VII SA/Wa 2187/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-29

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z części wpisu sądowego) w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo posiadania stałego dochodu?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z części wpisu sądowego) osobie fizycznej, uznając, że jej możliwości finansowe są ograniczone i nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie, mając na uwadze stały dochód rodziny i powszechność kosztów utrzymania, sąd ograniczył pomoc do zwolnienia z części wpisu sądowego, uznając pozostałe koszty za możliwe do poniesienia przez stronę.
Stan faktyczny
Skarżąca D. S. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał sprawę w przedmiocie prawa pomocy, przyznając je w części.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej D. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. przyznać skarżącej D. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych), 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r. odmówiono D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 19 grudnia 2011 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu sprzeciw skarżącej D. S. od postanowienia z dnia 2 grudnia 2011 r. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie z dnia 2 grudnia 2011 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. W nadesłanym formularzu wnioskodawczyni wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem. Podała, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości ok. 5.650 złotych. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawczyni uzyskiwany z tytułu pobierania zasiłku dla osób bezrobotnych w wysokości 650 złotych oraz kwota ok. 5.000 złotych uzyskiwana przez małżonka z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że małżonek prowadzi działalność gospodarczą zajmującą się transportem drogowym, zatrudnia jednego pracownika oraz sam jest kierowcą. Zaznaczyła, że wynagrodzenie zależne jest od zleceń transportowych, jak również sprawności samochodów. Strona podniosła, że z kwoty jaką otrzymuje z tytułu zasiłku w wysokości 650 złotych przeznacza ok. 350 na opłatę za przedszkole syna oraz ok. 150 złotych na leki. We wniesionym sprzeciwie wnioskodawczyni wskazała natomiast, iż zasiłek dla bezrobotnych kończy się jej w miesiącu styczniu 2012 roku. Podniosła również, iż dochód małżonka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres 11 miesięcy wynosi 20.300 złotych. Zaważyła także, iż jej małżonek ponosi koszty leczenia w wysokości 300 złotych, a w niedługim okresie będzie ponosić koszty związane z wydatkami na leki syna, będącego pod opieką poradni genetycznej. Zaznaczyła ponadto, iż ponosi wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego. Sąd zważył, że możliwości finansowe wnioskodawczyni są ograniczone i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże mając na względzie, iż D. S. wraz z rodziną posiada stały dochód oraz fakt, iż koszty utrzymania ponoszone są powszechnie przez obywateli i przy ocenie możliwości finansowych nie mogą być wyjątkowo traktowane, Sąd przyznał skarżącej jedynie prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych. W ocenie Sądu, pozostałe ewentualne koszty sądowe, mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych strony, która może się do nich przygotować. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło