VII SA/Wa 2207/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-26
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący wdowcem z trójką dzieci, posiadający dom i 19 ha ziemi rolnej, uzyskujący dochód z gospodarstwa rolnego ok. 1000 zł miesięcznie, a jego dzieci rentę rodzinną 2000 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sytuacji gdy wpis od skargi kasacyjnej wynosi 100 zł?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadane dochody z gospodarstwa rolnego oraz renta rodzinna dzieci, w zestawieniu z niską kwotą wpisu sądowego od skargi kasacyjnej (100 zł), pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga wykazania niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.Stan faktyczny
K. S., wdowiec z trójką dzieci, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wraz ze skargą kasacyjną. Posiada dom (70 m2) i 19 ha ziemi rolnej. Uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego ok. 1000 zł miesięcznie, a jego dzieci otrzymują rentę rodzinną w kwocie 2000 zł. Wpis od skargi kasacyjnej wynosi 100 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania K. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania K. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
K. S. wraz ze skargą kasacyjną od wyroku wydanego w dniu 12 lutego 2014 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje troje dzieci, skarżący jest wdowcem. K. S. posiada dom o powierzchni 70 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 19 ha. Wnioskodawca oświadczył, iż uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie, dzieci skarżącego otrzymują rentę rodzinną w kwocie 2000 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową K. S. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie, dzieci skarżącego otrzymują rentę rodzinną w kwocie 2000 zł. Jednocześnie należy podkreślić, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania K. S. zobowiązany jest jedynie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło