VII SA/Wa 22/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-22

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sławomir Fularski, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów o właściwości, może jednocześnie merytorycznie rozpoznać wniosek strony o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa, pozbawiając stronę prawa do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów o właściwości, nie może jednocześnie merytorycznie rozpoznać wniosku strony o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa. Działanie takie narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa) oraz prawo strony do zaskarżania orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (art. 79 Konstytucji RP), ponieważ pozbawia stronę możliwości rozpoznania sprawy w dwóch instancjach.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o uchylenie lub zmianę prawomocnej decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w trybie art. 154 § 1 Kpa. Organ pierwszej instancji (PPIS) odmówił, uznając brak podstaw. Organ odwoławczy (PWIS) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że PPIS nie był właściwy do rozpoznania wniosku w trybie art. 154 Kpa. Jednocześnie PWIS merytorycznie rozpoznał wniosek strony, stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, co naruszało interes społeczny i prawo. Strona wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej jako "PPIS" lub "organ I instancji") działając na podstawie art. 104 oraz art. 154 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej jako "Kpa"), odmówił uchylenia bądź zmiany własnej decyzji z [...] lipca 2012 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. T. choroby zawodowej - zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ww. postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. T. (dalej jako "wnioskodawca" lub "strona") wyrażony w piśmie z 16 czerwca 2016 r. Z analizy ww. wniosku wynika, że strona dąży do podważenia prawomocnej decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z uwagi na domniemany brak możliwości skorzystania z przysługującego jej trybu odwoławczego. Argumentacja ta nie znajduje jednak uzasadnienia w zgormadzonym w sprawie materiale dowodowym. Od decyzji PPIS z [...] lipca 2012 r. nr [...] wnioskodawca wniósł bowiem odwołanie, które to zostało utrzymane w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. decyzją z [...] sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z [...] lutego 2014 r. odrzucił zaś skargę wnioskodawcy na decyzję organu II instancji. W związku z powyższym nie zaistniały przesłanki z art. 154 § 1 Kpa. Uwzględnienie niewątpliwie słusznego interesu strony doprowadzi bowiem do naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Wnioskodawca wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Nie zgodził się z twierdzeniem, że bezpodstawnie chce podważyć decyzję z [...] lipca 2012 r. wydaną przez PPIS. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] (dalej jako "organ odwoławczy" lub "PWIS") decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] działając na podstawie art 138 § 1 pkt 2 oraz art. 154 § 1 i § 2 Kpa uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył w całości postępowanie wszczęte przez PPIS w związku z otrzymanym w dniu 21 marca 2016 r. zgłoszeniem podejrzenia u wnioskodawcy choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, że PPIS w dniu 11 lipca 2012 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u wnioskodawcy ww. choroby zawodowej wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją PWIS z [...] sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 lutego 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1804/13 odrzucił skargę wnioskodawcy na ww. decyzję. Postanowienie stało się prawomocne od 1 kwietnia 2014 r. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 75/15 oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1804/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 21 marca 2016 r. do organu I instancji wnioskodawca ponownie złożył zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej - zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. Z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie o stwierdzenie ww. choroby, było już prowadzone i zakończyło się wydaniem prawomocnej decyzji, PPIS wystąpił do strony o sprecyzowanie i wskazanie trybu postępowania w sprawie zainicjowanej ww. zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej. W odpowiedzi wnioskodawca wskazał, że wnosi o uchylenie lub zmianę decyzji PPIS z [...] lipca 2012 r. nr [...] w trybie art. 154 § 1 Kpa. Jako podstawę do uchylenia lub zmiany decyzji podał, że w wyniku otrzymywania silnych leków psychotropowych nie był w stanie złożyć odwołania od decyzji PWIS o odmowie uznania choroby zawodowej. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie z innych przyczyn, niż w nim wskazane, bowiem decyzja organu I instancji narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. PPIS rozpatrując sprawę dotyczącą zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej podjął właściwe działania zmierzające do ustalenia żądań wnioskodawcy. Jednakże organ I instancji nie był upoważniony do rozpatrzenia wniosku strony w trybie art. 154 Kpa, gdyż decyzja ostateczna została wydana przez PWIS. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Kpa reguluje właściwość organów do przeprowadzenia nadzwyczajnego postępowania (określonego w art. 16) mogącego doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznych. W przypadku postępowania dotyczącego uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 Kpa właściwy jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, co wynika jednoznacznie z brzmienia ww. przepisu. Przestrzeganie przepisów o właściwości jest jednym z podstawowych obowiązków procesowych nałożonych na organy administracji, a ich zignorowanie rodzi skutek prawny w postaci konieczności stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. W analizowanym przypadku właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej instancji jest PWIS, gdyż to jego decyzja z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] ostatecznie ukształtowała treść stosunku administracyjnoprawnego. Wobec powyższego należy uznać, że decyzja PPIS wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W dalszej kolejności organ odwoławczy zacytował treść art. 154 § 1 Kpa. Wskazał, że postępowanie, o którym w mowa w ww. przepisie jest postępowaniem samodzielnym i nowym w stosunku do postępowania głównego, w którym wydano decyzję ostateczną. Nie stanowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy ani kontroli merytorycznej decyzji ostatecznej, gdyż takie działanie byłoby sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w której ustawodawca wykluczył możliwość rozpoznania sprawy niejako w trzeciej - kolejnej instancji. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 154 § 1 Kpa, tj. czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana lub uchylenie decyzji na podstawie ww. przepisu jest możliwa przy spełnieniu łącznie trzech przesłanek: sprawa dotyczy ostatecznej decyzji, na mocy decyzji żadna ze stron nie nabyła prawa, za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przy czym ww. przesłanki muszą wystąpić łącznie, żeby można było wzruszyć decyzję ostateczną. Organ odwoławczy stwierdził następnie, że w analizowanym przypadku zostały spełnione tylko pierwsze dwie z ww. wymaganych przesłanek, bowiem stosownie do art. 16 Kpa ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a taką jest decyzja PWIS z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PPIS z [...] lipca 2012 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u wnioskodawcy choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa, wywołane przez substancje chemiczne. Na mocy decyzji PPIS z [...] lipca 2012 r. nr [...] wnioskodawca nie nabył żadnego prawa, ponieważ ma ona charakter odmowny. Jest to decyzja o braku podstaw o stwierdzeniu choroby zawodowej, a więc decyzja merytoryczna załatwiająca sprawę co do istoty, jednak nie zaspokajająca oczekiwań strony, to jest stwierdzenia choroby zawodowej. Niemniej jednak w niniejszej sprawie nie został spełniony trzeci niezbędny warunek wynikający z art. 154 § 1 Kpa, czyli ustalenie wymagań interesu społecznego lub słusznego interesu strony, przy których ocenie nie można pominąć art. 6 Kpa, zobowiązującego organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. PWIS podniósł, że w analizowanym postępowaniu, niewątpliwie w interesie wnioskodawcy byłoby uchylenie decyzji organów obu instancji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa, wywołane przez substancje chemiczne i wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Jednak spełnienie żądania strony, prowadziłaby do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem, a to byłoby sprzeczne z interesem społecznym, w którego interesie leży poszanowanie prawa. Słuszny interes strony może być bowiem uwzględniony wyłącznie w granicach określonych prawem. Uwzględnienie interesu strony nie może stać w sprzeczności z obowiązującym prawem, zaś interes społeczny przemawia za pozostawieniem w obrocie prawnym wyłącznie zgodnych z prawem i zasadnych decyzji. Ponadto, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z 12 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 195/08) "W trybie art. 154 Kpa nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i tę okoliczność organ bada w pierwszej kolejności, zgodzić się zatem trzeba z poglądem, że w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa nie jest możliwe". Organ odwoławczy zauważył, że przy wydawaniu decyzji w sprawach chorób zawodowych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są związane przepisami szczegółowymi regulującymi zasady prowadzenia postępowania w zakresie rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Przepisy te nie pozwalają organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej na swobodne uznanie - spełnienie żądania strony i rozpoznania choroby zawodowej bez zastosowania procedur określonych w przepisach prawa. Rozporządzenie Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, na podstawie którego została wydana decyzja Nr [...], w § 8 ust. 1 stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. PPIS wydając ww. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej był związany orzeczeniem lekarskim Nr [...] z [...] marca 2012 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wydanym przez jednostkę uprawnioną na mocy § 5 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia do orzekania w sprawach chorób zawodowych, tj. Instytut Medycyny Pracy im. prof. [...] w [...]. Rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostek orzeczniczych. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej ma charakter szczególnej opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest takim orzeczeniem, co do zasady, związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Dlatego też, jeśli w orzeczeniu lekarskim stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to organ jest nim związany i nie może wydać, w oparciu o uznanie administracyjne, decyzji oczekiwanej przez zainteresowaną stronę, na zasadzie swobodnego uznania. Wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, zgodnie z żądaniem strony lecz wbrew orzeczeniom lekarskim wydanym przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, byłoby bowiem sprzeczne z prawem. Organ odwoławczy reasumując stwierdził, że uchylenie decyzji PPIS z [...] lipca 2012 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekle lub ich następstwa, wywołane przez substancje chemiczne i wydanie zgodnie z oczekiwaniem wnioskodawcy nowej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, niezgodnie z procedurą zawartą w przepisach prawnych regulujących tryb postępowania w sprawach chorób zawodowych (wbrew rozstrzygnięciom zawartym w orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze uprawnione do ich wydania), byłoby sprzeczne z interesem społecznym, gdyż naruszałoby prawo regulujące postępowanie administracyjne dotyczące chorób zawodowych i stałoby w sprzeczności z obowiązującym prawem. Ponadto mogłoby skutkować tym, że inne osoby, które znalazłyby się w podobnych okolicznościach mogłyby oczekiwać i żądać wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, mimo braku orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, a odmienne rozstrzygnięcie organu postrzegane byłoby jako naruszenie konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne". Pismem z 23 listopada 2016 r. wnioskodawca (dalej jako "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Wskazał, że powodem wniesienia przez niego skargi jest dokończenie procesu odwoławczego, a nie kierowanie się interesem strony oraz rzetelne wydanie decyzji w Instytucie Medycyny Pracy w [...]. W uzasadnieniu skargi przytoczył rozmowę lekarzy podczas obchodu lekarskiego w trakcie pobytu w Instytucie Medycyny Pracy w [...], w której lekarze wypowiadali się, że skarżący ma chorobę zawodową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 154 § 1 i 2 Kpa. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył w całości postępowanie wszczęte przez PPIS w związku z otrzymanym w dniu 21 marca 2016 r. zgłoszeniem podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Na podstawie zaś art. 154 § 1 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Stosownie z kolei do art. 154 § 2 Kpa w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. W ocenie Sądu organ odwoławczy wprawdzie zasadnie uchylił w całości decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości, to niemniej jednak dopuścił się przy tym naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 15 Kpa (zasada dwuinstancyjności postępowania) i art. 107 § 3 Kpa (uzasadnienie decyzji), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy prawidłowo zauważył, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości bowiem organ ten nie był upoważniony do rozpatrzenia wniosku skarżącego w trybie art. 154 Kpa. Słusznie też przy tym wskazał, że właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej instancji jest PWIS, gdyż to jego decyzja z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] ostatecznie ukształtowała treść stosunku administracyjnoprawnego. Przestrzeganie przepisów o właściwości jest bowiem jednym z podstawowych obowiązków procesowych nałożonych na organy administracji, a ich zignorowanie rodzi skutek prawny w postaci konieczności stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Jednakże organ odwoławczy powinien w takiej sytuacji jedynie uchylić w całości decyzję organu I instancji i umorzyć w całości postępowanie wszczęte przez ten organ, nie wchodząc w meritum sprawy. Tymczasem z podstawy prawnej, która została wskazana w sentencji zaskarżonej decyzji (art. 154 § 1 i 2 Kpa), a przede wszystkim z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ odwoławczy działając na podstawie 138 § 1 pkt 2 Kpa rozpoznał merytorycznie wniosek skarżącego o zmianę lub uchylenie w trybie art. 154 § 1 Kpa decyzji z [...] lipca 2012 r. [...] o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – zatrucia ostre lub przewlekłe wywołane przez substancje chemiczne. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził bowiem, że skarżący nie spełnił jednej z przesłanek wymienionych w art. 154 § 1 Kpa, co uniemożliwia zmianę lub uchylenie ww. decyzji ostatecznej PPIS z [...] lipca 2012 r. nr [...]. Wskazał, że uchylenie tej decyzji i wydanie zgodnie z oczekiwaniem skarżącego nowej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, niezgodnie z procedurą zawartą w przepisach prawnych regulujących tryb postępowania w sprawach chorób zawodowych wbrew rozstrzygnięciom zawartym w orzeczeniach lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze uprawnione do ich wydania byłoby sprzeczne z interesem społecznym. W ocenie PWIS naruszałoby to bowiem prawo regulujące postępowanie administracyjne dotyczące chorób zawodowych i stałoby w sprzeczności z obowiązującym prawem. Ponadto mogłoby skutkować tym, że inne osoby, które znalazłyby się w podobnych okolicznościach mogłyby oczekiwać i żądać wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową, mimo braku orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej, a odmienne rozstrzygnięcie organu postrzegane byłoby jako naruszenie konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Działając w ten sposób, PWIS wprawdzie jako organ właściwy do rozpoznania ww. wniosku, rozpoznał jednak tę sprawę nie w postępowaniu zwykłym, jako organ pierwszej instancji, tylko w postępowaniu odwoławczym. Pozbawił tym samym skarżącego możliwości rozpoznania sprawy dotyczącej złożonego przez niego wniosku w jednej instancji. Zgodnie zaś z art. 15 Kpa oraz art. 78 Konstytucji RP, strona ma prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Art. 15 Kpa stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei art. 79 Konstytucji RP stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżenia określa ustawa. Właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego o zmianę lub uchylenie decyzji z [...] lipca 2012 r. nr [...] w pierwszej instancji jest PWIS, a od jego decyzji przysługuje odwołanie do Głównego Inspektora Sanitarnego. PPIS nie był właściwy do rozpoznania w niniejszej sprawie wniosku skarżącego o zmianę lub uchylenie decyzji z [...] lipca 2012 r. nr [...]. Dlatego też powinien przekazać ww. wniosek do rozpoznania przez PWIS, który jako właściwy organ może wydać w tej sprawie decyzję w pierwszej instancji. Niedopuszczalnym było zaś rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez PPIS jako organ I instancji, jak również następnie przez PWIS w trybie odwoławczym, co faktycznie miało miejsce w niniejszej sprawie. Reasumując, z uwagi na wskazane wyżej istotne naruszenie przepisów postępowania Sąd uznał, że zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą ostać się w obrocie prawnym. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło