VII SA/Wa 2186/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi U. i R. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz U. i R. R. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. S. oraz L. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r., Nr [...] nie stwierdzającej nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...] stycznia 1998r., wyrażającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego, zrealizowanego na działce nr [...], położonej w Ł. przy ul. K. [...] na cele przedszkola prywatnego, decyzją z dnia [...] października 2007r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...] stycznia 1998r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, iż do wniosku z dnia [...] stycznia 1998r. o zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego U. R. dołączyła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...].03.1986r. wyrażającą zgodę na przeniesienie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wydaną w dniu [...].12.1983r. dla E. R. na R. R., decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...].02.1989r. zezwalającą R. R. na użytkowanie zrealizowanego budynku oraz wypis z księgi wieczystej Kw Nr [...] gdzie w dziale 2 jako właściciel działki na której zrealizowana została budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wpisany jest R. R. Oceniając powyższe dokumenty, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż U. R. nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na cele przedszkola bez wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażące naruszenie przepisu art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli U. i R. R. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie przepisu art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie w czyim imieniu U. R. złożyła wniosek o zmianę sposobu użytkowania (we własnym, wspólnym czy też męża R. R). - naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 71 ust 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie, mimo, że U. R. jako małżonka R. R. za jego wiedzą i zgodą od 15 lat dysponuje nieruchomością na cele przedszkola. Ponadto skarżący zarzucili naruszenie art. 10 kpa poprzez niewłaściwe adresowanie kierowanych do nich pism wzywających do złożenia wyjaśnień których nie odebrali i tym samym zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw, składania wyjaśnień, wypowiadania się co do zebranego materiału w sprawie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r. znak: [...] uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007r., Nr [...] w całości oraz stwierdzająca nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ł. z dnia [...] stycznia 1998r. wyrażającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego wydana została w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa (art. 156§ 1 pkt 2 kpa) mamy do czynienia wtedy gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 22.03.2002r., I SA. 1130/00, LEX nr 82641, wyrok NSA z dnia 18.01.2002r., I SA 1506/00, LEX nr 81968, wyrok NSA 26.09.2000r, VSA 2998/99, LEX nr 51249, wyrok NSA z dnia 11.08.2000r,, III SA 1935/99, LEX nr 47008, wyrok NSA z dnia 09.03.2000r,, I SA/Ka 1582/98, LEX nr 42914). Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny (wyrok NSA z dnia 30.10.1998r., I SA. 409/98, LEX nr 44560), a decyzja została podjęta wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa (wyrok NSA z dnia 04.03.1999r., II SA 1918/98/, LEX nr 46256, wyrok NSA z dnia 09.03.1999r., VSA 1970/98, LEX nr 50195). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy wskazać co następuje. Z dokumentów załączonych przez U. R. do wniosku o zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego wyraźnie wynika, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przysługuje R. R. będącemu właścicielowi działki na której zrealizowana została budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadząc postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wyrażającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego miał obowiązek przeprowadzić czynności dowodowe polegające na wyjaśnieniu sprawy dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przede wszystkim wyjaśnienia wymagało w czyim imieniu działała U. R. składając wniosek o zmianę sposobu użytkowania oraz czy posiadała zgodę męża R. R. na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Dopiero wyjaśnienie tych okoliczności sprawy pozwoli Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego podjąć rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Ustalenie braku dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez U. R. zostało dokonane bez należytego wyjaśnienia tej kwestii z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem organu odwoławczego jest również rozpatrzenie wszystkich zarzutów strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Za uzasadniony sąd uznał zarzut naruszenia art. 10 kpa poprzez niewłaściwe adresowanie kierowanych do skarżących pism. Obowiązkiem organu ustalonym w art. 10 § 1 kpa jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia określonego w wyznaczonym stronie terminie. W aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie. W żadnym wypadku doręczenie skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie może być utożsamiane z obowiązkiem wynikającym z art. 10 § 1 kpa. Ustanowione w art. 10§1 kpa prawo strony do wypowiadania się jest szerszym od prawa do złożenia żądania wszczęcia postępowania (art. 61§1 kpa). Należy zauważyć, iż art. 10 § 3 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek utrwalenia w aktach sprawy w formie adnotacji przyczyn odstąpienia od zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Uznając, iż przy wydawaniu zaskarżonych decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 7 kpa, art. 77 kpa i art. 10§1 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu zgodnie z art. 152 w/w ustawy.