VII SA/Wa 2204/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-04
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Joanna Gierak - Podsiadły, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na działania Rzecznika Praw Pacjenta, który nie wydaje indywidualnych decyzji administracyjnych, jest dopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi
Skarga na działania Rzecznika Praw Pacjenta jest dopuszczalna w zakresie czynności dotyczących jego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz w przypadku bezczynności organu. Nie jest dopuszczalna skarga wnoszona o wymierzenie Rzecznikowi grzywny na podstawie art. 154 PPSA, jeśli nie zapadł wcześniej wyrok uwzględniający skargę na bezczynność lub wyrok uchylający/stwierdzający nieważność aktu administracyjnego. Rzecznik Praw Pacjenta nie jest uprawniony do wskazywania pacjentom placówek medycznych ani do zobowiązywania szpitali do leczenia nieznanych chorób.Stan faktyczny
Skarżący L. W. wniósł skargę na Rzecznika Praw Pacjenta, zarzucając mu nieprawidłowości w pracy, w tym podejmowanie decyzji bez jego zgody, które miały spowodować powikłania pooperacyjne. Skarżący domagał się wymierzenia Rzecznikowi grzywny oraz nakazania wskazania szpitala, w którym zakończy się jego leczenie. Rzecznik Praw Pacjenta w odpowiedzi na skargę przedstawił przebieg korespondencji ze skarżącym i uznał skargę za niezasadną. Sąd rozpatrzył skargę w całokształcie żądań skarżącego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. ze skargi L. W. na Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie nieprawidłowości w pracy organu skargę oddala
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w październiku i listopadzie 2009r. skarżący L. W. zarzucił Rzecznikowi Praw Pacjenta, iż bez jego zgody podjęła decyzje, które spowodowały powikłania po operacji wykonanej 26 maja 2009r. w Klinice [...] w W.
Zdaniem skarżącego Rzecznik nalegała na dr W. R. o wykonanie badań oraz operacji celem naprawy powrózka prawego nasiennego oraz plastyki przepukliny pachwinowej.
Równocześnie skarżący wnosił o wymierzenie Rzecznikowi grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z 30sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270).
W toku następnych pism skarżący wystąpił do Rzecznika Praw Pacjenta o wskazanie mu szpitala, który codziennie wykonuje badania oraz operacje w celu naprawy powrózka prawego nasiennego i sieci pachwiny oraz uda nóg.
Na rozprawie sprecyzował zarzut skargi w ten sposób, iż Sąd winien nakazać Rzecznikowi Praw Pacjenta wskazanie szpitala, w którym będzie zakończony jego proces leczenia. Ponadto podał, iż cierpi na nieznaną chorobę.
W nadesłanych dokumentach załączył pisma kierowane do różnych organów dotyczących m. in. terminu kryzysu światowego, w sprawie rynku amerykańskiego i reszty świata, jak również swego stanu zdrowia.
W obszernym piśmie z dnia 26 listopada 2009r. skierowanym do skarżącego z odpisem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (które Sąd uznał za odpowiedź na skargę), Rzecznik Praw Pacjenta przedstawił tak kolejne wystąpienia skarżącego do tego organu, jak i udzielane mu na nie odpowiedzi.
Uznał, iż wniesiona skarga jest niezasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sąd zastanawiał się więc czy w świetle powyższych przepisów skarga dotycząca działalności Rzecznika Praw Pacjenta jest dopuszczalna. Tym bardziej, że skarżący zmieniał swoje żądania w stosunku do Rzecznika Praw Pacjenta, w toku postępowania.
Zgodnie z ustawą z dnia 6 listopada 2008r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009r. Nr 52 poz. 417) – Rzecznik jest centralnym organem administracji rządowej. Co prawda nie ma uprawnień do wydawania indywidualnych decyzji lub postanowień, ma jednak kompetencje do wszczynania i prowadzenia postępowań wyjaśniających, jeżeli podejmie wiadomość co najmniej uprawdopodabniającą o naruszeniu praw pacjenta.
Stosownie do art. 51 w/w ustawy Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym wnioskiem może:
- podjąć sprawę
- poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu lub pacjentowi środków prawnych
- przekazać sprawę według właściwości
- nie podjąć sprawy
zawiadamiając o tym wnioskodawcę i pacjenta którego sprawa dotyczy.
Na mocy art. 53 ustawy Rzecznik w przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może stwierdzić lub nie naruszenie praw pacjenta, skierować wystąpienie do organu, który to spowodował lub do organu nadrzędnego z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa.
Ponieważ do przeprowadzonych w trybie art. 49 – 53 ustawy działań stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 54 ustawy) teoretycznie skarga do Sądu administracyjnego byłaby dopuszczalna.
Problem jednak zachodzi w jakich sprawach skarga taka byłaby dopuszczalna biorąc pod uwagę okoliczność, iż Rzecznik Praw Pacjenta nie wydaje indywidualnych decyzji lub postanowień.
Możliwa byłaby więc jedynie skarga na czynności Rzecznika dotyczące jego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz skarga na bezczynność organu, w przypadku niewykonania obowiązków wynikających z w/w przepisów prawa.
Przy tak precyzowanej skardze trudno stwierdzić jakie są rzeczywiste intencje skarżącego.
Niewątpliwie bowiem we wniosku z 12 października 2009r. skarżący L. W. wnosił o wymierzenie Rzecznikowi Praw Pacjenta – grzywny z art. 154 ppsa.
Stosownie do art. 154 w/w ustawy w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Rozpatrując pod tym względem wniesioną skargę należy uznać. Iż nie zaszły przesłanki do wymierzenia grzywny Rzecznikowi Praw Pacjenta.
W stosunku do Rzecznika nie zapadł żaden wyrok w sprawie bezczynności w stosunku do L. W., uwzględniający jego skargę. Z racji zaś kompetencji Rzecznika nie mógł zapaść wyrok uchylający lub stwierdzający nieważność aktu administracyjnego.
Z tych względów skarga L. W. dotycząca wymierzenia Rzecznikowi Praw Pacjenta – grzywny, nie mogła być uwzględniona.
Rozpatrując zaś skargę L. W. jako skargę na bezczynność organu – Rzecznika Praw Pacjenta, to również nie można uznać jej zasadności.
Sąd administracyjny wskazał powyżej przepisy ustawy z 6 listopada 2008r., w których określone zostały kompetencje Rzecznika. Z całą pewnością Rzecznik Praw Pacjenta nie jest uprawniony do wskazywania i kierowania pacjentów do określonych placówek służby zdrowia, w tym szpitali.
Jak wynika z pisma Rzecznika skierowanego do skarżącego (k. 45-48) Biuro Rzecznika Praw Pacjenta w pismach z dnia 6 marca 2009r. i 23 marca 2009r. poinformowało skarżącego, iż o konieczności wykonania zabiegów lub badań decyduje lekarz. Ewentualne zarzuty odnośnie konkretnego lekarza może zaś on kierować do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.
Na skutek dalszych pism skarżącego, Dyrektor Biura Praw Pacjenta wystąpił do Kierownika Kliniki [...] o sporządzenie opinii o zakresie schorzeń urologicznych skarżącego. Po kolejnych pismach skarżącego w lipcu i sierpniu 2009r. Biuro poprosiło o informację czy skarżący był konsultowany w szpitalu [...]. Z udzielonych odpowiedzi wynikało, iż skarżący był konsultowany, a następnie hospitalizowany i operowany w Klinice [...] w maju 2009r., Kierownik kliniki nie stwierdził żadnych patologii mogących odpowiadać za dolegliwości zgłoszone przez chorego.
Na skutek nowych pism L. W., w których skarżył się on na niezidentyfikowane dolegliwości był on na konsultacji w sierpniu 2009r. i lekarz nie stwierdził nawrotu przepukliny. Według opinii lekarzy nie ma wskazań do dalszych interwencji urologicznych.
Ponieważ skarżący był w Szpitalu [...] wielokrotnie hospitalizowany, jest też pacjentem przyszpitalnych poradni, Dyrekcja szpitala uznała, iż nie ma podstaw do jakichkolwiek interwencji w jego sprawie. Nie chce już odpisywać na liczną jego korespondencję, dotyczącą często zagadnień niezwiązanych z medycyną.
Na powyższe wystąpienie Szpitala skarżący wniósł aby Rzecznik Praw Pacjenta wydał pisemną decyzją, która zobowiąże Szpital [...] do wyleczenia nieznanej choroby skarżącego.
Biorąc pod uwagę kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta oraz żądania skarżącego skierowane do tego organu, Sąd administracyjny uznał, iż pozostają one poza uprawnieniami tego organu.
Przedstawiony przez Rzecznika Praw Pacjenta tryb udzielonych skarżącemu odpowiedzi i działań tego organu wskazuje, iż wyczerpał on możliwości wymienione w art. 51 ustawy z 6 listopada 2008r. i w przypadku skarżącego L. W. nie dopatrzył się naruszeń praw pacjenta.
A więc również potraktowanie wystąpienia L. W. jako skargi na bezczynność Rzecznika Praw Pacjenta nie mogłoby spowodować jego uwzględnienia przez Sąd.
Z uwagi na możliwość prawidłowego sprecyzowania skargi przez L. W. w toku bezpośredniego kontaktu sprawa skierowana została na posiedzenie jawne. W toku rozprawy skarżący w zasadzie nie sprecyzował ściśle zarzutów własnej skargi.
Sąd rozpatrzył więc skargę w całokształcie wszystkich żądań skarżącego składanych w stosunku do Rzecznika Praw Pacjenta jako skargę w przedmiocie nieprawidłowości pracy tego organu pod sygnaturą – rep. SA
Uznając brak zasadności zgłaszanych przez skarżącego zarzutów wobec Rzecznika Praw Pacjenta, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło