VII SA/Wa 2195/09
WyrokWSA w Warszawie2010-10-05
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, dwulokalowego w zabudowie szeregowej, wydana z naruszeniem § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, polegające na zatwierdzeniu projektu budowlanego budynku, który nie przylega do ściany sąsiedniego budynku na całej długości, stanowi rażące naruszenie prawa. W konsekwencji, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę, została uchylona wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący E. M. i J. M. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym warunków technicznych dotyczących usytuowania budynków. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji, skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi E. M. i J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. M. i J. M. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009r., [...], na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego G-t. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku E. i J.M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2008r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. D. i W. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, dwulokalowego w zabudowie szeregowej z wewnętrznymi instalacjami przy ul. [...] w [...], na działce nr [...] -odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Organ wskazał, że w postępowaniu zwyczajnym do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono wymagane załączniki. Decyzję z dnia [...] maja 2008r. wydano w okresie obowiązywania uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...], dalej zw. planem. Zatem zarzut niezgodności ww. decyzji z decyzją z dnia [...] października 2003r., o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieuzasadniony, gdyż inwestorzy nie byli związani powyższą decyzją.
Organ podał również, że działka nr [...] znajduje się na terenie o symbolu [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zarówno wolnostojącą, bliźniaczą jak i szeregową. Inwestycja mieści się w tej kategorii.
Ponadto z projektu wynika, że nie naruszono innych warunków planu: zachowano nieprzekraczalną linię zabudowy, gabaryty budynku tylko nieznacznie przewyższają gabaryty budynków sąsiednich, a formę architektoniczną dostosowano do otaczającej zabudowy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia Ml z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej zw. warunkami technicznymi organ wskazał, że z analizy przesłaniania i nasłonecznienia wynika, że wysunięcie budynku od strony ogrodowej oraz jego podwyższenie, jak również dodatkowy garaż po frontowej stronie obiektu, nie powodują naruszenia ww. przepisów.
Zdaniem organu to, że ściany przylegających do siebie budynków nie są równe, nie przesądza o niezachowaniu charakteru zabudowy szeregowej, gdyż jedyną cechą wspólną tej zabudowy jest przyleganie ścian sąsiadujących budynków. W dacie wydania pozwolenia nie obowiązywały przepisy ograniczające wielkość budynku przylegającego do istniejącego budynku na działce sąsiedniej.
Po rozpatrzeniu wniosku pp. [...] o ponowne rozpoznanie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2009r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację w niej przedstawioną.
Skargę na powyższą decyzję złożyli pp. [...], wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. Skarżący wskazali, że organ zignorował § 12 ww. rozporządzenia, gdyż nie zaistniały przesłanki odstąpienia od jego stosowania. W decyzji pozwolono, aby do ściany budynku skarżących, położonej przy granicy działki, przylegała ściana sąsiedniego budynku o długości przekraczającej z jednej strony o 1,5 m i z drugiej strony o 6 m ścianę skarżących. Zdaniem skarżących już tylko ta okoliczność stanowi o rażącym naruszeniu prawa.
Ponadto, w ocenie skarżących, organ nie jest władny kontrolować czy decyzja o warunkach zabudowy jest zgodna z miejscowym planem i jest tą decyzją związany. W postępowaniu zwyczajnym organ powinien sprawdzić m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki z decyzją o warunkach zabudowy, a także z warunkami technicznymi, a skoro tego nie uczynił to jest to rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W dniu 5 maja 2010r. skarżący złożyli do Sądu opinię, w której wskazuje się na niezgodność zatwierdzonego projektu z § 5 pkt 8 planu, który nakazuje lokalizowanie obiektów budowlanych zgodnie z przepisami szczególnymi, a projekt zatwierdzono z pominięciem § 12 warunków technicznych. Zdaniem autora opinii inwestycja nie spełnia definicji zabudowy szeregowej powołanej przez organ. Zewnętrzna ściana garażu dodanego do drugiego garażu graniczy z powietrzem nad ogródkiem skarżących. Drugi garaż wprowadzono na siłę z pominięciem warunków technicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Na wstępie przypomnieć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nieważnościowym, który jest trybem nadzwyczajnym umożliwiającym weryfikację poza kontrolą instancyjną, rozstrzygnięć organów administracji publicznej posiadających przymiot trwałości. Służy on sprawdzeniu, czy w trybie zwykłym sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z prawem. Tryb ten, może zostać uruchomiony tylko w przypadkach określonych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a.
Podkreślenia również wymaga, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i rozwinięta w innych przepisach kodeksu postępowania administracyjnego ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego także w odniesieniu do postępowań nadzwyczajnych. Zasadę tą należy rozumieć szeroko przy podejmowaniu czynności dowodowych i analitycznych weryfikujących legalność badanego aktu pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 §1 kpa.
W niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie.
W toku postępowania nieważnosciowego nie zostało bowiem wyjaśnione, czy decyzja z dnia 7 maja 2008r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego, nie jest dotknięta wadą rażącego -w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w związku z § 5 pkt 8 planu, w związku z § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych.
Organy winny mieć na uwadze, że art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego nakłada na organy architektoniczno - budowlane obowiązek sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Z akt sprawy wynika, że inwestycja położona jest na terenie, dla którego obowiązuje powołana na wstępie uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2006r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr 31 w [...]. W § 5 pkt 8 plan nakazuje lokalizowanie obiektów budowlanych zgodnie z przepisami szczególnymi.
Natomiast przepis § 12 ust. 2 pkt 2 warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, wskazywał, że jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek
ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Z treści powołanego przepisu - stanowiącego wyjątek od zasady sytuowania budynków w ściśle określonym oddaleniu z działką sąsiednią - wynikało zatem jednoznacznie, że możliwość sytuowania ściany pozbawionej otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią uzależniona była również od spełnienia warunku przylegania nowo budowanego budynku do ściany budynku istniejącego przy tej granicy.
Natomiast kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku, który na długości 1,5 m z jednej strony i 6 m z drugiej strony nie przylega do ściany budynku skarżących usytuowanego w granicy z działką inwestorów, co uszło uwadze organów nadzoru.
W związku z powyższym zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący związania organu architektoniczno - budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej m.in. na działce [...]. Wyjaśnić trzeba, że adresatem tej decyzji był Prezydent Miasta [...]. Z akt sprawy nie wynika, że decyzja ta została przeniesiona na inwestorów, w trybie art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), przed wejściem w życie planu. Tylko w takiej bowiem sytuacji organ wydający pozwolenie na budowę byłby decyzją tą związany i tylko w sytuacji zgodności tej decyzji z postanowieniami planu. W przeciwnym wypadku organ który ją wydał zobowiązany jest do stwierdzenia jej wygaśnięcia na podstawie art. 65 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Wobec powyższego, wejście w życie ww. planu nakładało na właściwe organy obowiązek zbadania zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem, gdyż stosownie do art. 4 ust. 2 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tylko w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie
sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (...).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
O kosztach orzeczono na postawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło