VII SA/Wa 2200/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2200/16 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2200/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. B. ("skarżący") wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji wykonania decyzji przed rozpatrzeniem skargi. W uzasadnieniu podniósł, powołując się na wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2593/14, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, że w najbliższym czasie nastąpi formalna ingerencja w zakres obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla S. P. – ustalonego dla obszaru przedmiotowej inwestycji. Zdaniem skarżącego powyższa sytuacja powoduje realne ryzyko roszczeń odszkodowawczych oraz skutkowałaby niemożliwymi do usunięcia skutkami wynikającymi z realizacji wykopu o wymiarach ok. 150 m x 20 m x 8 m głębokości, to jest ponad 20.000 m3 ziemi, której wywiezienie z działki inwestora byłoby nieodwracalne. Pismem z dnia 12 października 2016 r. inwestor – [...] S. A. z siedzibą w [...] – wniósł o nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zastrzegł, z ostrożności procesowej, że będzie składał ewentualny wniosek o uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie ewentualnych roszczeń odszkodowawczych (art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego). Odnosząc się do wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uznał, że informacja dotycząca wykonania jakiegoś wykopu w ramach rozpoczętej budowy oraz argumentacja dotycząca innego postępowania sądowo – administracyjnego z samej zasady nie mogą prowadzić do zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując m.in., że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że realizacja inwestycji polegającej na budowie budynku może narazić go na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W ocenie Sądu, ogólnikowe twierdzenia strony, że istnieje uzasadnione przypuszczenie, iż nastąpi ingerencja w zakres obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalonego dla obszaru przedmiotowej inwestycji i ryzyko roszczeń odszkodowawczych stron postępowania oraz niemożliwe do usunięcia skutki wynikające z realizacji wykopu ziemi nie mogą stanowić podstawy do udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 9 stycznia 2017 r., zażalenie wniósł skarżący. Postanowieniem z dnia 24 lutego 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. zażalenie. Pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2016 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wyrokiem z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1977/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady[...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w części tekstowej i graficznej w odniesieniu do terenu [...], na którym prowadzona jest inwestycja, której dotyczy zaskarżone pozwolenie na budowę. Sytuacja taka oznacza, zdaniem skarżącego, że obalone zostało domniemanie zgodności decyzji Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a realizowanie inwestycji na jej podstawie – wywoła nieodwracalne skutki. Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. inwestor – [...] S. A. z siedzibą w Warszawie wniósł o nieuwzględnienie ww. wniosku, wskazując, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1977/16, stwierdzający nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do terenu, gdzie jest prowadzona inwestycja, nie może uzasadniać wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Inwestor podkreślił, że ww. wyrok może odnieść skutek dopiero, gdy stanie się on prawomocny, a wobec wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1977/16 – Sąd w niniejszej sprawie będzie oceniał zaskarżoną decyzję w takim stanie prawnym, jaki obowiązywał przed wydaniem wyroku z dnia 30 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Na podstawie art. 61 § 4 P.p.s.a., natomiast, postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1624317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281 811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). W niniejszej sprawie, skarżący, pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r., złożył wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 28 grudnia 2016 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako uzasadnienie zajścia przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. skarżący wskazał fakt, że w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1977/16, w dniu 30 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok stwierdzający nieważność uchwały w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej przedmiotowej inwestycji. Skarżący podkreślił więc, że skoro zostało obalone domniemanie zgodności zaskarżonej decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to kontynuowanie i zakończenie inwestycji o nią opartej wywoła nieodwracalne skutki. Skarżący stwierdził ponadto, że ewentualne stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa już po zrealizowaniu inwestycji, poza nieodwracalnymi skutkami, wynikającymi z art. 156 § 2 k.p.a., może także wiązać się z koniecznością przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Wniosek skarżącego nie został wyczerpująco uzasadniony – skarżący nie przytoczył w nim okoliczności, których obowiązek podania wynika z art. 61 § 3 P.p.s.a., a więc nie wykazał, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, powołane w nim zarzuty, dotyczące skarżonej decyzji, nie mogą stanowić uzasadnienia dla ww. wniosku. Wynika to zwłaszcza z faktu, że uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrona tymczasowa jest odrębną instytucją od kontroli legalności aktu, wydanego przez organ, której w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokonuje sąd. Podkreślić przy tym należy, że sam fakt stwierdzenia nieważności decyzji (tu: uchwały), w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję (tu: pozwolenie na budowę), choć może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie oznacza, że takie rozstrzygnięcie w sprawie zapadnie (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, LEX nr 1 225 395 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 1490/15, LEX nr 2 228 008). Oznacza to jedynie, że akt ten jest wzruszalny i nie powoduje natychmiastowego skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zależnej. Wobec tego, na podstawie przywołanego przez skarżącego faktu wydania takiego orzeczenia i wynikających z niego, potencjalnych konsekwencji dla bytu prawnego skarżonej decyzji, nie można stwierdzić, że zostały spełnione przesłanki, warunkujące udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej, wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.