należy do wnioskodawcy. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie gdzie zamieszkują (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), oraz jaki posiadają tytuł prawny do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.), jakie ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.) oraz czy oprócz wskazanego dochodu z tytułu emerytur wnioskodawcy uzyskują jakikolwiek inny dochód, np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, o dzieło, itp., jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz tytuł z którego jest uzyskiwany. Ponadto wezwano wnioskodawców do wskazania jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Zwrócono się do wnioskodawców także z zapytaniem, czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie oraz skąd posiadali środki na ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru. Wezwano także wnioskodawców do nadesłania wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z akt sprawy wynika, że pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawcy nie nadesłali do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika bowiem gdzie wnioskodawcy zamieszkują oraz jaki tytuł prawny posiadają do domu/mieszkania w którym zamieszkują, jak również jakie ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). Ponadto wnioskodawcy nie podali, jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. i czy posiadają jakiekolwiek pojazdy mechaniczne. Nie wiadomo także, czy oprócz wskazanego dochodu z tytułu emerytur wnioskodawcy uzyskują jakikolwiek inny dochód np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, o dzieło, a jeśli tak, to w jakiej wysokości uzyskują dodatkowe dochody. Wnioskodawcy nie wyjaśnili także skąd posiadali środki finansowe na ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru i czy otrzymują jakąkolwiek pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawcy nie nadesłali także wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, do czego zostali wezwani, jeśli takie konta posiadają. W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawców w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 23 lutego 2011 r. wnioskodawcy zostali wezwani na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawcy otrzymali powyższe wezwanie w dniu 3 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) jednak nie nadesłali żadnych wyjaśnień, które miały na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny ich faktycznych możliwości finansowych. Podane natomiast przez wnioskodawców w formularzu dane nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić ich rzeczywistych możliwości płatniczych. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem wnioskodawcy nie nadsyłając żądanych informacji nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie nadesłali żądanych dodatkowych wyjaśnień, a tym samym nie uprawdopodobnili, że nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło