VII SA/Wa 2179/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-11-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą generującą znaczne przychody, ale wykazujący stratę w księdze przychodów i rozchodów, może zostać uznany za osobę znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, pomimo wykazywanej straty w działalności gospodarczej, generuje znaczne przychody i obraca środkami wielokrotnie przekraczającymi koszty postępowania. Prowadzenie działalności gospodarczej na taką skalę, nawet przy chwilowej stracie, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jako instytucji o charakterze wyjątkowym, przeznaczonej dla osób w rzeczywiście niemożliwej do poniesienia kosztów sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego o wymierzeniu kary pieniężnej. Skarżący wskazał, że utrzymuje się z żoną i synem z renty w wysokości 768 zł miesięcznie, posiada udział w budynku mieszkalnym i pawilon handlowy, a także spłaca kredyt. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o jego sytuacji majątkowej i finansowej, w tym dochodach z działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. B. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić K. B. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. K. B. w dniu 15 października 2012 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona oraz syn. Skarżący wskazał, że posiada udział (1/3) w budynku mieszkalnym (o powierzchni 48 m2) oraz pawilon handlowy o pow. 58 m2. K. B. w złożonym wniosku do dochodów, z których utrzymuje się wraz z rodziną, zaliczył rentę w wysokości 768 zł miesięcznie. Oświadczył, że spłaca kredyt zaciągnięty na zakup obiektu handlowego (kwota do spłaty na dzień 30 września 2012 r. - 120.175,85 zł). W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, zarówno w żądanym, jak i w mniejszym zakresie. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżącego. W treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżący wskazał, że utrzymuje się wraz z rodziną z renty w wysokości 768 zł miesięcznie. Jak wynika z akt administracyjnych nadesłanych do sprawy, skarżący prowadzi ponadto działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą artykułów spożywczych i przemysłowych, prowadzi 5 sklepów na terenie miasta L. i gminy W.. Pismem z dnia 19 października 2012 r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej m.in. poprzez wskazanie wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i przeznaczanych na utrzymanie domu. Wezwano również do nadesłania odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata kalendarzowe, wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w tym z rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą). Na podstawie informacji wynikających z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z pisma udzielonego w odpowiedzi na wezwanie z dnia 19 października 2012 r. i dołączonych do niego dokumentów (kserokopia księgi przychodów i rozchodów) nie można uznać, iż skarżący znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawniałaby go do skorzystania z instytucji prawa pomocy. K. B. prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi znaczne przychody (w okresie od stycznia do sierpnia 2012 r. – łącznie 1.025.736,97 zł). Wprawdzie działalność ta przyniosła we wskazanym okresie stratę w kwocie 6.313 zł, to jednak nie przemawia to jeszcze za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawione przez skarżącego informacje uznano, że brak jest podstaw do obciążenia budżetu państwa kosztami sądowymi w sprawie zainicjowanej przez skarżącego, który prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, obraca środkami wielokrotnie przekraczającymi wysokość kosztów postępowania, dokonuje zakupu towarów w związku z prowadzoną działalnością na kwoty rzędu od ok. 82.000 zł do ponad 141.000 zł miesięcznie. Należy też zauważyć, że skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w należnej wysokości, wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie zgromadzić środki na poniesienie pozostałych kosztów postępowania w niniejszej sprawie oraz na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło