VII SA/Wa 2190/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant specjalista Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że podczas przeprowadzonych oględzin w dniu [...]-07-2010 r. PINB w [...] stwierdził, że inwestor dokonał rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego, usytuowanego przy granicy działki sąsiedniej położonego przy ulicy [...] w miejscowości [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Pismem z dnia 12-07-2010 r. organ powiatowy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie w/w samowoli budowlanej. Następnie organ I instancji postanowieniem nr [...]z dnia [...]-10-2011r. nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30-04-2012 r. dokumentów wymaganych do zalegalizowania rozbudowy budynku. W związku z niewykonaniem przez Z. S. w/w obowiązku PINB w [...] decyzją nr [...]z dnia [...]-10-2012r. nakazał rozbiórkę części budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 6,45 m x 5,45 m dobudowanej do istniejącego wcześniej budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ulicy [...] w miejscowości [...]. Od powyższego rozstrzygnięcia figą Z. S. złożył odwołanie w ustawowym terminie. W dniu 12-11-2012r. Z. S. złożył do protokołu z przyjęcia interesanta w I WINB w [...] nr [...]oświadczenie, którym zobowiązał się do przedłożenia wszystkich wymaganych postanowieniem nr [...] z dnia [...]-10-2011 r. dokumentów. W związku z tym [...] WINB pismem z dnia 03-12-2012r. wezwał inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma, dokumentów Z. S. przy piśmie z dnia 04-01-2013 r. przedłożył cztery egzemplarze, projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego, oświadczenie a posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie Wójta Gminy [...] z dnia [...]-12-2012 r. Decyzją z dnia [...]-01-2013 r. Nr [...], znak: [...][...]WINB uchylił w całości rozstrzygnięcie PINB w [...] z dnia [...]-10-2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi i instancji. Wyrokiem z dnia 25-06-2013r. sygn. akt VII SA/Wa 434/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. R. na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlane z dnia [...]-01-2013 r. Nr [...], znak: [...]. W dalszym toku postępowania organ powiatowy postanowieniem z dnia [...]-11--2013r., Nr [...], znak: [...]nałożył na Z. S. obowiązek usunięcia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji tj. przedstawienie ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczącej rozbudowy budynku gospodarczego oraz uzupełnienie projektu budowlanego o projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej, zaewidencjonowanej mapie geodezyjnej (do projektu dołączono szkic usytuowania budynku na działce sporządzony na dezaktualizowanej i niezaewidencjonowanej odbitce), a także zaprojektowanie w przedłożonym projekcie jako robót do wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony granicy z działką nr ew. [...]. Następnie decyzją z dnia [...]-06-2014r. Nr [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. organ powiatowy nakazał Z. S. wykonanie rozbiórki części budynku gospodarczego o wym. zewnętrznych 6,45 x 5,45rn dobudowanej do istniejącego wcześniej budynku gospodarczego o wym. zew. 14,00 x 5,45 m znajdującego się na działce nr ew. [...], usytuowanego w granicy z działką nr ew. [...], położonej w miejscowości [...] gm. [...]. Organ odwoławczy podkreślił, iż w jego ocenie rozstrzygnięcie organu I instancji nie narusza prawa. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt samowolnego tj. bez wcześniejszego uzyskania stosownego zezwolenia, wykonywania robót budowlanych związanych z realizacją rozbudowy przedmiotowego budynku gospodarczego o wym. zew. 14,00 x 5,45m znajdującego się na działce nr ew. [...], usytuowanego w granicy z działką nr ew. [...], położonej w miejscowości [...] gm. [...] o część o wym. zewnętrznych 6,45 x 5,45m. Nie budzi także w świetle materiału dowodowego wątpliwości organu odwoławczego konieczność zastosowania w przedmiotowej sprawie, wobec charakteru spornej inwestycji, przepisów art. 48 ustawy z dnia 07-07-1994r. Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż stosownie do treści art. 48 ustawy Prawo budowlane legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest po zaistnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek. Jedną z nich jest przedstawienie przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. W przedmiotowej sprawie jak słusznie podniósł w uzasadnieniu badanego rozstrzygnięcia PINB w [...] oraz jak wynika z materiału dowodowego zobowiązany na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...]-ll-2013r., Nr [...], znak: [...]Z. S. do uzupełnienia przedłożonej uprzednio dokumentacji, obowiązku określonego w w/w postanowieniu nie wypełnił. Jak wynika z akt sprawy przedstawiona organowi I instancji przez Z. S. decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...]-07-2010 r. znak: [...] wydana przez Wójta Gminy [...] nie może dotyczyć przedmiotowej inwestycji. Przy piśmie z dnia 03-04-2013 r. Wójt Gminy [...] poinformował PINB w [...], iż Z. S. nie występował do tego organu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku gospodarczego usytuowanego w granicy z działka nr ew. [...]. Także jak wynika z materiału dowodowego odwołujący się nie uzupełnił zgodnie z prawidłowo sformułowanym w postanowieniu PINB w [...] z dnia [...]-11-2013 r. Nr [...], znak: [...]obowiązkiem dokumentacji projektowej sporządzonej z naruszeniem § 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 03-07-2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Organ wskazał, że podkreślenia wymaga, iż termin na przedłożenie powyższych dokumentów wynikający z postanowienia organu I instancji Nr [...]i z dnia [...]-10-2011 r. oraz ich uzupełnienia stosownie do treści postanowienia z dnia [...]-11-2013r Nr [...]znak: [...]był zdaniem [...]WINB wystarczający do ich skompletowania. Powyższe w ocenie [...]WINB musiało skutkować orzeczeniem przez organ I instancji obowiązku rozbiórki w/w obiektu i w konsekwencji prowadzi do utrzymania w mocy przez [...]WINB decyzji PINB w [...] objętej odwołaniem Z. S. Odnosząc się do zarzutów i wywodów zawartych w odwołaniu wskazał, iż w ocenie organu odwoławczego pozostają one bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Zastosowana w niniejszej sprawie prawidłowo przez PINB w [...] procedura zmierzająca do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej wskazuje w sposób precyzyjny obowiązki zarówno organu nadzoru budowlanego jak i inwestora bądź właściciela nieruchomości. Podkreślenia wymaga fakt, iż w postępowaniu przed organem ł instancji jak to już wskazano wyżej organ ten prawidłowo nałożył zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy prawo budowlane z 1994r. obowiązek przedstawienia określonej dokumentacji. Bezspornym jest także, iż zobowiązany dokumentów, które umożliwiałyby legalizację przedmiotowego obiektu nie przedstawił. W tej, sytuacji jedynie możliwym było wydanie w w/w dacie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. W odpowiedzi na zarzut dotyczący błędnego ustalenia przez organ powiatowy daty realizacji przedmiotowej inwestycji a co za tym idzie także błędnego zastosowania do oceny możliwości legalizacji spornej rozbudowy przepisów obowiązującej ustawy Prawo budowlane zamiast ustaw/ z dnia 24-10-1974r. wskazać należy iż wobec rozbieżnych wyjaśnień stron postępowania oraz budzących wątpliwości co do prawdziwości oświadczeń świadków tj. R. K. i Z. W. PINB w [...], w ocenie [...]WINB prawidłowo ustalił iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana po roku 2004r. a więc pod rządami obowiązującej ustawy prawo budowlane. Jak wynika bowiem ze znajdującej się w aktach sprawy kopii mapy zasadniej zaktualizowanej operatem technicznym [...]. w dacie aktualizacji w/w mapy na w/w działce nie istniała sporna samowola budowlana. Zdaniem organu II instancji brak jest podstaw do podważenia prawdziwości wykazanego w powyższym dokumencie stanu faktycznego zabudowy w/w nieruchomości. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż mapy geodezyjne i ich aktualizacje wskazują faktyczny stan zabudowania dziatki, a nie jak podnosi w odwołaniu pełnomocnik skarżącego jedynie legalnie wybudowane obiekty. Wskazał także, że zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. W niniejszej sprawie organ I instancji dopełnił w ocenie [...]WINB obowiązków wynikających zarówno z przepisów procedury administracyjnej jak i przepisów ustawy prawa budowlanego informując stronę o brakach w złożonej dokumentacji i wyznaczając jak wskazano wyżej termin wystarczający na jej uzupełnienie celem zakończenia procedury legalizacyjnej. Dlatego też nie można zgodzić się z kolejnym zarzutem odwołania jako, że organ nie wezwał do uzupełnienia przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Jednocześnie zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowo - administracyjnym organ wyjaśnij, iż nie można oczekiwać od organu, aby z urzędu dążył do wyegzekwowania od strony przedłożenia wymaganych do legalizacji samowoli budowlane» dokumentów. Organ me może bowiem wyręczać inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, gdyż takie działania organu z urzędu byłyby zawsze pokrzywdzeniem pozostałych stron postępowania, które muszą znosić stan naruszenia ich praw. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. S.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi naruszenie: - art. 8 i 9 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia skarżącemu dlaczego złożona przez niego ostateczna decyzja o warunkach zabudowy z dnia 7 lipca 2010 r. nie odpowiada - zdaniem organu - inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania i nie wyjaśnienie tego w uzasadnieniu decyzji; - art:. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez zaniechanie ponownego wezwania skarżącego do usunięcia stwierdzonych przez organ uchybień w przedłożonej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2010 r.; - art. 49 ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez zaniechanie zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również z przedłożoną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. o warunkach zabudowy; - art. 49 ust. 1 pkt. 2) w zw. z art. 34 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez żądanie od skarżącego i dokonanie badania kompletności złożonego projektu budowlanego w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie zakresu i formy projektu budowlanego, podczas gdy w niniejszej sprawie zastosowanie powinny znaleźć przepisy Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego - art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane przez niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który - zgodnie z art145 § 1 pkt 1 lit, a-c i pkt 2 p.p.s.a. - narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała, iż skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] sierpnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji tj. PINB w [...] z dnia [...]. 06. 2014 r. wydaną na podstawie art. 48 § 1 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu organy w sposób zgodny z zasadami postępowania administracyjnego przeprowadziły postępowanie wyjaśniające przy czym zdaniem Sądu kontrolowana decyzja nie narusza prawa. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy inwestorzy prowadzili rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Mając na uwadze to ustalenie organy administracji prawidłowo przyjęły, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winien przepis art. 48 ust. 1 ustawy. Mając jednak na względzie dalsze uregulowania przywołanego przepisu organ podjął próbę legalizacji ustalonej samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. organ I instancji, wskazując na art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do zalegalizowania obiektu. Warto zauważyć, iż organ wyraźnie wskazał, wymienił o jakie dokumenty chodzi. Niemniej jednak inwestor, pomimo wskazania terminu, w jakim braki winny zostać uzupełnione, nakazowi organu nie uczynili w pełni zadość, składając tylko część wymaganych dokumentów. Dążąc nadal do legalizacji samowoli budowlanej a jednocześnie mając na uwadze, iż legalizacja samowoli jest dopuszczalna wyłącznie po ustaleniu, iż budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, na co wskazuje wyraźnie art. 48 ust. 2 ustawy, organ ustaliwszy, iż projekt budowlany jest niekompletny, nie odpowiada warunkom określonym w art. 34 ustawy wydał kolejne postanowienie z dnia 25. 11. 2013 r. Jako podstawę jego wydania wskazał przepis art. 49 ust. 3 ustawy i nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia konkretnie wskazanych nieprawidłowości, w oznaczonym terminie. Z tego obowiązku inwestorzy również się nie wywiązali, przedłożony projekt nie zawierał rozwiązania prowadzącego do zalegalizowania zaistniałej samowoli budowlanej do zgodności z prawem. Podkreślić trzeba, iż już sam fakt nieuzupełnienia materiałów sprawy, stosownie do przywołanych postanowień obligował organ do zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 ustawy. W ust. 4 art. 48 ustawy czytamy wprost, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Podobnie w art. 49 ust. 3 ustawy czytamy, iż w przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie kwestionowanego przez strony, nie budzi wątpliwości, iż wypełnił on przesłanki omówionych uregulowań prawnych i obligował organ do wydania nakazu rozbiórki. Nie było bowiem możliwie zalegalizowanie popełnionej samowoli budowlanej. Nie można natomiast oczekiwać od organu, aby z urzędu dążył do wyegzekwowania od strony przedłożenia poprawionego projektu. Organ nie może wyręczać inwestorów, którzy dopuścili się samowoli budowlanej i teraz nie czynią nic, aby ją zalegalizować, nie dopuszczają żadnych modyfikacji w projekcie, czy ustępstw. Niewątpliwie takie działania organu z urzędu były by zawsze z pokrzywdzeniem pozostałych stron postępowania, które muszą znosić stan naruszenia ich praw i oczekiwać, iż może inwestor zmieni zdanie. Działania z urzędu zmierzające do zastosowania innych rozwiązań, nie zawsze muszą też odpowiadać zamierzeniom i planom inwestora samowolnie wykonującego prace budowlane, tak więc bezsprzecznie w tym zakresie inicjatywa leży zawsze po stronie inwestora i to on winien przedłożyć w zakreślonym przez organ, realnym terminie odpowiednie dokumenty pozwalające na legalizację samowoli budowlanej. Samo niewywiązanie się natomiast z obowiązków zakreślonych w postanowieniach zmierzających do legalizacji rodzi konsekwencje wynikające z art. 48 ust. 1 ustawy. A wobec tego organ zasadnie orzekł nakazanie rozbiórki rozbudowy budowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce skarżącego. W sytuacji niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę dokonane ustalenia, w ocenie Sądu zarzuty skargi nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.