VII SA/Wa 2177/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-12
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą zgody na budowę pięciokondygnacyjnego hotelu w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, narusza prawo, mimo że projektowany budynek spełnia wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące wysokości zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest zgodna z prawem. Pomimo że projektowany hotel spełniał wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące wysokości zabudowy (5 kondygnacji, max 20 m), organ konserwatorski miał prawo narzucić ściślejsze ograniczenia ze względu na ochronę zabytkowego układu urbanistycznego. Wzniesienie pięciokondygnacyjnego obiektu zaburzyłoby historyczne relacje wysokościowe zabudowy kwartału, stanowiącego część układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków, co uzasadniało odmowę zgody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Studio "M." Sp. z o.o. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą zgody na budowę pięciokondygnacyjnego hotelu w B. Teren inwestycji znajduje się w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, a projektowany budynek spełniał wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące wysokości. Organ konserwatorski pierwszej instancji odmówił zgody, uznając, że budowa zaburzy historyczną sylwetkę miasta i widoczność kościoła. Minister, mimo uchylenia wcześniejszych decyzji przez WSA, ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zgody, wskazując na naruszenie relacji wysokościowych zabudowy kwartału. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz K.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Studio "M." Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na wykonanie prac związanych z budową obiektu skargę oddala
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po ponownym rozpatrzeniu odwołania "S." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. [...] , utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2011r, Nr [...], nie pozwalającą na podejmowanie działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, polegających na wykonaniu prac związanych z budową obiektu hotelowego na terenie zlokalizowanym u zbiegu ulic M. i [...]. K. w B. (dz. Nr [...] i [...]).
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wcześniejszą decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], którą także nie pozwolił na wykonanie prac związanych z budową pięciokondygnacyjnego hotelu na działkach geodezyjnych nr ewid. [...] i [...], u zbiegu ulic M. i [...] K. w B.
Obie wskazane decyzje zostały jednak uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r, sygn. akt I SA/Wa 1432/08.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] października 2011, nr [...], odmówił pozwolenia na podejmowanie działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków, polegających na wykonaniu prac związanych z budową obiektu hotelowego na terenie zlokalizowanym u zbiegu ulic M. i [...]. K. w B.
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji wskazał przepis art. 36 ust 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm), zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, wydanego w formie decyzji administracyjnej, wymaga prowadzenie działań mogących prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru.
W uzasadnieniu wskazał, że wnioskowane prace odpowiadają zakresowi prac wskazanemu w art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru i wyjaśnił, że w myśl art. 6 ust 1 pkt. 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, układ urbanistyczny B. jest zabytkiem, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 36 ust. 1 pkt 1 ww ustawy.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...].08.2012 r., znak: [...] utrzymał decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...].10.2011 r., znak: [...] w mocy.
Na ww. decyzję skargę wniosła "S." sp. z o.o.
W wyniku skargi S." sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2501/12 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra, wskazując w uzasadnieniu, że przedmiotowy teren objęty jest ochroną konserwatorską na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. pod nazwą "P. "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz [...] z dnia [...] października 2004r.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta B. dopuszcza wysokość zabudowy do 5 kondygnacji powyżej poziomu gruntu (przy wysokości obiektu max. 20 m). Projektowany obiekt hotelowy posiada pięć kondygnacji, a jego wysokość nie przekracza 20m.
Odmowę możliwości realizacji inwestycji organ pierwszej instancji uzasadnił niedopuszczalną zaprojektowaną wysokością budynku, która stanowi kontrdominantę dla istniejącego kościoła [...], ograniczając jego widoczność i zakłócając ukształtowaną historycznie sylwetkę miasta.
Stanowiska powyżej zaprezentowanego przez organ pierwszej instancji nie podzielił organ odwoławczy, pomimo utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.
Sąd zauważył, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "wnioskowana wysokość budynku o pięciu kondygnacjach nie odgrywa tak znaczącej roli jaką przypisuje mu organ pierwszej instancji. Przede wszystkim jednak w związku z gabarytami wnioskowanego budynku trudno mówić o kontrdominancie jaką by ten budynek stanowił dla kościoła."
Zdaniem organu odwoławczego "zabudowa przedmiotowej nieruchomości niewątpliwie wiąże się ze zmianą obecnego widoku na kościół z ulicy M. jednak jak sam [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, stanowić będzie ona domknięcie kwartału zabudowy, a zmiany zabytku są dopuszczalne".
Organ odwoławczy stwierdził, iż wnioski organu I instancji dotyczące ograniczenia widoczności kościoła przez zaprojektowany V – kondygnacyjny obiekt hotelowy nie znajdują potwierdzenia w świetle materiału dowodowego, a w szczególności dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu 9 czerwca 2009r przez pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków.
Organ odwoławczy nie podzielił także oceny organu pierwszej instancji z której wynika, iż budowa budynku V – kondygnacyjnego wiąże się z niekorzystnymi zmianami w rozległej panoramie miasta zakłócając ukształtowaną historycznie sylwetkę miasta.
Zdaniem organu odwoławczego "zarzut, że budowa budynku V – kondygnacyjnego wiąże się z niekorzystnymi zmianami w rozległej panoramie miasta zakłócając jego ukształtowaną historycznie sylwetkę miasta, nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym".
Sąd wskazał, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwestionując stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie wyżej omówionym nie wyjaśnił jednocześnie przyczyn odmowy udzielenia pozwolenia na budowę obiektu hotelowego V – kondygnacyjnego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wyjaśnił w jaki sposób zaprojektowany obiekt, usytuowany na terenie działek podlegających szczególnej ochronie prawnej wynikającej z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez wpisanie do rejestru zabytków wpłynie na chronione wartości danego obszaru zabytkowego. Minister nie wyjaśnił przyczyn narzucenia ściślejszych ograniczeń od wynikających z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie zawiera takiej oceny, a tym samym nie spełnia warunków uzasadnienia prawnego decyzji. Podkreślił, iż teren inwestycji objęty jest ochroną konserwatorską na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Ś. B. – P. "[...]" uchwalonego przez Radę Miejską w B. uchwałą [...] z dnia [...] października 2004 r. (Dz.Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] października 2004r ). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie kształtowania wysokości zabudowy ustala wysokość – do 5 kondygnacji powyżej poziomu gruntu (przy wysokości obiektu max. 20 m).
W związku z ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ponownie rozpatrzył odwołanie S." sp. z o.o. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...].10.2011 r., i ponownie decyzją z dnia [...].08.2013r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Ministra rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków niepozwalającej na budowę pięciokondygnacyjnego budynku hotelowego na działkach geodezyjnych nr ewid. [...] i [...], u zbiegu ul. M. i [...] K. w B. nie narusza prawa i jest zasadna merytorycznie, jakkolwiek argumentacji organu I instancji nie można podzielić w całości.
Minister wskazał, że w aktach sprawy znajduje się opinia Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w K. z dnia [...].06.2009 r., sporządzona na wniosek [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 12.06.2009 r. dotycząca możliwości budowy V-kondygnacyjnego hotelu na przedmiotowej działce. Zgodnie z wnioskami końcowymi omawianej opinii istnieje możliwość budowy omawianego obiektu hotelowego wg przedstawionego projektu p owarunkiem dostosowania wysokości gmachu do pozostałej ,historycznej zabudowy kwartału i najbliższego otoczenia.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podkreślił, że zawarta w planie zagospodarowania przestrzennego [...] B. – P. "[...]" wysokość zabudowy "05" (wysokość obiektu max. 20 m) dla strefy "UM", została określona dla szerszego obszaru, o bardzo zróżnicowanej wysokości zabudowy. Omawiany kwartał równocześnie wchodzi w skład dodatkowo wyodrębnionego terenu jako strefa "A" - ścisłej ochrony konserwatorskiej, obejmującej obszary wpisane do rejestru zabytków oraz obiekty i zespoły obiektów wpisane do tego rejestru i oznaczone na rysunku planu. W planie nie określono szczegółowych rozwiązań dla strefy "A", wskazując jedynie na obowiązek uzgodnienia z organem konserwatorskim realizacji zabudowy i nowego zagospodarowania i użytkowania na tych terenach. Teren inwestycji, poza objęciem ochroną konserwatorską na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] B., podlega bowiem szczególnej ochronie prawnej wynikającej z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez wpisanie do rejestru zabytków. Działki nr [...] i nr [...], jak już wcześniej wskazano, znajdują się zarówno w granicach układu urbanistycznego B. jak i w granicach zabytkowego zespołu budowlanego z drugiej połowy XIX wieku obejmującego dwa kwartały zabudowy zlokalizowane przy ul. J.
Zdaniem Ministra przyjęcie określonych maksymalnych wskaźników urbanistycznych dla określonego terenu nie oznacza automatycznie, iż konserwator zabytków nie może narzucić ściślejszych ograniczeń, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27.01.2009r. sygn akt ISA/Wa 1432/08.
Minister stwierdził, że z analizy zabudowy kwartału, w którym planowana jest inwestycja, przeprowadzonej na podstawie zgromadzonych akt sprawy wynika, że kwartał ograniczony ulicami J.-W.- M.- [...].K. tworzy zwarta zabudowa II, III i IV kondygnacyjna. Gabaryty zabudowy tych kwartałów stanowią istotny element kompozycji urbanistycznej, równorzędny z historycznym rozplanowaniem placów i ulic, ich przebiegiem, szerokością i przekrojem oraz z linią zabudowy. Relacje przestrzenne między poszczególnymi elementami zabytkowego układu urbanistycznego i sylweta kwartału stanowią o wartości omawianego obszaru i podlegają ochronie. Wzniesienie wnioskowanego obiektu hotelowego V - kondygnacyjnego, o wysokości przekraczającej wysokość budynków zlokalizowanych w omawianym kwartale zaburzyłoby te relacje. Stałby się on dominantą przestrzenną, akcentującą narożnik u zbiegu ulic: [...]. K. i M. Poprzez odwrócenie historycznej kompozycji, stanowiącej odzwierciedlenie rangi poszczególnych ulic, realizacja inwestycji w proponowanej wysokości zmieniłaby w sposób istotny proporcje wysokościowe zabudowy kwartału, stanowiącego część układu urbanistycznego B.
W odniesieniu do widoczności kościoła [...] i zachowania jego pozycji jako historycznej dominanty, podzielił zarzut Strony. W związku z wysokością kościoła i wnioskowaną wysokością budynku, trudno mówić o kontrdominancie jaką by ten budynek stanowił dla kościoła w układzie urbanistycznym. Niemniej powyższe nie zmienia oceny negatywnego wpływu wnioskowanej zabudowy, przewyższającej wysokością zabudowę kwartału J.-W.-M.-[...]. K., inwestycji w kontekście ochrony wartości jakimi są zachowane stosunki wysokościowe zabudowy tego kwartału i w tym kontekście układu urbanistycznego B., którego ten kwartał stanowi istotną część.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła "S." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1/ art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że budowa hotelu na terenie zlokalizowanym u zbiegu ul. M. i ul. K. w B. doprowadziłaby do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru;
2/ art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece zabytkami poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad tzw. uznania administracyjnego;
3/ art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece zabytkami poprzez naruszenie równowagi przy podejmowaniu decyzji i rozstrzygnięcie sprawy przy przyjęciu nadrzędności ochrony nad interesem strony;
4/ art. 20 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece zabytkami poprzez pominięcie, że projekty i zmiany planu zagospodarowania przestrzennego podlegają uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków;
5/ art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie interesu społecznego i rażące naruszenie słusznego interesu skarżącego;
6/ art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/2002 poz. 1270 z późn. zm.) poprzez całkowite pominięcie i nie ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego w kwestii naruszenia zasad ochrony zabytków przy lokalizacji i budowie centrum handlowego A.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Z niekwestionowanych ustaleń organów konserwatorskich wynika, że teren niezabudowanych działek inwestycyjnych (dz. Nr [...] i [...]) zlokalizowany u zbiegu ulic M. i [...] K. w B. położony jest w granicach układu urbanistycznego miasta B., który jest wpisany do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] grudnia 1970 r., nr rej. [...].
Spośród zabudowy chronionego układu urbanistycznego wyróżniono dodatkowo indywidualnym wpisem do rejestru zabytków - decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] września 1987 r., nr rej. [...] dwa najwartościowsze kwartały zabudowy obejmujące między innymi teren działek inwestycyjnych.
Teren inwestycyjny wpisany do rejestru zabytków podlega szczególnej ochronie prawnej wyrażającej się m.in. w konieczności uzyskania pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. na podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru zabytków ( art. 36 ust 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ).
Jednocześnie przedmiotowy teren objęty jest ochroną konserwatorską na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. pod nazwą "P. "[...]" zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz [...] z dnia [...] października 2004r.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta B. dopuszcza wysokość zabudowy do 5 kondygnacji powyżej poziomu gruntu (przy wysokości obiektu max. 20 m). Projektowany obiekt hotelowy posiada pięć kondygnacji, a jego wysokość nie przekracza 20m.
Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że projektowany obiekt hotelowy spełnia także wymogi planu w zakresie sytuowania na terenie przeznaczonym pod zabudowę usługowo-mieszkaniową, spełnia wymogi dotyczące funkcji uzupełniających i nieprzekraczalnych linii zabudowy. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przedstawiony przez inwestora projekt nie budzi zastrzeżeń pod względem formy zewnętrznej budynku i rozwiązań architektonicznych w zakresie elewacji budynku, jednakże niedopuszczalna jest zaprojektowana wysokość budynku. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. przeprowadził analizę mającą na celu ustalenie możliwości wkomponowania bryły pięciokondygnacyjnego budynku w istniejącą zabudowę kwartału. W wyniku analizy organ pierwszej instancji uznał, iż budowa przedmiotowego budynku ograniczy widoczność kościoła [...], który dla analizowanego terenu stanowi dominantę przestrzenną. Zdaniem organu pierwszej instancji wzniesienie w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła kontrdominanty spowoduje naruszenie podstawowych zasad ochrony konserwatorskiej, a tym samym negatywnie wpłynie zarówno na zabytkowy kościół jak i na staromiejski układ urbanistyczny miasta B. bezpowrotnie obniżając walory estetyczne, wpływające na historię i charakter miejsca.
Zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w uzasadnieniu do wyroku z dnia 27 marca 2013r. sygn akt VII SA/Wa 2501/12 organ odwoławczy, który nie wyjaśnił przyczyn narzucenia ściślejszych ograniczeń od wynikających z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków niepozwalającej na budowę pięciokondygnacyjnego budynku hotelowego na działkach geodezyjnych nr ewid. [...] i [...], u zbiegu ul. M. i [...] K. w B. należało utrzymać w mocy jo decyzję zasadną merytorycznie.
Minister przywołał w swoim uzasadnieniu opinia Regionalnego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków w K. z dnia 25.06.2009 r., sporządzona na wniosek [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 12.06.2009 r. dotycząca możliwości budowy V-kondygnacyjnego hotelu na przedmiotowej działce. W jej treści wskazano, że omawiany teren mieści się w ścisłej strefie ochrony konserwatorskiej historycznego krajobrazu B., ukształtowanego od średniowiecza po XX. w. Wartościami podlegającymi ochronie konserwatorskiej jest wykształcony w średniowieczu, wpisujący się w owalny obręb szachownicowy plan miasta, mieszczące się w jego obrębie czworoboczne kwartały oraz centralnie ulokowany rynek, charakter zabudowy całego terenu ujętego w rejestrze, jak i poszczególnych kwartałów, linie i wysokość zabudowy, ukształtowanie placów miejskich, charakterystyczne dominanty oraz zachowane elementy tkanki miejskiej powstałe do XX w. będące świadectwem kolejnych faz rozwojowych miasta. Nieruchomość objęta inwestycją jest ponadto zlokalizowana w granicach jednego z dwóch najwartościowszych kwartałów zabudowy układu urbanistycznego B., ograniczonego ulicami J.-W.-M.- [...] K. Od wschodu kwartał sąsiaduje z bryłą XIII w. kościoła parafialnego p.w. [...], stanowiącego dominantę przestrzenną w widoku z rynku i omawianej części miasta. Od północy, zachodu i południa kwartał otoczony jest analogicznie ukształtowanymi kwartałami ze ścisłą kilkukondygnacyjną zabudową mieszkalno-usługową. Obecna zabudowa przedmiotowego kwartału składa się z kamienic, wznoszonych od lat 60. XIX w. Przeważa zabudowa trójkondygnacyjna z użytkowymi poddaszami. Domy te tworzą zróżnicowaną stylistycznie a jednocześnie zharmonizowaną pierzeję, dzięki ujednoliconym poziomom kondygnacji w poszczególnych budynkach oraz utrzymaniu gabarytów. Dom przy ul. J. [...] zamykający kwartał od strony rynku pomimo późniejszej metryki oraz nowoczesnej modernistycznej stylistyki został umiejętnie w komponowany w zabudowę kwartału, zachowując podstawowe zasady jej ukształtowania poprzez utrzymanie linii kondygnacji, stonowaną kompozycję elewacji i gabaryty. Zabudowa północnej pierzei od strony ul. M. odzwierciedla rangę ulicy jaką pierwotnie pełniła tj. funkcję gospodarczą dla zlokalizowanej od strony przy ul. J. zabudowy. Zabudowywane później parcele przy J. od strony ulicy M., otrzymywały domy w formie II i IV kondygnacyjnych kamienic czynszowych, o skromniejszej w stosunku do rozwiązań przy ul. J. - głównej ulicy [...] B., klasycystycznej oprawie fasad. Wyjątek stanowiła omawiana parcela przy ul. J. [...] (obecnie działka u zbiegu M. i K.), która na całej długości zabudowana była aż do 2001 r. (do czasu rozbiórki) skromną, dwukondygnacyjną oficyną przylegająca pierwotnie do domu wzniesionego w 1882 r. przy J. [...].
Zgodnie z wnioskami końcowymi omawianej opinii istnieje możliwość budowy omawianego obiektu hotelowego wg przedstawionego projektu powarunkiem dostosowania wysokości gmachu do pozostałej ,historycznej zabudowy kwartału i najbliższego otoczenia.
Następnie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego analizując możliwość zabudowy wskazanej działk iobiektem pięciokondygnacyjnym podkreślił, że zawarta w planie zagospodarowania przestrzennego [...] B. – P. "[...]" wysokość zabudowy "05" (wysokość obiektu max. 20 m) dla strefy "UM", została określona dla szerszego obszaru, o bardzo zróżnicowanej wysokości zabudowy. Omawiany kwartał równocześnie wchodzi w skład dodatkowo wyodrębnionego terenu jako strefa "A" - ścisłej ochrony konserwatorskiej, obejmującej obszary wpisane do rejestru zabytków oraz obiekty i zespoły obiektów wpisane do tego rejestru i oznaczone na rysunku planu. W planie nie określono szczegółowych rozwiązań dla strefy "A", wskazując jedynie na obowiązek uzgodnienia z organem konserwatorskim realizacji zabudowy i nowego zagospodarowania i użytkowania na tych terenach. Teren inwestycji, poza objęciem ochroną konserwatorską na mocy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] B., podlega bowiem szczególnej ochronie prawnej wynikającej z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez wpisanie do rejestru zabytków. Działki nr [...] i nr [...], jak już wcześniej wskazano, znajdują się zarówno w granicach układu urbanistycznego B. jak i w granicach zabytkowego zespołu budowlanego z drugiej połowy XIX wieku obejmującego dwa kwartały zabudowy zlokalizowane przy ul. J.
Zdaniem Ministra przyjęcie określonych maksymalnych wskaźników urbanistycznych dla określonego terenu nie oznacza automatycznie, iż konserwator zabytków nie może narzucić ściślejszych ograniczeń, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27.01.2009r. sygn akt ISA/Wa 1432/08.
Minister stwierdził, że z analizy zabudowy kwartału, w którym planowana jest inwestycja, przeprowadzonej na podstawie zgromadzonych akt sprawy wynika, że kwartał ograniczony ulicami J.-W.- M.-[...] K. tworzy zwarta zabudowa II, III i IV kondygnacyjna. Gabaryty zabudowy tych kwartałów stanowią istotny element kompozycji urbanistycznej, równorzędny z historycznym rozplanowaniem placów i ulic, ich przebiegiem, szerokością i przekrojem oraz z linią zabudowy. Relacje przestrzenne między poszczególnymi elementami zabytkowego układu urbanistycznego i sylweta kwartału stanowią o wartości omawianego obszaru i podlegają ochronie. Wzniesienie wnioskowanego obiektu hotelowego V - kondygnacyjnego, o wysokości przekraczającej wysokość budynków zlokalizowanych w omawianym kwartale zaburzyłoby te relacje. Stałby się on dominantą przestrzenną, akcentującą narożnik u zbiegu ulic: [...] K. i M. Poprzez odwrócenie historycznej kompozycji, stanowiącej odzwierciedlenie rangi poszczególnych ulic, realizacja inwestycji w proponowanej wysokości zmieniłaby w sposób istotny proporcje wysokościowe zabudowy kwartału, stanowiącego część układu urbanistycznego B.
W odniesieniu do widoczności kościoła [...] i zachowania jego pozycji jako historycznej dominanty, podzielił zarzut Strony. W związku z wysokością kościoła i wnioskowaną wysokością budynku, trudno mówić o kontrdominancie jaką by ten budynek stanowił dla kościoła w układzie urbanistycznym. Niemniej powyższe nie zmienia oceny negatywnego wpływu wnioskowanej zabudowy, przewyższającej wysokością zabudowę kwartału J.-W.-M.-[...] K., inwestycji w kontekście ochrony wartości jakimi są zachowane stosunki wysokościowe zabudowy tego kwartału i w tym kontekście układu urbanistycznego B., którego ten kwartał stanowi istotną część.
Poddając ocenie powyższą analizę Ministra Kultur i dziedzictwa Narodowego nie nie można podzielić zarzutów skargi, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że budowa hotelu na terenie zlokalizowanym u zbiegu ul. M. i ul. K. w B. doprowadziłaby do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru oraz z naruszeniem zasad tzw. uznania administracyjnego;
Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie interesu społecznego i rażące naruszenie słusznego interesu skarżącego i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/2002 poz. 1270 z późn. zm.) poprzez pominięcie i nie ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego w kwestii naruszenia zasad ochrony zabytków przy lokalizacji i budowie centrum handlowego A.
Rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w art. 36 ust 1 pkt 1 i 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy prawa nie określają w jakich przypadkach konieczne jest wydanie pozwolenia, a w jakich odmawia się jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1441/11, LEX nr 1232718).
Decyzja o charakterze uznaniowym powinna także odpowiednio wyważyć interesy przeciwstawnych stron, poprzez wskazanie jaki interes społeczny jest chroniony i dlaczego jest on na tyle ważny, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli.
Organ administracji publicznej może przyznać prymat interesowi publicznemu nad interesem strony, jeżeli znajdzie to uzasadnienie w materiale dowodowym, o ile uprzednio dokona wyważenia obu tych interesów.
Zdaniem Sądu, organ tym razem dokonał wnikliwego wyważenia interesów, o których mowa wyżej, przyznając ostatecznie prymat ważnemu interesowi społecznemu, którego bezspornym wyznacznikiem jest
Uzasadnienie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawiera takie oceny, a tym samym spełnia warunków uzasadnienia prawnego decyzji.
Zgodzić należy się z poglądem Ministra, że planowana jest inwestycja, przeprowadzonej na podstawie zgromadzonych akt sprawy wynika, że kwartał ograniczony ulicami J.-W.- M.-[...]K. tworzy zwarta zabudowa II, III i IV kondygnacyjna. Gabaryty zabudowy tych kwartałów stanowią istotny element kompozycji urbanistycznej, równorzędny z historycznym rozplanowaniem placów i ulic, ich przebiegiem, szerokością i przekrojem oraz z linią zabudowy. Relacje przestrzenne między poszczególnymi elementami zabytkowego układu urbanistycznego i sylweta kwartału stanowią o wartości omawianego obszaru i podlegają ochronie. Wzniesienie wnioskowanego obiektu hotelowego V - kondygnacyjnego, o wysokości przekraczającej wysokość budynków zlokalizowanych w omawianym kwartale zaburzyłoby te relacje.
W tym kontekście przyjęcie określonych maksymalnych wskaźników urbanistycznych dla określonego terenu nie oznacza automatycznie, iż konserwator nie może narzucić ściślejszych ograniczyń – na to prawo konserwatora wskazał Sąd w swoim wyroku z dnia 27 stycznia 2009r. sygn akt I SA/Wa 1432/08.
Przy czym w tym miejscu należy przypomnieć, że w mocy pozostaje pozwolenie nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. wydane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., dotyczące możliwości budowy hotelu IV-kondygnacyjnego na przedmiotowym terenie.
Zauważenia jednocześnie wymaga, że w porządku prawnym prawo własności nie jest jedyną wartością chronioną w sposób szczególny, ponieważ Konstytucja chroni nie tylko interes indywidualny obywatela, ale także interes ogółu społeczeństwa. Dlatego po rozważeniu obu interesów organy ochrony zabytków mogą przedłożyć opisany wyżej ważny interes społeczny nad interes strony, wynikający z ograniczenia prawa własności jakim jest wpisanie obiektu do rejestru zabytków. Zadaniem organu konserwatorskiego jest powstrzymanie działań, które prowadziłyby do obniżenia wartości zabytku. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszym postępowaniu.
Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie interesu społecznego i rażące naruszenie słusznego interesu skarżącego i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/2002 poz. 1270 z późn. zm.) poprzez pominięcie i nie ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego dot. realizacji centrum handlowego A.
Kwestia ewentualnego naruszenia zasad ochrony zabytków przy lokalizacji i budowie centrum handlowego A. nie może stanowić uzasadnienia dla naruszenia tych zasad w odniesieniu do planowanej inwestycji u zbiegu ulic M. i [...] K. w B. (dz. Nr [...] i [...]).
Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa a Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. przekonywująco wyjaśnił przyczyny narzucenia ściślejszych ograniczeń od wynikających z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dot. zbiegu w/w ulic.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło