VII SA/Wa 2199/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, sędzia WSA Mirosław Montowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Y. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy oddala skargę UZASADINENIE Decyzją z dnia [...] września 2020 r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ( dalej: "SKO", "Kolegium"), działając w oparciu o art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: " k.p.a."),oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania Y. M. (dalej: "skarżąca"), od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...], odmawiającej skarżącej wymiany białoruskiego prawa jazdy na prawo jazdy polskie, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] sierpnia 2019 r., skarżąca złożyła w Delegaturze Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] wniosek o wymianę białoruskiego prawa jazdy Nr [...] (ważnego do dnia [...] września 2019 r.) na prawo jazdy polskie. Do wniosku dołączyła komplet wymaganych załączników, Zgodnie z § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231, z późn. zm.), przystąpiono do weryfikacji złożonych dokumentów w zakresie poprawności ich wypełnienia, zgodności z dokumentem tożsamości oraz kompletności spełnienia przesłanek określonych w ustawie do wydania prawa jazdy, zgodności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów, orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami oraz orzeczeń psychologicznych o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W tym celu na podstawie § 7 ust. 7 powyższego rozporządzenia, pismem z dnia [...].08.2019 r., organ I instancji, wystąpił do Ambasady [...] w Polsce z prośbą o pomoc w uzyskaniu potwierdzenia danych zawartych w prawie jazdy przedłożonym do wymiany. Pismem z dnia [...].10.2019 r. (data wpływu [...].10.2019 r.) Wydział Konsularny Ambasady [...], potwierdził dane zawarte w przedmiotowym dokumencie. Następnie organ I instancji dokonał analizy prawnej ustalonego stanu faktycznego i na podstawie art. 10 ust. 1 oraz art. 14 ust.1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz.U. z 2019r. poz. 341 z późn. zm., dalej: "u.k.p.") wydał decyzję negatywną wobec skarżącej. W dniu [...].01.2020 r., skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. znak sprawy: [...]. w sprawie wymiany białoruskiego prawa jazdy na prawo jazdy polskie. W odwołaniu skarżąca podniosła, że wniosek złożyła w dniu [...].08.2019 r., a termin ważności białoruskiego prawa jazdy upływał w dniu 12.09.2019 r., zatem przesłanka ważności prawa jazdy występująca w przepisie art. 14 ust. 1 u.k.p., została spełniona. W ocenie skarżącej upływ ważności prawa jazdy w trakcie rozpatrywania wniosku nie powinien być istotny w rozpatrywanej sprawie.  Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], skarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, SKO wskazało, że na podstawie art. 14. ust. 1 u.k.p, osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą, może na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b) u.k.p., dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 14 ust. 2 u.k.p., stanowi, że jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie np. "termin ważności prawa jazdy" to uwzględnia się je w wydawanym prawie jazdy. W ocenie SKO, w rozpatrywanej sprawie nie uchybiono generalnej zasadzie prawa administracyjnego stanowiącej, że decyzja administracyjna powinna uwzględniać stan prawny i faktyczny w dacie jej wydania, W konsekwencji nie uchybiono również zasadzie trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Zdaniem Kolegium, w wypadku gdy prawodawca zamierzałby przyjąć inne rozwiązanie prawne w przedmiotowej sprawie, to wówczas jasno wyraziłby ten wyjątek od zasady w przepisach. Natomiast powołane wyżej przepisy jednoznacznie stanowią o możliwości otrzymania przez skarżącą prawa jazdy, jeżeli jej białoruskie prawo jazdy będzie ważne na dzień jego wydania. Świadczy o tym zarówno zastosowanie wykładni literalnej jak i celowościowej. Kolegium wskazało, że ustawodawca przewidział też wydawanie prawa jazdy krajowego pod warunkiem np. określając termin ważności prawa jazdy krajowego na gruncie ważności prawa jazdy skarżącej. Zdaniem SKO, w rozpatrywanej sprawie, jeżeli nawet (ale należy podkreślić błędnie), przyjęto by zasadę, że przy wydaniu prawa jazdy polskiego obowiązuje data złożenia wniosku, a zatem prawo jazdy zostałoby wydane pod warunkiem to i tak w konsekwencji wydane prawo jazdy byłoby nieważne. Kolegium podkreśliło jednak, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ma ona charakter deklaratoryjny, co oznacza, że potwierdza uprawnienie skarżącej do kierowania pojazdem, które uzyskała na Białorusi, spełniając określone kryteria oraz przechodząc odpowiedni kurs. Organ administracji publicznej nie mógł zatem wydać decyzji pozytywnej, w sytuacji gdy prawo jazdy białoruskie na podstawie którego miało być wydane prawo jazdy polskie straciło ważność. Byłoby to sprzeczne z logiką i racjonalnością omawianych przepisów. Doszłoby do kuriozum wobec którego osoba nabywałaby prawo jazdy polskie na podstawie prawa jazdy państwa z którego pochodzi, w sytuacji gdy te prawo jazdy byłoby już nie ważne, a zatem organ I instancji prawidłowo wyłożył i zastosował normy prawne stanowiące podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła na powyższą decyzję SKO skarżąca. W jej uzasadnieniu wskazała, że organ I oraz II instancji, wydały decyzje z naruszeniem art. 6. k.p.a., art. 8. k.p.a., oraz art. 35 k.p.a. Podniosła, że ustawodawca nie zdefiniował minimalnego terminu przed upływem ważności prawa jazdy w jakim powinien zostać złożony wniosek jego wymianę oraz nie dał organowi prawa do samodzielnego określenia tego terminu. Wobec powyższego należy uznać, iż taki wniosek powinien być złożony w trakcie ważności prawa jazdy (przed końcem upływu jego ważności). Przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do nieuprawnionych nadużyć. Organ mógłby w sposób dowolny określać, czy wniosek został złożony w terminie i w ten sposób usprawiedliwiać swoją przewlekłość, czy wręcz niezałatwienie wniosku. W przypadku sprawy skarżącej zachowane zostały wszystkie terminy złożenia wniosku - wniosek złożony został [...].08.2019 r., czyli ponad miesiąc od daty upływu terminu ważności prawa jazdy, która przypadała na [...].09.2019 r. Z tego powodu organ pierwszej i drugiej instancji powinien brać pod uwagę datę wszczęcia postępowania o wymianę prawa jazdy, a ta jest związana z datą złożenia w tym przedmiocie wniosku, a nie z datą orzekania przez organ, która jest datą przyszłą i niepewną, na którą skarżąca nie ma żadnego wpływu. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. 2016 poz. 231 z późn. zm.) definiuje, iż datą ważności prawa jazdy jest najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy (§ 10 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia). Posiadane przez skarżącą w białoruskim prawie jazdy uprawnienia do kierowania pojazdami, nie mają ograniczonej ważności (poprzez orzeczenia lekarskie lub psychologiczne) w związku z tym w myśl rozporządzenia (§ 29 ust. 2) wydane prawo jazdy powinno mieć datę ważności nie dłuższą niż 15 lat oraz datę ważności uprawnień oznaczoną symbolem "-", co stoi w sprzeczności z orzeczeniem organu drugiej instancji o potencjalnej nieważności takiego dokumentu. Niemniej jednak rozporządzenie nie ogranicza również możliwości, w której wydane prawo jazdy ma datę ważności sprzed wydania decyzji tj. zgodną z datą ważności prawa jazdy [...] ([...].09.2019 r.). Dodatkowo skarżąca wskazała, iż w przedmiotowej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie wywiązał się z obowiązku nakładanego przez art. 36 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia o przyczynie zwłoki i podaniu nowego terminu załatwienia sprawy oraz art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowaniu o prawie do wniesienia ponaglenia. W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...], odmawiającą skarżącej wymiany [...] prawa jazdy na prawo jazdy polskie,. Materialnoprawną podstawę podjętego przez organy rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 10 ust. 1, art. 14 ust.1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz.U. z 2019r. poz. 341 z późn. zm., dalej: "u.k.p."). Sąd w pełni podziela argumentację organu odwoławczego i uznaje ją za własną. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podniesiony w skardze zarzut, dotyczący niewywiązania się organów z obowiązku nakładanego przez art. 36 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia o przyczynie zwłoki i podaniu nowego terminu załatwienia sprawy oraz art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o prawie do wniesienia ponaglenia, nie ma żadnego znaczenia dla oceny zasadności wydanych przez organy decyzji. Wskazać jednak należy, że w myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zasady te odnoszą się także do postępowania przed organem odwoławczym. Stosownie zaś do treści art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Wniosek skarżącej złożony został w dniu [...] sierpnia 2019 r. niewątpliwie zaś sprawa wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o czym świadczą czynności podejmowane przez organ i instancji. Wskazać w tym miejscu należy, że zawiadomieniem z dnia [...] października 2019 r. Prezydent poinformował skarżącą o nowym terminie załatwienia sprawy wskazując datę [...] listopada 2019 r. oraz informując o prawie do wniesienia ponaglenia. W dniu [...] listopada organ I instancji zawiadomił skarżącą o prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, a następnie w dniu [...] grudnia 2019 r. wydał decyzję. Powyższe opóźnienie, nie ma zdaniem Sądu żadnego wpływu na ocenę poprawności rozstrzygnięcia organu I instancji. SKO wydało natomiast zaskarżoną decyzję w terminie 1 miesiąca od daty wpływu odwołania (które wpłynęło do SKO w dniu [...] stycznia 2020 r.). Odnosząc się do zarzutów skargi, należy zgodzić się ze skarżącą, że ustawodawca nie zdefiniował minimalnego terminu przed upływem ważności prawa jazdy, w jakim powinien zostać złożony wniosek jego wymianę. Niewątpliwie wniosek złożony został również przez skarżącą w okresie ważności białoruskiego prawa jazdy. Należy jednak wskazać na regulację, która była podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.k.p. osoba posiadająca ważne krajowe prawo jazdy wydane za granicą może, na swój wniosek, otrzymać prawo jazdy odpowiedniej kategorii, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, po zwrocie zagranicznego dokumentu organowi wydającemu prawo jazdy. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą nie jest określone w konwencjach o ruchu drogowym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest złożenie z wynikiem pozytywnym części teoretycznej egzaminu państwowego i przedstawienie uwierzytelnionego tłumaczenia zagranicznego dokumentu. Warunek ten nie dotyczy krajowego prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 u.k.p. jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 5 u.k.p., wymagania lub ograniczenia mogą dotyczyć: 1) stosowania: a) korekty lub ochrony wzroku, b) korekty słuchu, c) protezy lub szyny ortopedycznej; 2) możliwości ograniczonego korzystania z pojazdu; 3) konieczności modyfikacji lub dostosowania pojazdu; 4) ograniczenia uprawnienia do kierowania wskazanymi pojazdami; 5) dodatkowego oznakowania pojazdu; 6) terminu ważności prawa jazdy; 7) ograniczenia uprawnienia do kierowania wyłącznie pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Organ zatem mając na uwadze treść powyższych przepisów, miał obowiązek uwzględnienia terminu ważności białoruskiego prawa jazdy i zasadnie ten element uwzględnił. Termin ważności tego dokumentu, przypadał na dzień [...] września 2019 r. Złożenie przez skarżącą w dacie ważności [...] prawa jazdy, wniosku o wydanie prawa jazdy polskiego, nie mogło zatem wywrzeć takiego skutku, że wydano by polskie prawo jazdy z dłuższym od białoruskiego terminem ważności, nawet wówczas, gdyby jej wniosek, został rozpoznany w okresie ważności [...] prawa jazdy. Ponadto podkreślić należy, że istotną kwestią w rozpoznawanej sprawie nie jest data złożenia przez skarżącą wniosku, lecz data ważności prawa jazdy, ten bowiem element należy uwzględnić stosownie do treści art. 14 ust. 2 u.k.p. przy wydawaniu polskiego prawa jazdy. W dacie wydania decyzji organ nie mógł wydać polskiego prawa jazdy, bowiem upłynął już wówczas termin ważności [...] prawa jazdy. Gdyby natomiast przyjąć niesłuszną wykładnię zaprezentowaną w skardze, że o wydaniu pozytywnej decyzji w przedmiocie polskiego prawa jazdy decyduje data złożenia wniosku, to biorąc pod uwagę datę ważności [...] prawa jazdy, nie można byłoby wydać polskiego prawa jazdy z inną datą niż prawo jazdy białoruskie. Takie prawo jazdy albo nie byłoby więc już ważne w dacie jego wydania lub też jego data ważności dotyczyłaby tak krótkiego okresu, że czyniłoby wydanie tego dokumentu, pozbawionym racjonalnych podstaw. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.