VII SA/Wa 2204/15

WyrokWSA w Warszawie2016-07-27

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego może być skierowana do podmiotu innego niż właściciel lub zarządca obiektu, nawet jeśli to on dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, może być skierowana wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego. Podmioty te są odpowiedzialne za użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i do nich można kierować nakazy dotyczące przywrócenia legalnego sposobu użytkowania, niezależnie od tego, kto faktycznie dokonał samowolnej zmiany. Inne podmioty, takie jak dzierżawcy czy użytkownicy na podstawie porozumień, nie posiadają legitymacji do bycia adresatem takiej decyzji, ponieważ ich interes prawny nie wynika z przepisów materialnoprawnych w stopniu wymaganym przez art. 28 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo G. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku produkcyjno-garażowego, który został samowolnie przeznaczony z działalności związanej z obróbką drewna na działalność związaną z pakowaniem węgla kamiennego. Organ I instancji wydał nakaz po tym, jak nie przedstawiono wymaganych dokumentów po wstrzymaniu użytkowania obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżące Nadleśnictwo zarzuciło błędne uznanie go za adresata decyzji, wskazując na posiadanie zależne nieruchomości przez spółkę [...] S.A. i przekazanie gruntów innemu podmiotowi Lasów Państwowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego "[...]" Nadleśnictwa G. w M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. (70/2015), na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm.) nakazał Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo [...] w [...] przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku produkcyjno-garażowego w części produkcyjnej o wym. 12,30 x 19,30 m z zapleczem socjalnym, na działce nr [...] w [...], która to część została samowolnie przeznaczona z działalności związanej z obróbką drewna na działalność związaną z pakowaniem węgla kamiennego. Organ wskazał, że ww. działka zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajduje się na obszarze "L" - tj. terenach istniejących lasów i gruntów zadrzewionych, na których może być prowadzona gospodarka leśna i obowiązuje zakaz zabudowy z wyjątkiem obiektów budowlanych związanych z gospodarką leśną oraz infrastrukturą techniczną. W sprawie zmiany przeznaczenia terenu ww. działki i użytkowania jej niezgodnie z planem prowadzi obecnie Burmistrz Miasta i Gminy [...], który decyzją z dnia [...].11.2014 r. nakazał właścicielowi nieruchomości przywrócenie sposobu zagospodarowania zgodnego z planem. Na ww. działce istnieje murowany budynek socjalno - biurowy wybudowany przez Lasy Państwowe, w którym w ww. części prowadzona jest działalność związana z pakowaniem w worki 25 kg węgla kamiennego. Według oświadczenia przedstawiciela UMiG wcześniej w tej części budynku była prowadzona produkcja drewna przez Lasy Państwowe. Pełnomocnik f-my [...] nie ma wiedzy, czy była zgłaszana zmiana sposobu użytkowania części budynku, w której znajdują się maszyny, surowiec, obecni są pracownicy w dniu kontroli pakujący węgiel. Węgiel jest pakowany wg. oświadczenia przedstawicieli firmy [...] od jesieni 2014 r. W dniu kontroli nie stwierdzono przetwórstwa węgla drzewnego. Organ ustalił, że w Starostwie nie przyjmowało zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. organ nakazał wstrzymać użytkowanie obiektu oraz przedstawić, w terminie 90 dni, licząc od dnia doręczenia postanowienia wymienione dokumenty. W związku z ich nieprzedłożeniem wydał ww. decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - po rozpoznaniu odwołania Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe" - decyzją z [...] lipca 2015 r. (1201/15), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 83 ust. 2 Prawo budowlane - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy i ustaleń organu powiatowego organ wojewódzki zaznaczył, że przewidziane w art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jako skutek samowolnej zmiany sposobu użytkowania - nie funkcjonuje bez wydania postanowienia w trybie art. 71 a ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, tj. bez wstrzymania użytkowania obiektu i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów w określonym terminie. Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo [...] nie wywiązało się z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Organ dodał, że wydanie nakazu, na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu. Prawidłowo zatem wobec nieprzedłożenia stosownej dokumentacji organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję. Argumenty odwołania nie wnoszą istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Za chybiony i nieznajdujący podstaw prawnych organ uznał zarzut błędnego adresata decyzji, poprzez błędną wykładnię art. 71 a cyt. ustawy polegającą na przyjęciu, że adresatem decyzji może być tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż Zespół [...]Państwowych w [...], jako użytkownik bądź też [...] S.A. jako dzierżawca nie może być adresatem decyzji. Organ wskazał, że tak w doktrynie jak i w orzecznictwie ugruntowana jest linia, iż adresatami ww. rozstrzygnięć jest właściciel lub zarządca budynku. Zgodnie z wyrokiem NSA z 5 marca 2014 r. II OSK 2413/12 "Adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 71a ust. 4 p.b., nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, może być wyłącznie podmiot wskazany wart. 61 tej ustawy, czyli właściciel lub zarządca budynku, albowiem te podmioty są zobowiązane do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 5 ust. 2 p.b.), do nich można wobec tego kierować nakazy dotyczące przywrócenia legalnego sposobu użytkowania. Niezależnie od tego, kto dokona samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, odpowiedzialność za takie działanie ponosi właściciel lub zarządca obiektu. Dlatego stroną postępowania, a jednocześnie adresatem rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie art. 71a ust. 1 i 4 p.b. nie jest każdy, kto samowolnie dokona zmiany sposobu użytkowania obiektu, a jedynie właściciel, ewentualnie zarządca obiektu". Adresata decyzji w takim postępowaniu nie wolno zatem wywodzić z umowy dzierżawy obiektu i dokonania w nim zmiany sposobu użytkowania, czy przekazania w użytkowanie. [...] S.A. jako dzierżawcy (umowa dzierżawy z [...] października 2013 r. pomiędzy [...]Lasów Państwowych w [...] a [...] S.A.) bądź też [...]Lasów Państwowych w [...], jako użytkownik (z dnia [...] marca 2012 r. pomiędzy Nadleśnictwem [...] a [...] Lasów Państwowych w [...]), który wydzierżawił obiekt mogą być zainteresowani wynikiem postępowania, nie są jednak podmiotami określonymi w art. 61 Prawa budowlanego. Nie mogą być zatem adresatami decyzji. W ocenie [...] WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Skargę na ww. decyzję złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo [...], zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1, art. 71 a, art. 71, art. 83 ust. 2 Prawo budowlane poprzez błędne uznanie, że adresatem decyzji jest Nadleśnictwo [...] w sytuacji, gdy: nieruchomość ta pozostaje w posiadaniu zależnym Spółki [...] S.A., a grunty przekazano [...]Lasów Państwowych w [...] (dalej: [...]) na podstawie porozumienia z [...] marca 2012 r. Porozumienie zawarto w trybie zarządzenia nr 85 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (Dyrektor Generalny LP) z 16 października 1999 r. w sprawie szczegółowego postępowania przy przekazywaniu pomiędzy jednostkami organizacyjnymi Lasów Państwowych mienia i przedmiotów mienia, znajdującego się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Dyrektor ZSLP jest uprawniony do reprezentowania Skarbu Państwa w stosunku do środków trwałych w posiadaniu ZSLP (§ 6 zarządzenia nr 32 Dyrektora RDLP w W-wie, Dyrektor RDLP potwierdził zarząd ZSLP nad środkami trwałymi Skarbu Państwa pismem z 6 listopada 2013 r. Organy odrzuciły koncepcję, aby adresatem decyzji była spółka [...] S.A. i nie rozpatrzyły kwestii zasadności skierowania decyzji do [...]Lasów Państwowych. Wniesiono o dopuszczenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność ustalenia zarządcy budynku w rozumieniu art. 61 Prawa budowlanego oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie do ponownego rozpatrzenia przez WINB. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Jako nieuzasadniony należało ocenić zarzut naruszenia art. 61 ust. 1, art. 71a ust. 4, art. 71 i 83 ust. 2 Prawo budowlane przez błędne uznanie, że adresatem decyzji wydanej w kontrolowanej sprawie jest skarżący, w sytuacji gdy nieruchomość pozostaje w posiadaniu zależnym spółki [...] S.A. i grunty zostały przekazane [...] Lasów Państwowych w [...]. Prawidłowo wskazał organ odwoławczy, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, może być wyłącznie jeden z podmiotów wymienionych w art. 61 cyt. ustawy, a więc właściciel lub zarządca budynku i to bez względu na to, kto dokona samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu. Stanowisko to wynika z art. 61 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. Pierwsza z wymienionych regulacji odpowiedzialnością za samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu, o której mowa w art. 71 a ust. 4 cyt. ustawy, obciąża bowiem właściciela lub zarządcę obiektu. Druga - art. 28 k.p.a. - stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Interes prawny, wymieniony w art. 28 k.p.a. musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego. Legitymowanie się interesem prawnym w sprawie w praktyce oznacza możliwość powołania się przez podmiot na przepis prawa, z którego wynikają takie prawa i obowiązki, które winny być przez organ w postępowaniu administracyjnym uwzględnione. Do takiej kategorii nie należą ani prawa wynikające ze stosunku dzierżawy (umowa dzierżawy z [...]października 2013 r. zawarta pomiędzy [...]Lasów Państwowych w [...] a [...] S.A.), ani uprawnienia wynikające z porozumienia zawartego przez Nadleśnictwo [...] z [...]Lasów Państwowych w [...] (porozumienie z dnia [...] marca 2012 r.). Ustalenia powyższe ponadto potwierdza jednoznacznie treść samego porozumienia z dnia [...]marca 2012 r.)., w którym w § 1 nadleśnictwo [...] oświadcza, że z mocy prawa, na podstawie art. 4 ust. 1 i 3, art. 32 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 a ustawy z dnia 28 września 1991r. (t.j. Dz.U. z 2011r, Nr 12, poz. 59 ze zm.) zarządza lasami, gruntami innymi nieruchomościami związanym z gospodarką leśną, natomiast zgodnie z § 2 pkt 2 nieruchomość objęta porozumieniem pozostaje w zarządzie Nadleśnictwa [...]. Zasadnie zatem wskazał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, że w świetle art. 61 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. adresatami decyzji, o której mowa w art. 71 a ust. 4 cyt. ustawy, nie mogła być spółka [...] S.A., jak i [...] Lasów Państwowych w [...]. Jako prawidłowe należało uznać również pozostałe ustalenia organów zarówno co do zastosowanej podstawy materialnoprawnej w prawidłowo i wyczerpująco przedstawionym stanie faktycznym. Mając na uwadze powyższe argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło