VII SA/Wa 2200/17
WyrokWSA w Warszawie2018-07-12
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Jadwiga Smołucha, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zdjęcie lotnicze z 1997 r. może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie budynku, jeśli ustalenie daty budowy na podstawie wcześniejszych oświadczeń doprowadziło do zastosowania niewłaściwej ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zdjęcie lotnicze z 1997 r., wskazujące na brak przedmiotowego budynku w tym czasie, stanowi nowy dowód w sprawie, który uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ujawnienie tego dowodu po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która opierała się na oświadczeniach o wcześniejszej dacie budowy, podważyło wiarygodność tych oświadczeń i wykazało, że budowa nastąpiła pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r., a nie z 1974 r. W związku z tym uchylenie poprzedniej decyzji i umorzenie postępowania było prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji uchylającej ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku socjalnego i umarzającej postępowanie administracyjne. Budynek został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej. Wcześniejsza decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana na podstawie oświadczeń o zakończeniu budowy w 1994 r., co sugerowało zastosowanie Prawa budowlanego z 1974 r. Jednakże, po uzyskaniu zdjęcia lotniczego z 1997 r., które wykazało brak budynku w tym czasie, organ powiatowy wznowił postępowanie, uchylił poprzednią decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że budowa nastąpiła po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant ref. staż. Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oraz umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Przedmiotem skargi złożonej przez R. B. (dalej: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ odwoławczy") z [...] lipca 2017 r. nr [...] znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "organ I instancji") nr [...]z [...] maja 2017 r., znak: [...], którą uchylono decyzję PINB w [...] nr [...]z [...] stycznia 2016 r., znak: [...], stwierdzającą zdatność do użytku i udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku socjalnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]obr. [...]w [...], przy ul. [...] oraz umorzono postępowanie w sprawie tego budynku prowadzone na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm., dalej: "prawo budowlane z 1974 r.").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Budynek socjalny, zlokalizowany na dz. ew. nr [...]obr[...]w [...], przy ul. [...], został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej.
[...] sp. z o.o. pismem z [...] marca 2015 r. wystąpiła do organu powiatowego z wnioskiem o zalegalizowanie tego budynku. Organ I instancji ustalił czas budowy obiektu na podstawie pisemnych oświadczeń z [...] kwietnia 2015 r., złożonych przez A. G., R. B. oraz W. P. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że budowa została zakończona w 1994 r. W zasobach Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii brak było zdjęć lotniczych tego terenu z 1994 r. lub 1995 r., natomiast na załączonych zdjęciach lotniczych z 1990 r. przedmiotowego obiektu nie było, co pozwalało uznać organowi oświadczenia o dacie wybudowania budynku socjalnego za wiarygodne.
PINB w [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2016 r. stwierdził zdatność do użytku i udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku socjalnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]obr. [...]w [...], przy ul. [...] w [...].
Na podstawie uzyskanego [...] maja 2016 r. z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii zdjęcia lotniczego wykonanego w 1997 r. organ powiatowy ustalił, że w dacie wykonania tego zdjęcia na działce nr ewid. [...]brak był przedmiotowego budynku socjalnego.
W oparciu o powyższą okoliczność organ powiatowy postanowieniem nr [...]z [...] września 2016 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nr [...]z [...] stycznia 2016 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku socjalnego.
Pismem z [...] października 2016 r. PINB w [...] wezwał uczestników postępowania do przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, dowodów na okoliczność daty budowy obiektu budowlanego.
W odpowiedzi na powyższe Burmistrz Miasta [...][...] listopada 2016 r. przedłożył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z [...] października 2016 r., sporządzonego na okoliczność złożenia przez J. B. oświadczenia z [...] stycznia 2016 r., który poinformował, że w okresie, kiedy pełnił funkcję zastępcy Burmistrza Miasta [...] w latach 1990 - 1994 oraz Burmistrza Miasta [...] w latach 1994 – 2000, [...] sp. z o.o. współpracowała z Miastem [...] w zakresie realizacji zlewni ścieków, uruchomionej w 1991 r. Oświadczył, że w tym okresie spółka rozbudowywała własną infrastrukturę oraz modernizowała budynki i inne obiekty budowlane, z których większość była już użytkowana, gdy obejmował funkcję zastępcy burmistrza. Wskazał, że w tym okresie użytkowane były już m.in. budynki: biurowy, gospodarczy, magazynowy, socjalny a także funkcjonowały silosy, waga oraz zbiorniki i inne urządzenia niezbędne do funkcjonowania firmy. Ponadto w piśmie tym poinformowano, że jak wynika ze zróżnicowania (zarówno in plus oraz in minus) w poszczególnych latach kwot wnoszonego podatku od nieruchomości złożonej z działek użytkowanych aktualnie przez [...] sp. z o.o., sposób oraz stopień zabudowy nieruchomości ulegał zmianie.
Pismem z [...] marca 2017 r. PINB w [...] zawiadomił uczestników postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi i zajęcia stanowiska w sprawie w wyznaczonym terminie.
Decyzją nr [...]z [...] maja 2017 r. organ powiatowy uchylił własną decyzję nr [...]z [...] stycznia 2016 r. stwierdzającą zdatność do użytku i udzielającą pozwolenia na użytkowanie budynku oraz umorzył postępowanie w sprawie budynku socjalnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...] obr. [...]w [...], przy ul. [...] prowadzone na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Ujawnienie nowego dowodu w postaci zdjęcia lotniczego z 1997 r. spowodowało, że organ powiatowy uznał, iż data budowy budynku socjalnego ustalona w oparciu o pisemne oświadczenia uczestników postępowania jest inna niż to przyjęto w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...]. PINB w [...] w wyniku analizy ww. zdjęcia lotniczego stwierdził, że budynek socjalny powstał po 1997 r., a nie - jak wskazywał zebrany uprzednio w toku postępowania materiał dowodowy - przed 1 stycznia 1995 r. Zgodnie ze stanowiskiem organu powiatowego zdjęcie lotnicze z 1997 r. jest dowodem nowym, bowiem - jak wynika z treści decyzji nr [...]- został on doręczony do PINB w [...][...]maja 2016 r., a zatem po wydaniu decyzji nr [...]. Dowód ten jest istotny dla sprawy, bowiem ujawnia nowe okoliczności faktyczne, od których uzależniony jest tryb postępowania, nie był on znany organowi powiatowemu przed wydaniem decyzji nr [...], ale istniał już w momencie wydania tego rozstrzygnięcia. Organ powiatowy stanął na stanowisku, że przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie znajdują zastosowania do legalizacji budynku socjalnego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, bowiem budowa tego obiektu nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. Zdaniem PINB w [...] przedmiotowa samowola budowlana winna być rozpatrywana w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 roku.
Odwołania od rozstrzygnięcia PINB w [...] z [...]maja 2017 r., z zachowaniem ustawowego terminu, złożyli A. G., R. B. oraz W.P..
W uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2017 r. [...]WINB, powołując się na analizę zdjęcia lotniczego z 1997r. i w kontekście pozostałego materiału dowodowego znajdującego się w aktach I instancji, podzielił pogląd organu powiatowego, że na terenie nieruchomości nie istniał w tym czasie obiekt budowlany w miejscu usytuowania przedmiotowego budynku socjalnego. Data budowy tego budynku została ustalona w oparciu o oświadczenia R. B., A.G. oraz W.P., gdyż na tamtym etapie nie dysponowano innym materiałem dowodowym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wśród środków dowodowych oświadczenie strony powinno być wykorzystane w ostateczności, bowiem co do zasady niemożliwe jest zachowanie bezstronności przez podmiot będący stroną postępowania, a więc zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy. Uzyskane z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii zdjęcie lotnicze z 1997 r. stanowi natomiast dokument urzędowy. W ocenie [...]WINB organ powiatowy w wystarczający sposób wykazał zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a tym samym podstawy do uchylenia dotychczasowej decyzji nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w następstwie przyjęcia, że samowola budowlana została zrealizowana przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. [...]WINB wskazał, że organ powiatowy w toku wznowionego postępowania wezwał [...]sp. z o.o. oraz innych uczestników tego postępowania do przedstawienia dowodów na okoliczność daty budowy przedmiotowego budynku socjalnego. Organ odwoławczy stwierdził, że oświadczenie J.B. nie było złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, wobec czego mogłoby ono co najwyżej być powodem do wezwania J. B. w charakterze świadka do złożenia zeznań przed PINB w [...]. Jednak w realiach omawianej sprawy nie było potrzeby przesłuchania ww. osoby w charakterze świadka, z uwagi na dysponowanie dowodem na okoliczność daty budowy przedmiotowego budynku, którym są zdjęcia lotnicze, udostępnione przez Głównego Geodetę Kraju. Zdjęcia te korzystają ze zwiększonej mocy dowodowej, gdyż jako dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie, przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art.76 § 1 k.p.a.). [...]WINB stwierdził, że skoro organ powiatowy na dzień orzekania w postępowaniu wznowieniowym dysponuje nowym dowodem, potwierdzającym, że budynek socjalny nie został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., lecz po dacie wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, to prawidłowe jest stanowisko, że do legalizacji tego obiektu zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a nie zaś przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Stwierdzenie przez organ prowadzenia postępowania w niewłaściwym trybie powinno skutkować jego umorzeniem i wszczęciem postępowania we właściwym trybie. [...]WINB powołał się na art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem [...]WINB organ powiatowy nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., ani art. 8 i art. 16 § 1 k.p.a. Zasada określona w art. 77 § 1 k.p.a. nie może być bowiem tak rozumiana, iż nawet jeśli strona ma w sprawie interes prawny, to organ administracji publicznej ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności leżących w interesie strony. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ powiatowy pozyskał nowy dowód w sprawie na okoliczność czasu realizacji budynku socjalnego w warunkach samowoli budowlanej, natomiast podmioty skarżące nie przedstawiły dowodów przeciwnych, które podważyłyby ustalenia organu powiatowego. Skarżący, kwestionując wartość dowodową zdjęcia lotniczego z 1997 r. nie wykazali się należytą inicjatywą przy przedstawianiu dodatkowych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, iż obiekt budowlany został wybudowany pod reżimem ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje natomiast zasada, że ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne. Oznacza to, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Zatem inicjatywa dowodowa musi być w tym zakresie przejawiana nie tylko przez organ, ale również przez stronę postępowania. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedstawienia stosownego kontrdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania. W sytuacji pozyskania przez organ orzekający w sprawie materiału o większej mocy dowodowej niż oświadczenia uczestników postępowania nie jest rzeczą tego organu dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który miałby stanowić ewentualne zaprzeczenie dotychczasowym ustaleniom tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla stron postępowania, które się z nim nie zgadzają. Organ I instancji wezwał uczestników postępowania do przedłożenia dowodów na okoliczność daty budowy przedmiotowego obiektu. Podmioty skarżące nie zadośćuczyniły temu wezwaniu, bowiem nie przedstawiły jakichkolwiek środków dowodowych świadczących o powstaniu budynku socjalnego przed dniem
1 stycznia 1995 r. w postaci np. rachunków, faktur czy umów w przedmiocie prac remontowych. Z kolei z przekazanego przez Burmistrza Miasta [...] protokołu z [...]października 2016 r., zawierającego oświadczenie J.B. nie sposób wywieść, że budynek socjalny istniał już przed dniem 1 stycznia1995 r.
W skardze na decyzję [...]WINB z [...] lipca 2017 r. skarżący wniósł o uchylenie decyzji, ewentualnie o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji za niedopuszczalną i w efekcie umorzenie postępowania w sprawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie:
a) art. 16 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione i nieracjonalne wzruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej w oparciu o pozyskany w bliżej nieuzasadnionych okolicznościach oraz z bliżej nieokreślonych powodów dowód z rzekomej "fotografii lotniczej wykonanej w 1997 r." o którą po ponad roku od dnia uprawomocnienia się decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr: [...]z dnia [...].01.2016 r. znak [...]zwrócił się [...] marca 2016r pracownik PINB w [...];
b) art. 8 k.p.a. — poprzez podejmowanie destrukcyjnych działań mających na celu pogłębienie braku zaufania obywateli względem organów administracji publicznej, a co polegało na poszukiwaniu wszelkimi metodami dowodów na wzruszenie zasadnej decyzji administracyjnej przypuszczalnie celem polepszenia wyników statystycznych wskazujących na rzekomo aktywne i skuteczne prowadzenie postępowań administracyjnych;
c) art.7 k.p.a. — poprzez nieobiektywne i fragmentaryczne oparcie zaskarżonej decyzji administracyjnej o niepełnowartościowy, wybiórczy materiał dowodowy, nieuzasadnioną odmowę dania wiary zgormadzonym w sprawie innym dowodom niż: "zdjęcie lotnicze z 1997 r." (niepotwierdzone protokołem jego wykonania i celem jego wykonania), w tym dowodom z zeznań: A. G., R. B., W.P., dowodom z dokumentów sporządzonych przez wykwalifikowane do tego osoby a także nieprzeprowadzenie ważkich i niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia dowodów, w tym dowodu z zeznań w charakterze świadka J, B. (uzasadniając przy tym w sposób enigmatyczny przyczynę, dla której nie odebrano od w/w osoby zeznań w charakterze świadka), S, O,.
Decyzja, zdaniem skarżącego, rażąco narusza przepisy powołane w skardze bowiem "zdjęcie lotnicze z roku 1997", stanowiące wyłączną podstawę wznowienia postępowania - jest przez skarżącego kwestionowane. Skarżący w tym miejscu domaga się uzupełnienia w/w zdjęcia o protokół jego wykonania i cel przeznaczenia a jakość rzekomego zdjęcia z roku 1997 r. jest niedostateczna. Nie widać na nim żadnych szczegółów. Obraz jest zmazany i nieidentyfikowalny. Tymczasem dotychczas zgromadzone dowody są organ bagatelizowane a te które winny być przeprowadzone, jak dowód z zeznań w charakterze świadka J. B. czy S. O. - pomijane. Argumenty zaś dla pominięcia wskazanych dowodów są nieracjonalne i z tego względu trudno podjąć z nimi polemikę. Pomijany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest także dowód z dokumentów przygotowanych i zgromadzonych w aktach postępowania.
Odpowiadając na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych decyzji. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie, w związku z czym sąd przyjął za własne ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że prowadzone przez organy postępowanie administracyjne toczyło się w ramach postępowania nadzwyczajnego – w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z konwencji językowej, którą na gruncie przywołanego przepisu operuje ustawodawca wynika, że w ramach określonej nim podstawy wznowieniowej, niezależnymi od siebie i samoistnymi przesłankami wznowienia są "nowe okoliczności" i "nowe dowody", istniejące w dacie wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję i ujawnione po dacie jej wydania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 75 § 1 zd. 2 k.p.a. dowodem mogą być w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Z kolei przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, przy czym ujawnienie tych okoliczności może być wynikiem przeprowadzenia dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1108/12 (publ.: cbois) podkreślił, że podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody. Po wtóre, musiały one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogły być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję. Brak realizacji którejkolwiek przesłanki uniemożliwia wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest wybudowanie w warunkach samowoli budowlanej budynku socjalnego zlokalizowanego na dz. ew. nr [...]obr. [...] w [...]. Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] stanowi własność A. G., R. B. oraz W. P.. Poza sporem jest również to, że na podstawie oświadczeń w/w wymienionych organ powiatowy prowadząc postępowanie legalizacyjne ustalił datę samowolnego wybudowania budynku socjalnego przed 1 stycznia 1995 r. tj. w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Na podstawie przepisów tej ustawy – art. 42 ust. 3, PINB w [...] wydał [...] stycznia 2016 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie będącą jednocześnie stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania.
Jednakże wobec ujawnienia nowego dowodu w sprawie nieznanego organowi w momencie wydania decyzji – zdjęcia lotniczego z 1997 r. wskazującego, że w tej dacie budynku socjalnego nie było na wymienionej wyżej nieruchomości, organ powiatowy wznowił z urzędu postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W ocenie sądu, postępowanie wyjaśniające co do wskazanej podstawy wznowienia postępowania oraz oceny jej wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie, zostało przeprowadzone z dochowaniem wymogów określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Z analizy zdjęcia lotniczego z 1997 r. wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w sierpniu 1997 r. sporny budynek socjalny nie był jeszcze samowolnie wybudowany. W takim stanie rzeczy, wobec nienasuwającej wątpliwości treści zdjęcia lotniczego z 1997 r., złożone [...] kwietnia 2015 r. przez R. B., A. G. i W. P. pisemne oświadczenia co do daty powstania samowoli budowlanej niewątpliwie utraciły wiarygodność. Treść zdjęcia lotniczego, analizowana przez tut. sąd, nie nasuwa w tym zakresie żadnych (wbrew twierdzeniom skargi) wątpliwości, co z kolei powoduje, że nie było potrzebne w sprawie prowadzenie przez PINB lub [...]WINB dalszego postępowania dowodowego w celu ustalenia daty samowoli budowlanej – na tym etapie postępowania. W szczególności, wobec obiektywnej i od nikogo niezależnej zawartości fotografii lotniczej, bezcelowym byłoby prowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczności obiektywnie już bezsporne.
Rację należy przyznać więc organowi odwoławczemu, że okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zostały w sposób należyty wyjaśnione, a analiza dowodów zgromadzonych w sprawie prowadzi do jednoznacznych wniosków, że realizacja inwestycji objętej przedmiotem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] stycznia 2016 r. na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nastąpiła pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r., co czyni prawidłowym stanowisko, że do legalizacji tego obiektu zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Strona skarżąca w toku postępowania nie przedłożyła żadnego wiarygodnego dowodu, który podważałby dokonane przez organ ustalenia faktyczne. Natomiast twierdzenie, jakoby w sprawie zabrakło protokołu wykonania zdjęcia oraz wskazania celu w jakim zostało ono wykonane jest chybione. W aktach sprawy znajduje się licencja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2016 r. załączona do wykonanego zdjęcia, zaś cel w jakim uzyskano wiedzę o nowej okoliczności i środek dowodowy służący ustaleniu zaistnienia nowej okoliczności nie mają znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Również jakość materiału zdjęciowego na załączonej do akt sprawy płycie CD nie budzi wątpliwości i pozwala na identyfikację ujawnionych tam obiektów.
Mając powyższe na uwadze należało podzielić stanowisko organów, że w realiach niniejszej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na okoliczność wykonania przez inwestora robót budowlanych po dacie wejścia w życie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Stwierdzenie zatem przez organ, że postępowanie prowadzone było w niewłaściwym trybie prawidłowo skutkowało uchyleniem przez organ powiatowy decyzji z dnia 11 stycznia 2016 r. o pozwoleniu na użytkowanie i umorzeniem postępowania, bowiem procedura legalizacyjna spornego budynku socjalnego znajdzie oparcie w przepisach art. 48 Prawa budowlanego.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło