VII SA/Wa 2188/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy po rozpoznaniu wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: 1. odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2011 r., którym przyznano B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, w pozostałym zakresie wniosek zaś oddalono, 2. przyznać B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, w pozostałym zaś zakresie wniosek oddalił. Na powyższe postanowienie wnioskodawczyni nie wniosła zażalenia. W dniu 5 marca 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek B. K. o przyznanie prawa w którym wniosła o ustanowienie adwokata i ponownie o zwolnienie z kosztów sądowych. Wobec faktu, iż strona wniosła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jak również o ustanowienie adwokata rozpoznano wniosek w zakresie zmiany postanowienia Sądu z dnia 23 listopada 2011 r. oraz w nowym zakresie tj. ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie ( tj. że istotnemu pogorszeniu uległa sytuacja materialna), kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nie może zostać uwzględniony. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 października 2011 r. oraz nadesłanych do Sądu wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem. Wspólnie utrzymują się z emerytury męża w wysokości 3.374,77 złotych brutto miesięcznie. B. K. i S. K. są osobami bezrobotnymi, co potwierdza nadesłane zaświadczenie. Wnioskodawcy posiadają dom o pow. 63, 92 m ². Wnioskodawczyni wyszczególniła, że stałe miesięczne wydatki jakie z małżonkiem ponoszą tj. opłatę za energię w wysokości 100,00 złotych, opłatę za gaz w wysokości 300,00 złotych, opłatę za telefon TV i internet 150,00 złotych, wywóz szamba 100,00 złotych, opłatę za wodę 50,00 złotych, podatki 50,00 złotych, ubezpieczenia 150,00 złotych, korespondencja z urzędami 50,00 złotych, utrzymanie 5 psów 200,00 złotych. Dodatkowo strona podała, że ponosi koszty związane ze spłatą trzech kredytów zaciągniętych na: 1) cele mieszkaniowe (kredyt odnawialny) -13.000 złotych 2) sprzęt sportowy ( stół do tenisa ) kredyt ratalny – 554,00 złotych 3) na cele bieżące 5.000, 00 (kredyt gotówkowy - do spłaty pozostało 1.700,00 złotych ) Wnioskodawczyni dodała, że nie korzystają z mężem ze świadczeń pomocy społecznej. Do wniosku dołączyła kopie wyciągu bankowego za miesiąc wrzesień 2011r., z którego wynika, że strona posiada debet na koncie około 12.000,00 złotych. Z kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jak z wcześniejszego wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów się z emerytury męża w wysokości 3.374,77 złotych brutto miesięcznie. B. K. i S. K. nadal są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Nie wykazano żadnych zmian w zakresie posiadanego majątku nieruchomego jak i ruchomości. Wnioskodawczyni nadal wykazuje dom o pow. 63,92 m ² oraz działkę siedliskową o pow. 0,44 ha. Dodatkowo w drugim wniosku wnioskodawczyni wyszczególniła, że spłaca wraz z małżonkiem kredyty na 1) cele mieszkaniowe (kredyt odnawialny) -13.000 złotych 2) kredyt gotówkowy - saldo 5.489,64 złotych na bieżące potrzeby, naprawa samochodu, 3) kredyt ratalny – saldo 1.036,80-sprzęt AGD. Porównując kwoty spłacanych kredytów do wymienionych w pierwszym wniosku należy stwierdzić, iż wysokość spłaty (kredytu gotówkowego i ratalnego ) uległa zmianie. Wnioskodawcy podali, że dużą część dochodu przeznaczają na spłatę kredytów ok. 900,00 złotych. Okoliczność ta, w ocenie Sądu nie wpływa jednak na zmianę postanowienia Sądu z dnia 23 listopada 2011 r. Fakt, że wnioskodawczyni wraz z małżonkiem zobowiązana jest do spłacania kredytów nie może przesądzać o przyznaniu wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ustępuje bowiem obowiązkowi spłaty innych zobowiązań. Należności stanowiące koszty sądowe stanowią dochody z budżetu państwa i podlegają zaspokojeniu na równi z innymi zobowiązaniami strony. Zatem ich uiszczenie skarżąca powinna traktować równorzędnie z opłaceniem innych swoich zobowiązań. To skarżąca decyduje o hierarchii swoich zobowiązań. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż spłata wykazanych przez skarżącą i jej małżonka kredytów nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Ponadto zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą o jej zdolnościach płatniczych, a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy (post. NSA z dnia 28 czerwca 2005 r. II GZ 56/05). Trzeba również zaznaczyć, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową liczyć się musi z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Reasumując stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja wnioskodawczyni uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku ze wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 23 listopada 2011 r. Jednocześnie oceniając sytuację majątkową wnioskodawczyni uznano, że uzasadnione jest przychylenie się do wniosku skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Stwierdzono, że poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika przekracza możliwości finansowe wnioskodawczyni i jej małżonka. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i p.p.s.a należało orzec jak w sentencji postanowienia.