VII SA/Wa 2205/15

WyrokWSA w Warszawie2016-07-28

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, która nie wykazała przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, może skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA?
Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa nie może domagać się wznowienia postępowania o pozwolenie na budowę na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA, jeśli nie wykazała przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje inwestorowi oraz właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu, który jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W sytuacji, gdy inwestycja nie narusza normatywnych odległości ani nie ogranicza w inny sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej, a podnoszone przez wspólnotę kwestie mają charakter cywilnoprawny, brak jest podstaw do uznania jej za stronę postępowania, a tym samym do wznowienia postępowania z powodu pominięcia jej udziału.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa domagała się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na przebudowę budynku i zmianę sposobu jego użytkowania. Jako podstawę wznowienia wskazała m.in. brak udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 KPA) oraz rzekome sfałszowanie dowodów (art. 145 § 1 pkt 1 KPA). Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wznowienia i umorzył postępowanie, uznając, że Wspólnota Mieszkaniowa nie posiadała przymiotu strony, a przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 KPA nie została spełniona. Sąd administracyjny oddalił skargę Wspólnoty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wspólnoty Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant Ref. staż. Marcin Sieradzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2016 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części i w tym zakresie umorzenia postępowania wznowieniowego oraz odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę VII SA/WA 2205/15 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2015 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] lutego 2015 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...]z dnia [...] lutego 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w [...] pozwolenia na przebudowę części istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...] wraz ze zmianą sposobu użytkowania z przeznaczeniem na internat oficerski, uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej wznowienia w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 1 kpa i w tym zakresie umorzył postępowanie w organu I instancji, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy powyższą decyzję Prezydenta [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż Prezydent Miasta [...] mając na uwadze przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 Kpa , postanowieniem z [...] listopada 2010 r. wznowił postępowanie z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] w sprawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...]lutego 2009 r. We wniosku o wznowienie Wspólnota Mieszkaniowa wskazała iż żąda wznowienia postępowania z uwagi na to, iż jako strona postępowania nie brała w nim udziału, ponadto dowody na podstawie których wydano decyzje były sfałszowane. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji uznał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w powyższych przepisach i na podstawie art.151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z braku podstaw do jej uchylenia. Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej podzielił stanowisko organu I instancji wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Organ ten podkreślił, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa ponieważ nie zapadł wyrok sądu i nie wydano żadnego orzeczenia w przedmiocie sfałszowania dokumentów na podstawie których zapadła decyzji pozwalająca na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania obiektu. Organ odwoławczy podzielił się również pogląd organu I instancji, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada przymiotu strony. Organ wskazał, iż obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie wykracza poza granice własności inwestora i nie powoduje żadnych ograniczeń w możliwości zagospodarowania terenu wokół części budynku poddanej przebudowie. Wprawdzie budynek objęty planowaną inwestycją położony jest w granicy z działką nr [...], stanowiącą własność Wspólnoty Mieszkaniowej [...], jednakże przebudową została objęta jego niewielka część usytuowana w znacznej odległości od działki skarżącej. Powyższe w ocenie organu przesądzało o tym, iż w sprawie nie zachodziła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ wskazał też, że kwestia bezprawnego korzystania przez inwestora z dojścia do budynku od strony działki nr [...]i zlokalizowania dojazdu do niej poprzez działkę nr [...] nie została objęta decyzją o zmianie sposobu użytkowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega, zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. dalej zwana P.p.s.a.). Analiza sprawy we wskazanych aspektach prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone do sądu administracyjnego decyzje zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] nr [...]z dnia [...] lutego 2009 r. którą organ ten zatwierdził projekt budowlany i udzielił Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w [...] pozwolenia na przebudowę części istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...] wraz ze zmianą sposobu użytkowania z przeznaczeniem na internat oficerski. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Na pierwszym z nich organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada, czy istnieją podstawy do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 kpa. Jeżeli brak jest takich podstaw, wydawane jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa). Z uwagi na to, iż żądając wznowienia postępowania strona skarżąca zgłosiła m.in. zarzut w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ właściwy w sprawie, wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, uznając dochowanie przez skarżącą terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Postanowienie to pozwoliło przystąpić do badania przesłanek wznowienia. Kwestią istotną dla rozstrzygnięcia sprawy było zbadanie, czy wnioskodawcy w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługiwał przymiot strony, co stanowi główny zarzut podnoszony przez skarżącą w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu. W postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. przyjęto, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach działek inwestora. Bezsporne jest, że wnioskodawca legitymuje się tytułem własności do nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, jest bowiem właścicielem działki nr [...]. Kwestią sporną w sprawie jest, czy działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, na realizację którego udzielono pozwolenia na budowę. Obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, określając pod tym pojęciem teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Wytyczenie tego obszaru wymaga odniesienia się do bliżej nieokreślonej grupy przepisów odrębnych, w oparciu o które można wprowadzać ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Nie jest zatem tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu, bowiem takie rozumienie obszaru oddziaływania odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń w zagospodarowaniu terenu. W konsekwencji takie skutki jak m.in. zwiększenie ruchu samochodowego, nie decydują o statusie strony właścicieli działek na nie narażonych. Również korzystanie z tej samej nieruchomości, w tym przypadku działki nr [...], na zasadzie umownego współkorzystania nie daje pozostałym współkorzystającym przymiotu strony. Prawo strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przysługuje bowiem właścicielowi tej nieruchomości. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę. W tej sprawie przymiotu strony nie można było też wywieść z okoliczności podnoszonej przez stronę skarżącą, która wskazywała, iż część budynku Wspólnoty Mieszkaniowej [...]w [...] znajduje się na działce Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Posiadanie części działki sąsiedniej, na której realizowano inwestycję, w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie daje skarżącemu przymiotu strony. Z posiadania nieruchomości nie można bowiem wywieść uprawnień właścicielskich, a tylko one pozwoliłyby na uznanie, iż skarżącemu przysługuje prawo strony w tym postępowaniu. Wywodząc swój interes prawny skarżąca podnosiła, że inwestycja wiąże się z szeregiem uciążliwości dla należącej do niej nieruchomości, polegających na nie wnoszeniu przez Wojskową Agencję Mieszkaniową za przedmiotową nieruchomość opłat na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...], w tym zaliczek na poczet utrzymania nieruchomości wspólnej i fundusz remontowy oraz odmowie partycypacji w kosztach wydzierżawianie od miasta działki nr [...]. Spór w tym zakresie, jakkolwiek dotkliwy z punku widzenia skarżącej, ma charakter cywilnoprawny, i nie daje podstaw do uznania praw strony w postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji żadna z okoliczności wskazywana przez stronę skarżącą nie wskazywała na jej uprawnienia jako strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania sąsiedniego budynku. Przypomnieć też należy, iż postępowanie wznowieniowe wszczęło się z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...]i to na niej ciążył ciężar wykazania, iż w sprawie powinna być traktowana jako strona postępowania. W ocenie Sądu argumentacja skarżącej wymieniona we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] marca 2010 r., jak również w skardze kierowanej do Sądu jest chybiona, bowiem przytoczone okoliczności dotyczą interesu faktycznego skarżącej o charakterze cywilnym a nie administracyjnym. Wprawdzie w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę organy zobowiązane były wyczerpująco ustalić krąg przepisów szczególnych, które wprowadzają ograniczenia w związku z obiektem. Nie jest jednak tak, że obowiązkiem organów jest dokonywania analiz wszelkich możliwych przepisów szczególnych, także po to, by wykluczyć ich zastosowanie w danym przypadku. Zważyć należy, iż ocenę co do wyboru tych przepisów przeprowadza się w oparciu o analizę przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu objętego inwestycją. Przedmiotowa inwestycja dotyczy w istocie przebudowy istniejącego budynku w jego dotychczasowym obrysie wraz ze zmianą sposobu użytkowania i nie wpływa w żadnej mierze na dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. W konsekwencji uznać należało, że organy administracji prawidłowo ustaliły przepisy, które miały w sprawie zastosowanie do ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Przepisami odrębnymi, o jakich mowa w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, są m.in. przepisy techniczno-budowlane. Inwestycja ze względu na swój charakter nie jest poddana jakiemuś szczególnemu reżimowi prawnemu, zastosowanie znajdują zatem przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Analiza inwestycji w aspekcie tych przepisów pozwala stwierdzić, iż kwestie związane z lokalizacją przebudowy względem granic nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu o pozwolenie budowę. Inwestycja nie narusza bowiem normatywnych odległości określonych przepisami § 12 oraz nie zachodzi w tym przypadku konieczność uwzględnienia przepisu § 13 przedmiotowego rozporządzenia, regulującego nakaz zapewnienia naturalnego oświetlenia budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Skarżąca nie wskazała innych przepisów prawa administracyjnego, które w związku z inwestycją wprowadzałyby ograniczenia dla nieruchomości skarżącej. W związku z tym Sąd przyjął, że organy administracji zasadnie nie znalazły podstaw do uznania, że działka skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Okoliczność ta skutkuje tym, że skarżąca nie może zostać uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Tym samym nie można przyjąć, że pominięcie jej udziału w tym postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wobec stwierdzenia, że wskazana we wniosku przesłanka wznowienia postępowania nie zachodzi, organy prawidłowo wydały decyzję w tym zakresie w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Prawidłowo również organy uznały, iż nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Należy podzielić stanowisko organów, poparte stosownym orzecznictwem sądów administracyjnych, iż brak wyroku lub stosownego orzeczenia innego organu przesądza o niewystąpieniu powyższej przesłanki. W aktach sprawy brak również potwierdzenia czy dowodu, iż toczy się lub toczyło postępowanie w sprawie uznania, iż jakiekolwiek dokumenty w oparciu o które wydano kontrolowaną decyzję zostały sfałszowane. Wątpliwości Sądu budziło rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został jednakże pogląd, iż w przypadku wznowienia postępowania na wniosek osoby niebędącej stroną postępowania, postępowanie to powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 Kpa. Sąd w obecnym składzie uznał zatem, iż kontrolowana decyzja w części w której uchyla decyzję organu I instancji i umarza postępowanie w sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa jest prawidłowa i nie narusza prawa. Zob. wyrok NSA z 14.10.2010 r. sygn. akt I OSK 1731/09 /baza orzeczeń NSA/. Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów postępowania, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze podane argumenty Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło