VII SA/Wa 2203/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-14
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziców, powinni otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, mimo że są w stanie ponieść pozostałe koszty postępowania sądowego?Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziców, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie, biorąc pod uwagę uiszczony wpis sądowy, uznano, że wnioskodawcy są w stanie ponieść pozostałe koszty postępowania sądowego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy W. N. i C. N. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawcy przedstawili swoje dochody, majątek (dom, nieruchomość rolną, budynki gospodarcze, samochód) oraz ponoszone wydatki. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień, na które wnioskodawcy odpowiedzieli, szczegółowo opisując swoją sytuację finansową i majątkową.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano W.N. i C.N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku W. N. i C. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. N. i C. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: 1. przyznać W.N. i C.N. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
W dniu 29 listopada 2013 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy W. N. i C. N., w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W formularzu wniosku wnioskodawcy podali że, wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę przez wnioskodawcę w wysokości 2.100.00 złotych miesięcznie.
Wnioskodawcy wskazali, że posiadają dom z 1957r., mieszkanie o pow. 72 m², nieruchomość rolną o pow. 12,08 ha, oraz stodołę, oborę, budynki gospodarcze oraz samochód osobowy marki [...]. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nadto dodali, że rodzice nie posiadają majątku, natomiast syn jest na własnym utrzymaniu.
Wnioskodawcy podali, że na bieżące utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego wydają około 1.852,00 złotych. Pozostałą kwotę z uzyskiwanego dochodu przeznaczają na koszty codziennego utrzymania.
Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2013 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie :
- czy posiadają zarówno mieszkanie i dom, czy tylko dom, należało wyjaśnić powyższą wątpliwość,
- jakie ponoszą miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu /mieszkania (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie siebie i rodziny (żywność, odzież, środki chemiczne itp.),
- jakie ponoszą koszty związane z utrzymaniem samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),
- czy posiadają inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta hodują i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów,
-czy uzyskują dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak, należało wskazać od kogo, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości,
- czy uzyskują dochody ze sprzedaży płodów rolnych (np. zboża, warzyw, owoców) bądź inwentarza żywego, jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany,
- czy rodzice pozostają z wnioskodawcami we wspólnym gospodarstwie domowym, jeśli tak w jakiej wysokości rodzice pobierają świadczenia emerytalne lub rentowe należało podać ich wysokość,
- czy wnioskodawczyni otrzymuje stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać ich wysokość,
- czy wnioskodawczyni podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać, ich wysokość.
Powyższe wyjaśnienia należało nadesłać do Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 23 grudnia 2013 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawców na powyższe.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
W sytuacji zaś, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe powinna partycypować w kosztach postępowania.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach stwierdzono że wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata z wyboru.
W podanych danych w formularzu i piśmie wyjaśniającym z dnia 21 grudnia 2013r. (data wpływu do Sądu 23 grudnia 2013r.) wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę przez wnioskodawcę w wysokości 2.100.00 złotych miesięcznie.
Wnioskodawcy wskazali, że posiadają dom z 1957r., nieruchomość rolną o pow. 12,08 ha, oraz stodołę, oborę, budynki gospodarcze oraz samochód osobowy marki [...] Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
W piśmie z dnia 21 grudnia 2013 r. wnioskodawcy podali, że rodzice pobierają emerytury rolnicze w wysokości 2.000,00 złotych. Zaznaczyli, że rodzice uzyskiwane dochody z tytułu emerytury wydają na zakup lekarstw, wizyty lekarskie, natomiast pozostałą część dochodu przeznaczają na wspólne z wnioskodawcami utrzymanie.
Wnioskodawcy wyjaśnili, że nie otrzymują żadnych świadczeń, nie podejmują żadnych prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych, umów zlecenia ze względów zdrowotnych. Nie hodują trzody chlewnej, trzymają kury, nie sprzedają zboża, otrzymują dopłaty do posiadanych nieruchomości rolnych około 11.000,00 złotych.
Wnioskodawcy wyszczególnili w nadesłanych wyjaśnieniach, że ponoszą następujące wydatki: ubezpieczenie budynków w wysokości 545,00 złotych rocznie, ubezpieczenie małżonki(KRUS)- 375,00 złotych za okres 3 miesięcy), ubezpieczenie ciągnika 100,00 złotych, paliwo do ciągnika 1.300,00 złotych rocznie, naprawa ciągnika około 2,500 złotych- rocznie, naprawa samochodu 1500,00 złotych rocznie, wynagrodzenie za prace rolne 1600+ 1200+ 2.100 złotych, zakup opryski na chwasty 700,00 złotych, środki ochrony roślin 300,00 złotych, nawóz na uprawy rolne około 2.500,00 złotych, podatek rolny 100,00 złotych rocznie, zakup 5 ton węgla 4.000,00 złotych, opłatę za wodę 25,00 złotych miesięcznie, opłatę za energię w wysokości 150,00 złotych, opłatę za śmieci 39,00 złotych miesięcznie, opłatę za gaz w wysokości 60,00 złotych miesięcznie, zakup paliwa do samochodu około 350,00 złotych, zakup środków chemicznych około 150,00 złotych. Nadto wnioskodawcy podali, że spłacają w ratach zaciągnięte pożyczki w bankach tj. w Banku Spółdzielczym ratę w wysokości 840,00 złotych – półroczna suszowa, w Banku PKO S.A w wysokości 300,00 złotych i 522,00 złotych miesięcznie, ratę w Banku Spółdzielczym 180,00 złotych miesięcznie, ratę w Banku Skok Stefczyka w wysokości 250,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy zaznaczyli, że na codzienne utrzymanie wraz z rodzicami wydają około 1.200,00 złotych miesięcznie.
Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych dochodów z których utrzymują się wnioskodawcy wraz z rodzicami oraz ponoszone przez nich wydatki uznano, że nie są oni w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziców. Oceniono, że poniesienie tego wydatku wykracza poza ich możliwości finansowe. Z tego względu przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawcy nie mogą ponosić kosztów postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że uiścili oni wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100,00 złotych.
Powyższe wskazuje, że wnioskodawcy są w stanie zgromadzić z uzyskiwanych dochodów środki na ponoszenie ewentualnych pozostałych kosztów sądowych w sprawie, które nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawców nie spowoduje ich utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawców i ich rodziców.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło