VII SA/Wa 2199/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., w ten sposób, że: w trzynastym wierszu na pierwszej stronie decyzji zamiast: "z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] powinno być: "z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...]". Organ wyjaśnił, iż w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r., uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, popełniono oczywistą omyłkę pisarską, polegającą na wpisaniu na pierwszej stronie, w trzynastym wierszu: "z dnia [...] marca 2007r., Nr [...], znak: [...]", zamiast prawidłowego: "z dnia [...] czerwca 2011r., znak: [...]". Stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W świetle orzecznictwa błędem pisarskim jest widoczne, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widocznie niezamierzone opuszczenie jednego lub kilku wyrazów, stąd też istniały podstawy do sprostowania decyzji we wskazanym zakresie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku K. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ ponownie przywołał tryb z art. 113 § 1 k.p.a. wskazując, że sprostowaniu podlegają oczywiste błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Z treści decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2011 r. wynika jednoznacznie, że w postępowaniu zakończonym tą decyzją rozpatrywane było odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Tym samym w niniejszej sprawie wystąpiła typowa oczywista omyłka pisarska, powstał w wyniku opracowywania dokumentu. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S., wnosząc uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia Skarżący podniósł, że poprzez sprostowanie doszło w sposób nieuprawniony do merytorycznej zmiany decyzji i faktycznie nowego rozstrzygnięcia, w sposób odmienny od pierwotnego, a tym był w pełni usatysfakcjonowany, bowiem chodziło mu właśnie o takie rozstrzygnięcie. Procedura zastosowana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pozbawiła go prawa do odwołania od nowego, odmiennego merytorycznie rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu prostujące oczywistą omyłkę pisarską, wydane o oparciu o art. 113 1 k.p.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Uregulowana w wyżej wymienionym przepisie instytucja sprostowania zawartych w decyzjach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla w swoich orzeczeniach konieczność zindywidualizowanego badania w każdej rozpatrywanej sprawie, czy mamy do czynienia z niewątpliwym błędem pisarskim czy omyłką. Pojęcie "oczywistej omyłki" ma wszak charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji. Podkreślić należy, iż przedmiotem sprostowania w trybie określonym w komentowanym przepisie są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". W orzecznictwie sądowym pojęciom tym nadaje się następujące znaczenia: błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, a błąd pisarki - widoczne, wbrew zamierzeniu władzy, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię albo widocznie nie zamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Sprostowanie nie może wykraczać poza granice określone powyższym przepisem, a przyjęta w nim klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień, Sąd nie podzielił stanowiska organu, iż zaistniały błąd można było usunąć stosując tryb sprostowania określony w art. 113 § 1 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy organ sprostował sentencję decyzji w ten sposób, że oznaczył, odmiennie od poprzedniego zapisu, decyzję organu I instancji, którą działając jako organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie sądowym poza sporem pozostaje stanowisko, że w postępowaniu o sprostowanie w trybie wymienionego przepisu nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa. Nie podlegają zatem sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 kwietnia 2001 r., II SA/863/00, LEX nr 77522; 24 września 1988 r.,. I SA 152/97, 24 września 1999 r., IV SA 1184/97, 1 lipca 1999 r., IV SA 1067/97 niepubl.). Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w trybie postanowienia nie może zmierzać do zmiany lub uzupełnienia przedmiotu decyzji. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 k.p.a.). Wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania. Nie można z zastosowaniem tego przepisu zmienić takiego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2001 r., IV SA 2746/98, ONSA 2002, nr 2, poz. 77, stwierdzono, że: "Niedopuszczalne jest obejmowanie instytucją sprostowania (art. 113 § 1 k.p.a.) omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie". Biorąc powyższe pod uwagę bezsporne jest, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonych orzeczeń. Już tylko na marginesie wskazać trzeba, iż zupełnie niezrozumiałe jest zawarcie przez organ w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r. rozważań dotyczących konieczności uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazanie do ponownego rozpoznania. W trybie sprostowania organ nie może dokonywać merytorycznej oceny prawidłowości decyzji, która podlega sprostowaniu. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd postanowił w myśl art. 200 p.p.s.a.