VII SA/Wa 2198/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. K.-C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2011 r. (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. K.-C - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2011r., nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] września 2008 r., nr [...] nakładającej na T. P. i T. K. - C, jako współwłaścicieli nieruchomości przy ul. B. obowiązek usunięcia zagrożenia poprzez zrealizowanie zaleceń zawartych w orzeczeniu technicznym ze stycznia 2008r. [...]. A. P., uzupełnionym opinią kominiarską z [...] września 2008r., tj. przemurowanie trzyprzewodowego komina od głowicy ponad dachem do poziomu stropu nad I piętrem, uszczelnienia przewodów kominowych na całej długości komina w zakreślonym terminie. Jednocześnie organ zakazał użytkowania pieca na opał stały w piwnicy przynależnej do lokalu nr [...], podłączonego do przewodu dymowego do czasu przemurowania i uszczelnienia komina. W uzasadnieniu organ przedstawił zasady postępowania nieważnościowego. Przytoczył art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i stwierdził, że przepis ten służy utrzymaniu obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. W postępowaniu zwyczajnym ustalono, że występują przesłanki, o których mowa w tym przepisie, a zatem organ powiatowy był zobowiązany do wydania decyzji. Z oględzin stanu technicznego budynku oraz orzeczenia technicznego wynikało bowiem, że ww. komin ma liczne pęknięcia między cegłami, co może spowodować pożar budynku (samozapłon spalin) i zagrożenie zdrowia i życia (zaczadzenie) mieszkańców. Dlatego w ocenie organu odwoławczego badana decyzja była prawidłowa tak z punktu widzenia celowości jak i zgodności z przepisami prawa. Następnie organ podkreślił, że badaniu podlegał stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji, więc powoływanie przez skarżącą rozstrzygnięć nieistniejących w dniu jej wydania było nieuzasadnione. Skargę na powyższą decyzję złożyła T. K. – C. wnosząc o dopuszczenie nowych dowodów (opinii z [...] listopada 2008 r. dotyczącej stanu technicznego stanowiącej załącznik do orzeczenia technicznego [...] A. P., opinii biegłego sądowego dnia [...] grudnia 2008 r., [...], ekspertyzy technicznej z lipca 2011r., [...] J. R., postanowienia Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2009 r. i z [...] listopada 2010 r., pisma skarżącej do organu powiatowego z [...] października 2009r informującego o postanowieniach Sądu). Skarżąca wskazała, że ww. dokumenty jednoznacznie potwierdzają brak podstaw dla utrzymywania niedopuszczalnej funkcji dymowo-spalinowej ww. komina, a wręcz jego odbudowa na poziomie od stropu powyżej I-go piętra mogłaby przynieść szkody dla budynku w związku z konstrukcją komina wbudowaną w konstrukcję budynku. Przebudowa komina według decyzji organu powiatowego tylko powyżej stropu nad I piętrem nie sprawi, że komin będzie spełniał warunki wymagane dla kominów o funkcji dymowo-spalinowej. Nie da się też uszczelnić komina, który jest wbudowany w konstrukcję budynku i w czasie palenia podlega naprężeniom, które mogą go natychmiast rozszczelnić. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. są prawidłowe i nie naruszają prawa. Przypomnieć trzeba, że skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] września 2008 r. nakładającej na skarżącą i T. P., jako współwłaścicieli ww. nieruchomości, m.in. obowiązek przemurowania trzyprzewodowego komina od głowicy ponad dachem do poziomu stropu nad I piętrem, uszczelnienia przewodów kominowych na całej długości komina. W związku z trybem, jaki uruchomiła skarżąca powyższym wnioskiem wyjaśnić należy, że postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym, w którym ustaleniu podlega jedynie kwestia, czy doszło do naruszeń prawa w postępowaniu zwykłym, a następnie ocena, czy naruszenie te mają charakter kwalifikowany tj. wyczerpują jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dodać przy tym trzeba, że w postępowaniu nieważnościowym organy nadzoru dokonują kontroli decyzji uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania, w całokształcie zebranego wówczas materiału dowodowego, a postępowanie dowodowe prowadzą tylko w takim zakresie, w jakim niezbędne jest ustalenie, czy badana decyzja nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W konsekwencji organy nie rozstrzygają sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postępowanie toczące się w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. W tak zakreślonych granicach organy nadzoru nie są zobligowane do gromadzenia nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonują na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. W świetle zarzutów skargi raz jeszcze podkreślenia wymaga, że organy nadzoru badają stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok WSA w Warszawie I SA/Wa 155/10, z dnia 6 lipca 2010r., LEX nr 662187). Podstawę materialnoprawną decyzji z dnia [...] września 2008 r. stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego regulujący kwestie stanu technicznego obiektów budowlanych. W art. 61 pkt 1 ustawa Prawo budowlane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego nakłada obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, czyli użytkowania w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 art. 5. W punkcie 2 art. 61 ww. ustawy ustawodawca zobowiązał ww. podmioty do zapewnienia, przy dochowaniu należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Konstrukcja art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. To znaczy, że organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Go 889/09). W każdym zatem przypadku stwierdzenia przez uprawnione organy wystąpienia choćby jednej z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 Prawa budowlanego jest wydanie decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jak miało to miejsce w postępowaniu zwyczajnym. Organy nadzoru budowlanego na podstawie dokumentacji technicznej ustaliły, że stan techniczny spornego komina jest zły i może powodować zagrożenie życia i zdrowia ludzi i bezpieczeństwu mienia, w tym również użytkowanie pieca podłączonego do nieszczelnego przewodu kominowego może spowodować zagrożenie dla ww. dóbr. Przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku lecz tylko precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z art. 61 Prawa budowlanego. Roboty budowlane objęte nakazem nałożonym na tej podstawie nie wymagają wydania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Tak więc powyższy przepis zezwala tylko i wyłącznie na doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego. Jego celem jest, jak już wyżej wskazano, jedynie utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym. W konsekwencji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 Prawa budowlanego może dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego i wiążą się z użytkowaniem obiektu budowlanego. Przepis ten nie może więc stanowić podstawy do wydania nakazu budowy nowego obiektu budowlanego, czy też jego części. Natomiast skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji organu powiatowego, nie powołując żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i wskazując, że zamierza dokonać remontu budynku a właściwie przebudowy budynku, która jest konieczna ze względu na jego zły stan techniczny, a z powodu toczącego się postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie jest możliwe wydanie pozwolenia na jego przebudowę. W skardze podkreśliła, że złożone dokumenty jednoznacznie potwierdzają brak podstaw dla utrzymywania niedopuszczalnej funkcji dymowo-spalinowej ww. komina, a wręcz jego odbudowa na poziomie od stropu powyżej I-go piętra mogłaby przynieść szkody dla budynku w związku z konstrukcją komina wbudowaną w konstrukcję budynku. Zdaniem skarżącej, przebudowa komina według decyzji organu powiatowego tylko powyżej stropu nad I piętrem nie sprawi, że komin będzie spełniał warunki wymagane dla kominów o funkcji dymowo-spalinowej. Stwierdziła, że nie da się uszczelnić komina wbudowanego w konstrukcję budynku, który w czasie palenia podlega naprężeniom, które mogą go natychmiast rozszczelnić. W istocie intencją skarżącej było zatem zakwestionowanie zasadności wykonania obowiązku nałożonego w postępowaniu zwyczajnym wobec zamiaru zbudowania nowego komina z innej strony budynku. Organy nadzoru budowlanego w postępowaniu nieważnościowym prawidłowo zatem wykazały, że decyzja z dnia [...] września 2008 r. nie jest obarczona żadną wadą prawną. W sprawie bezspornie ustalono, że stan techniczny przewodu kominowego może stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia jego użytkowników. Powyższe ustalenia oparto o orzeczenie techniczne oraz opinię kominiarską sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Dysponując stosownym orzeczeniem technicznym, wskazującym możliwość i sposób usunięcia złego stanu technicznego budynku organ nadzoru budowlanego nie był władny do nakazania właścicielowi lub zarządcy wykonania robót budowlanych polegających na budowie od podstaw części obiektu budowlanego, nawet w przypadku, gdyby budowa przewodu kominowego od nowa była bardziej celowa i opłacalna ekonomicznie. W konsekwencji nie można było zgodzić się z zarzutem skargi, że nie da się uszczelnić komina, który jest wbudowany w konstrukcję budynku. Dodać przy tym trzeba, że niewykonalność w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uzasadniana trudnościami w egzekwowaniu decyzji powodowanymi względami ekonomicznymi lub finansowymi. W świetle przedstawionej argumentacji, decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, nie można było przypisać wad, a tym bardziej wad o charakterze kwalifikowanym wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. skutkujących jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Prawidłowe było zatem stanowisko organów nadzoru budowlanego orzekających o odmowie stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji. Na koniec dodać należy, że wymienione w skardze postanowienia oraz opinie wykonane na potrzeby postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym nie istniały w dacie wydania kontrolowanej decyzji organu powiatowego i jako takie pozostawały bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, co dotyczy również pozostałych dokumentów powołanych przez skarżącą sporządzonych już po wydaniu ww. decyzji. Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.