VII SA/Wa 2207/07

WyrokWSA w Warszawie2008-05-19

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Paweł Groński, Dariusz Turek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia przepisów dotyczących naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jeśli skarżący samowolnie dokonał zmian w istniejącym budynku, tworząc okna w ścianie bez zezwolenia, a pomieszczenia piwniczne, w których zamieszkuje, nie są formalnie przeznaczone do pobytu ludzi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący nie może wywodzić praw z samowolnie dokonanych odstępstw od ustaleń wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę, polegających na utworzeniu okien w ścianie bez zezwolenia. Ponadto, pomieszczenia piwniczne, w których skarżący zamieszkuje, nie są formalnie przeznaczone do pobytu ludzi, co wyklucza zastosowanie przepisów o naturalnym oświetleniu w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący E. i Z. W. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Twierdzili, że sporny budynek ograniczy dopływ światła do ich domu, w którym zamieszkują w pomieszczeniach piwnicznych. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując, że pomieszczenia piwniczne nie są przeznaczone na pobyt ludzi, a skarżący samowolnie dokonali zmian w swoim budynku, tworząc okna w ścianie bez zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Asesor WSA Paweł Groński, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008r. sprawy ze skargi E. i Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania E. W. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2006 r., znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. i K. J. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego wraz z instalacją elektryczną na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w K., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożyli E. i Z. W., powołując się na przesłankę zawartą w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ze względu na zlokalizowanie budynku w odległości uniemożliwiającej naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, znajdujących się w piwnicy budynku należącego do wnioskodawców. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2007 r., znak [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. i Z. W., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2006 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. i K. J. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego wraz z instalacją elektryczną na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że brak jest podstaw do uznania, iż kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa lub aby wystąpiły inne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 Kpa. W ocenie organu, decyzja ta nie narusza w szczególności obowiązującego w dacie jej wydania przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczącego zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Organ wyjaśnił, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż znajdujący się na sąsiedniej działce nr ew. [...] (należącej do wnioskodawców) budynek mieszkalny nie posiada od strony projektowanego budynku gospodarczo-garażowego otworów okiennych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, natomiast fakt zamieszkiwania przez wnioskodawców w pomieszczeniu piwnicznym nie oznacza, iż posiada ono takie przeznaczenie. Ponadto stwierdził, że badana decyzja nie narusza w sposób rażący innych przepisów prawa dotyczących pozwolenia na budowę, m.in. art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożyli E. i Z. W. zarzucając, że sporny budynek będzie ograniczał dopływ światła do ich domu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2007 r. znak [...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku E. i Z. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ nadzorczy ocenił, że badana decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego wraz z instalacją elektryczną nie narusza przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania, m.in. art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a także nie narusza § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem organu, z akt sprawy wynika, iż pomieszczenia budynku należącego do wnioskodawców posiadające otwory okienne od strony działki inwestora nie są pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, lecz stanowią pomieszczenie gospodarcze i kotłownię, zatem ww. przepis nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Organ nadzorczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły również inne przesłanki określone w art. 156 § 1 Kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli E. i Z. W. Wskazali, że przekształcili pomieszczenia piwnicy na pomieszczenia mieszkalne ze względu na sytuację bytową oraz pogarszający się stan zdrowia skarżącej. Ich zdaniem, organy orzekające w niniejszej sprawie nieprawidłowo stwierdziły, że pomieszczenia te nie są przeznaczone do celów mieszkalnych, przez co zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu [art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)]. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu. Należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art. 156 § 1 Kpa. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 156 § 1 Kpa zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 w/w ustawy. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnie prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93 opublikowany w piśmie Wspólnota 1994/42/16). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli w trybie stwierdzenia nieważności, była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczo garażowego wraz z instalacją elektryczną. Zaznaczyć należy, iż w/w decyzja Prezydenta Miasta K. została wydana, po uprzednim wydaniu przez Prezydenta Miasta K. postanowienia z dnia [...] czerwca 2005 r., którym wyrażono zgodę na odstępstwo od przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na wykonaniu ściany bez otworów okiennych i drzwiowych budynku garażowo-gospodarczego w bezpośredniej granicy z działką sąsiednią. Skarżący, zarzucili badanej decyzji rażące naruszenie prawa, a więc uchybienie, które na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa, stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności obarczonej nią decyzji. Zarzuty skarżących dotyczyły naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w szczególności oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych zdaniem skarżących na pobyt ludzi. § 13 ust. 1 w/w Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., stanowi, iż odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Na podstawie § 4 w/w Rozporządzenia, pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny oraz pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Podkreślenia jednakże wymaga fakt, iż zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powyższego Rozporządzenia przepisy tego rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków. Przepisy te odnoszą się zatem do budynków "sytuowanych", a więc zakres ich zastosowania dotyczy sytuacji projektowania i budowy nowych budynków lub innych działań określonych w § 2 w/w rozporządzenia (m.in. rozbudowy i przebudowy istniejącego budynku, lub zmiany sposobu użytkowania). W aktach sprawy znajduje się również decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 1983 r., którą udzielono E. i Z. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, z zachowaniem pewnych warunków, w tym wykonania ściany południowej - znajdującej się od strony granicy z nieruchomością K. i K. J. - jako pełnej, a więc bez otworów okiennych. Jak wynika ze stanu sprawy, w tym oświadczeń samych skarżących, E. i Z. W. samowolnie naruszyli ustalenia decyzji - pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1983 r. - umieszczając w ścianie południowej budynku mieszkalnego otwory okienne. Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż strona postępowania administracyjnego, nie może wywodzić swoich praw z faktu samowolnie dokonanego odstępstwa od ustaleń decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Wskazać trzeba, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej wydają decyzje na podstawie istniejącego stanu prawnego. Zamieszkiwanie zaś przez E. i Z. W. w pomieszczeniu piwnicznym, stanowi jedynie okoliczność faktyczną, nie będącą usankcjonowaną żadnym działaniem prawnym (decyzją o zmianie sposobu użytkowania). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż jak wskazano wyżej zgodnie z § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. sytuowanie budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń. Pomieszczenia piwniczne zaś, nie są przeznaczone na pobyt ludzi. W związku z powyższym nie można uznać, aby badana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., naruszała przepisy prawa. Na marginesie podkreślić należy, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadzając postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., nie ograniczył się do zarzutów podniesionych we wniosku E. i Z. W., lecz przeanalizował kontrolowaną decyzję pod kątem ewentualnego naruszenia innych przepisów prawa, dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę, a także pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...] listopada 2007 r., a także poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] września 2007 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło