VII SA/Wa 22/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. postanowieniem z dnia [...] października 2004r. ([...]), na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 07 lipca 1994r. (tj. Dz.U. Nr 16 z 2000r. poz. 1126 ze zm.) oraz art. 132 kpa, po rozpatrzeniu sprawy zgłoszonej do użytkowania części budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wzniesionego na działkach o nr ew. [...], położonego przy ul. D. [...] w Ż. - nakazał inwestorowi, A. B. wstrzymanie prowadzenia dalszych robót budowlanych związanych z realizacją ww. budynku. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, że A. B. w dniu [...] września 2004r. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku, obejmującej kotłownię oraz pomieszczenia mieszkalne na parterze tj. kuchnię, przedpokój, łazienkę i pokój o łącznej powierzchni użytkowej 33,08m2. Na podstawie przedstawionych przez inwestora dokumentów oraz oględzin budynku, stwierdzono odstępstwa od zatwierdzonego - decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] - projektu budowlanego zamiennego, polegające na: zamontowaniu w ścianie od strony południowej, w pomieszczeniu oznaczonym w projekcie nr 6, zamiast okna o wym. 90 x 90 cm, drzwi garażowych oraz podzieleniu tego pomieszczenia ścianką działową na dwa mniejsze; wykonaniu dodatkowego okna w klatce schodowej pomiędzy piętrem a poddaszem; zamontowaniu na poddaszu po dwa okienka w każdej z czterech elewacji budynku. Oceniając materiał dowodowy organ stwierdził, że realizacja budynku została rozpoczęta na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a roboty budowlane nie zostały zakończone. Jednakże inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków określonych w powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2002r., zatem odstępstwa od zatwierdzonego projektu zamiennego wymagały ponownie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36 a cyt. ustawy, czego inwestor nie dopełnił. Postanowieniem z dnia [...] października 2006r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia A. B., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] października 2004r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione przez organ I instancji. W skardze na powyższe postanowienie A. B. podniosła, że po wykonaniu projektu zamiennego i złożeniu następnego wniosku o udzielenie pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. w dniu [...] marca 2005r. oraz [...] czerwca 2005r. wydał decyzje, udzielające pozwolenia na częściowe użytkowanie pomieszczeń parteru o pow. 33.08m2 i 43,51 m2 oraz zobowiązał do prowadzenia pozostałych robót budowlanych. W związku z powyższym sugerowanie istnienia odstępstw powodujących, niekorzystne zmiany obciążeń konstrukcyjnych w całym budynku jest nietrafne i mocno spóźnione. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozstrzyganej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, zatem skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wymienione. Jak wynika z akt niniejszej sprawy w dniu [...] września 2004r. A. B. złożyła w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Ż. wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie "części parterowych pomieszczeń" budynku mieszkalnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że zamiarem inwestorki było wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 07 lipca 1994r. (tj. Dz.U. Nr 16 z 2000r. poz. 1126 ze zm.) zgodnie z którym przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli - między innymi -przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 61 §1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się w dwojaki sposób tj. na żądanie strony lub na wniosek. Przyjęte w ww. artykule rozwiązanie nie oznacza dowolności we wszczęciu postępowania z urzędu lub na wniosek strony, bowiem przepis ten musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj załatwianych spraw, ale i normują inicjatywę co do powstania stosunku materialnoprawnego danej treści. Przepisy prawa materialnego stanowią zatem, z czyjej inicjatywy może być prowadzone postępowanie administracyjne. Organy administracji publicznej, obowiązane są z urzędu zbadać, czy przepis prawa materialnego daje podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu, czy też na wniosek i w obydwu przypadkach, zgodnie z § 4 art. 61 kpa zawiadomić o tym wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Zatem wniosek, skierowany do organu I instancji, zawierający żądanie strony wszczęcia postępowania na podstawie art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nie mógł być uznany przez organ, za wniosek inicjujący jednocześnie postępowanie z urzędu w sprawie stwierdzonych odstępstw. W przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany wznoszony jest z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego - jak przyjął organ przy okazji kontroli przeprowadzanej w dniu [...] października 2004r., w związku z wnioskiem inwestorki o wydanie pozwolenia na użytkowanie - obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, mającego na celu zalegalizowanie poczynionych zmian w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Niezależnie od postępowania rozpoczętego wnioskiem skarżącej z dnia [...] września 2004r., organ winien był o tym fakcie zawiadomić A. B., bowiem jednym z aspektów realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania w sprawie (art. 61 § 4 kpa). Innymi słowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. z naruszeniem art. 61 § 1 i 4 kpa połączył postępowanie z wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, zgłoszonym na podstawie art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z postępowaniem legalizacyjnym wszczynanym z urzędu na podstawie art. 50 i 51 ww. ustawy Prawo budowlane. Natomiast organ odwoławczy niezasadnie rozstrzygnięcie to uznał za prawidłowe. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przytoczonej przez Sąd argumentacji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji.