VII SA/Wa 2173/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: odmówić M. B. i P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 14 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.447,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają [...] części nieruchomości oraz [...] części nieruchomości. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawcy nie posiadają. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2011 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień, dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie gdzie zamieszkują (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m²), oraz jaki posiadają tytuł prawny do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.), jakie ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania - należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.) oraz czy oprócz wskazanego dochodu z tytułu emerytur wnioskodawcy uzyskują jakikolwiek inny dochód, np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, o dzieło, itp., jeśli tak, należało wskazać jego wysokość oraz tytuł, z którego jest uzyskiwany. Ponadto wezwano wnioskodawców do wskazania jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Zwrócono się do wnioskodawców także z zapytaniem, czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie oraz skąd posiadali środki na ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru. Wezwano także wnioskodawców do nadesłania wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu, wnioskodawcy nie nadesłali do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił M. B. i P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 21 kwietnia 2011 r. (data nadania w UP) skarżący wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu wnioskodawcy zarzucili brak odniesienia się do rzeczywistych środków finansowych wnioskodawców. Wnioskodawcy uznali, że postanowienie to narusza obowiązujące zasady współżycia społecznego przez zignorowanie faktu, dla którego szukają pomocy w Sądzie. Podali, iż odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego mają znamiona wykorzystywania siły administracyjnej. Zdaniem wnioskodawców, są to przesłanki uzasadniające przyznanie im prawa pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, spoczywa na stronie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania i dostępnej wiedzy należy ocena, czy takie okoliczności faktycznie występują. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W ocenie Sądu, wnioskodawcy nie wykazali, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, gdzie wnioskodawcy zamieszkują oraz jaki tytuł prawny posiadają do domu/mieszkania w którym zamieszkują, jak również jakie ponoszą miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). Ponadto wnioskodawcy nie podali, jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp. i czy posiadają jakiekolwiek pojazdy mechaniczne. Nie wiadomo także, czy oprócz wskazanego dochodu z tytułu emerytur wnioskodawcy uzyskują jakikolwiek inny dochód np. z tytułu wykonywania prac dorywczych, sezonowych, umów zlecenia, o dzieło, a jeśli tak - w jakiej wysokości uzyskują dodatkowe dochody. Wnioskodawcy nie wyjaśnili również, skąd posiadali środki finansowe na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru i czy otrzymują jakąkolwiek pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak - od kogo i w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawcy nie nadesłali także wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, do czego zostali wezwani, jeśli takie konta posiadają. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych przez skarżących dochodów, wynoszących 2.447,00 złotych miesięcznie, ponieważ podane przez wnioskodawców w formularzu dane nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić ich rzeczywistych możliwości płatniczych, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Nie nadsyłając żądanych informacji, wnioskodawcy nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona zaś, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, powinna uprawdopodobnić w sposób rzetelny okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie nadesłali żądanych wyjaśnień. W świetle powyższego należy uznać, że informacje przedstawione przez wnioskodawców w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Powyższe okoliczności nie mogą być interpretowane na korzyść wnioskodawców, gdyż stałoby to w sprzeczności z wyjątkowym charakterem instytucji prawa pomocy i ustawowymi zasadami jego przyznawania. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Również w uzasadnieniu sprzeciwu nie została podana jakakolwiek argumentacja, przemawiająca za przyznaniem prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarzuty dotyczące zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy też sposobu przeprowadzenia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, pozostają bez wpływu na ocenę rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawców. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.