VII SA/Wa 2185/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złoty pięćdziesiąt groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złoty i pięćdziesiąt groszy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego, w sprawie dotyczącej zaciemnienia lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. oraz nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji w tym budynku w związku z wykonaniem ogniomuru przy nadbudowie (adaptacja strychu) budynku przy ul. [...] w W. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swą decyzję organ II instancji zauważył, że w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne dotyczące zaciemnienia lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. oraz nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji w tym budynku w związku z wykonaniem ogniomuru przy nadbudowie (adaptacja strychu) budynku przy ul. [...] w W. zostało wszczęte na wniosek N. Sp. z o.o. Organ II instancji zauważył także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.W. - po uprzednim przeprowadzeniu w dniu 11 maja 2010 r. oględzin inwestycji budowlanej polegającej na przebudowie związanej ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza znajdujących się w budynku przy ul. [...] w W. na cele mieszkalne oraz lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] w W., wydał w dniu [...] maja 2010 r., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w wymienionej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlananego przedstawiając stan sprawy podkreślił, że w toku postępowania odwoławczego – zainicjowanego odwołaniem Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w Warszawie oraz E. B. - postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony w prowadzonym postępowaniu. W szczególności zwrocił uwagę na potrzebę zbadania interesu prawnego E. B. w rozumieniu art. 28 k.p.a. oraz umocowania P. B. do podejmowania czynności procesowych w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. Organ II instancji przedstawiając stan sprawy podkreślił również, iż w trakcie postępowania odwoławczego P. B., działający w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. cofnął odwołanie od decyzji organu I instancji z uwagi na to, że strony podpisały porozumienie, w którym wykonawca nadbudowy przy ul. [...] w W. zobowiązał się do podniesienia kominów budynku przy ul. [...] w W., co ma wyeliminować negatywne skutki pogorszenia się wentylacji związanej z realizacją spornej inwestycji budowlanej. W związku z tym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] wrzesnia2010 r., nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w W. Następnie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego argumentując swe rozstrzygnięcie wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż inwestycja budowlana polegająca na przebudowie związanej ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza znajdujących się w budynku przy ul. [...] w W. na cele mieszkalne jest realizowana na postawie decyzji Prezydenta m.W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę. Wskazał także, że w protokole z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. nie stwierdzono - na obecnym etapie zaawansowania robót budowlanych - odstępstw od zatwierdzonego ww. decyzją projektu budowlanego. W związku z tym należało uznać, że przedmiotowa inwestycja jest realizowana zgodnie z warunkami udzielonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwolenia na budowę. Weryfikacja prawidłowości i zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Organem właściwym w tym zakresie jest organ nadrzędny w stosunku do Prezydenta m.W., czyli Wojewoda [...]. Do kompetencji rzeczowej organów nadzoru budowlanego należy natomiast w szczególności badanie zgodności prowadzonych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz z przepisami z zakresu Prawa budowlanego. Odnosząc się do kwestii, że wysokość nadbudowanych ścian ogranicza dopływ światła dziennego do pokoju wchodzącego w skład lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał wnioski zawarte w przedłożonej przez inwestora "Analizie nasłonecznienia" autorstwa mgr inż. arch. R. W. i uznał, że skoro ze względu na usytuowanie przynależnego do lokalu mieszkalnego nr [...] okna w wąskim szybie między dwoma budynkami naświetlenie nigdy nie spełniało warunków ustalonych w odpowiednich przepisach, to nie można jednoznaczne stwierdzić, iż sporna inwestycja jest jedyną i główną przyczyną zaciemnienia ww. pokoju. Organ odwoławczy uznał także, że jakkolwiek przedmiotowa nadbudowa ścian nieznacznie pogorszy naświetlenie tego pokoju światłem dziennym, to jednak należy mieć na względzie, że jest ona realizowana zgodnie z projektem budowanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, która jako orzeczenie ostateczne funkcjonuje w obrocie prawnym. Rozpatrując zarzuty dotyczące wentylacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z treści pisma P. B. reprezentującego Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. opatrzonego datą 7 lipca 2010 r. wynika, iż strony doszły do porozumienia w kwestii podniesienia kominów budynku przy ul. [...] w W., co wyeliminuje negatywne skutki pogorszenia się wentylacji związanej z realizacją spornej inwestycji budowlanej. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ II instancji stwierdził, iż dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W związku z tym należało utrzymać w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. nr [...] umarzającą postępowanie. Skargę na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. B. W skardze wskazała m.in., że od chwili postawienia "ogniomuru" do pomieszczeń: kuchnia, łazienka i pokój w ogóle nie dociera światło słoneczne i od świtu do zmroku panuje tam półmrok i aby móc funkcjonować w tych pomieszczeniach musi stale używać sztucznego oświetlenia. W czasie podanych w analizie terminów, tj. 21 marca do 23 września w pomieszczeniach nawet przy pełnym słońcu panuje półmrok; w pozostałym okresie czasu w pomieszczeniach tych jest ciemno. Wcześniej - przed realizacją nadbudowy - sytuacja była zgoła odmienna ponieważ w tych pomieszczeniach w ciągu dnia (przez cały rok) można było spokojnie funkcjonować korzystając ze światła naturalnego. Zdaniem skarżącej sytuacja ta spowodowała nie tylko zwiększenie kosztów związanych z energią elektryczną ale przede wszystkim dyskomfort psychiczny, a także zdecydowany spadek wartości jej lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga E. B. nie została uwzględniona. Przedmiotem wymienionej kontroli sprawowanej przez wojewódzki sąd administracyjny była w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. z [...] 20 maja 2010 r., którą organ działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej zaciemnienia lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. oraz nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji w tym budynku w związku z wykonaniem ogniomuru przy nadbudowie (adaptacja strychu) budynku przy ul. [...] w W. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.). Wskazać należy, iż w razie wszczęcia postępowania na wniosek strony, to żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania i obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony. Treść żądania wyznacza bowiem rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, a tym samym wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania Z akt sprawy wynika, iż w przedmiotowej sprawie, na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. oraz E. B. właścicielki lokalu nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej zaciemnienia lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. oraz nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji w tym budynku w związku z wykonaniem ogniomuru przy nadbudowie (adaptacja strychu) budynku przy ul. [...] w W. Z akt sprawy wynika również, że postępowanie było przez organy nadzoru budowlanego prowadzone w tym przedmiocie. Stosownie do art. 104 § 1 k.p.a wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). Decyzją "w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji" jest decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., tj. decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, którą organ wydaje, gdy nie może rozstrzygnąć sprawy co do jej istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego (bezprzedmiotowość postępowania). W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Przez przedmiot ten należy zaś rozumieć konkretną sprawę, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, iż ewentualny brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony. Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie była ocena zaciemnienia lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. oraz ocena nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji w tym budynku w związku z wykonaniem ogniomuru przy nadbudowie (adaptacja strychu) budynku przy ul. [...] w W. Z akt sprawy wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.W. przeprowadził w dniu 11 maja 2010 r. oględziny inwestycji budowlanej polegającej na przebudowie związanej ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza znajdujących się w budynku przy ul. [...] w W. na cele mieszkalne oraz oględziny lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego w budynku przy ul. [...] w Warszawie, z czego sporządzono protokoły nr [...] i nr [...]. W trakcie postępowania ustalono bezspornie, iż inwestycja budowlana polegająca na przebudowie związanej ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza znajdujących się w budynku przy ul. [...] w W. na cele mieszkalne została realizowana na postawie decyzji Prezydenta m.W. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Ustalono również, że inwestor realizując inwestycję budowlaną polegającą na przebudowie związanej ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń poddasza znajdujących się w budynku przy ul. [...] w W. na cele mieszkalne nie odstąpił na obecnym etapie zaawansowania robót budowlanych od zatwierdzonego ww. decyzją Prezydenta m.W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. projektu budowlanego (protokół czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] maja 2010 r., nr [...]). Ponadto, w trakcie postępowania rozważając kwestię ograniczenia dopływu światła dziennego do pokoju wchodzącego w skład lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w W. poprzez wysokość nadbudowanych ścian ustalono, że naświetlenie tego pokoju poprzez okno usytuowane w wąskim szybie między dwoma budynkami nigdy nie spełniało warunków ustalonych w odpowiednich przepisach. Nie było więc możliwym jednoznaczne stwierdzenie, iż sporna inwestycja jest jedyną i główną przyczyną zaciemnienia wymienionego pokoju. Ustalono również, że strony doszły do porozumienia w kwestii podniesienia kominów budynku przy ul. [...] w W., co wyeliminuje negatywne skutki pogorszenia się wentylacji związanej z realizacją spornej inwestycji budowlanej. Wobec tego postępowanie w sprawie zaciemnienia lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. oraz nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji w tym budynku w związku z wykonaniem ogniomuru przy nadbudowie (adaptacja strychu) budynku przy ul. [...] w W., jako wybudowanego zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2007 r., - tak jak uczyniły to organy orzekające w sprawie - należało uznać za bezprzedmiotowe. W sprawie nie istniał przedmiot postępowania, a organy nadzoru budowlanego nie były władne i nie były zobowiązane do rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Dlatego też decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.W. z dnia [...] maja 2010 r., którą umorzono postępowanie administracyjne oraz utrzymującą ją w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., należy uznać, za wydane zgodnie z prawem. Sąd stwierdza, że organy obu instancji zasadnie zauważyły w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć, iż weryfikacja prawidłowości i zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Organem właściwym w tym zakresie jest organ nadrzędny w stosunku do Prezydenta m.W., czyli Wojewoda [...]. Natomiast do kompetencji rzeczowej organów nadzoru budowlanego należy natomiast w szczególności badanie zgodności prowadzonych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę oraz z przepisami z zakresu Prawa budowlanego. I tylko w tym zakresie organy nadzoru budowlanego były władne i zobowiązane prowadzić postępowanie i wydawać rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.