VII SA/Wa 2209/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. T. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. - po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej zadaszenia (skład drewna, śmietnik) wybudowanego z ogrodzeniem na nieruchomości przy ul. [...], usytuowanego w narożniku działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy granicy nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...] w W. - umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z wniosku właścicielki działki sąsiedniej przy ul. [...] w W. Wyrokiem z dnia 10 marca 2003r. sygn. akt IV SA 2117/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. z dnia [...] listopada 1999r. nr [...] nakazującą rozbiórkę śmietnika wybudowanego na działce przy ul. [...] w W. W dniu 7 kwietnia 2005 r. została przeprowadzona kontrola na działce nr ew. [...] z obrębu [...], w wyniku której stwierdzono, że zadaszenie pod skład drewna usytuowane jest zgodnie z projektem budowlanym, stanowiącym załącznik do decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] sierpnia 1997r. nr [...] o pozwoleniu na budowę ogrodzenia, wydanego dla K. i W. G. Część graficzna projektu obejmuje zadaszenie, skład drewna i śmietnik. Zadaszenie usytuowane jest w narożniku działki przy ul. [...], przy granicy nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...]. Wody opadowe odprowadzane są na teren działki inwestora przez system rynien. Odległość pojemnika na śmieci od granicy działki wynosi 2,70 m. Pojemnik jest przenośny i całkowicie szczelny. Organ zauważył, iż inwestor nie był informowany o niemożności skutecznego doręczenia decyzji stronom postępowania i miał prawo domniemywać, że decyzja jest ostateczna. Według pouczenia zawartego w decyzji, inwestor uznał rozpoczęcie robót przy budowie zadaszenia i ogrodzenia za zgodne z przepisami prawa. Decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania B. T. – utrzymał w mocy powyższą decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że zadaszenie pod skład drewna na posesji należącej do W. G. zostało zrealizowane zgodnie z projektem zagospodarowania działki, stanowiącym załącznik do decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] sierpnia 1997r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Organ ocenił postępowanie jako bezprzedmiotowe ze względu na brak stanu naruszenia prawa. Ponadto zauważył, że śmietnik jest kontenerem o szczelnej budowie i nie znajduje się w granicy z sąsiednią działką, lecz w dość znacznej odległości od niej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła B. T., zarzucając naruszenie art. 35, art. 75 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 30 ust. 7 pkt 4 i art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych sprawy oraz nieprawidłową interpretację przepisów prawa. Skarżąca podała, że podczas realizacji inwestycji inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Wyjaśniła, że inwestycja przylega do jej ogrodzenia, a zadaszenie opiera się na murze i wystaje za niego na posesję skarżącej. Zarzuciła, iż w zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji nie ustosunkował się do przywołanej w odwołaniu decyzji z dnia [...] lipca 1997r. nr [...], określającej warunki na jakich K. i W. G. mieli realizować inwestycję. Ponadto zauważyła, że organ nadzoru budowlanego nie wskazał informacji, które w związku z wyrokiem Sądu miał obowiązek zebrać, celem uzupełnienia materiału dowodowego sprawy oraz nie wyjaśnił, na jakiej podstawie potraktował postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skarżąca podniosła, iż kwestionowana decyzja ogranicza jej prawo do swobodnego dysponowania nieruchomością oraz wskazała, że zwłoka w wydaniu decyzji przez organ odwoławczy wyniosła 4 lata. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 kpa wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, /por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001r. sygn. akt V SA 381/01 Lex nr 78917/. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę, jak i przez organ z urzędu. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Tak więc nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym, /por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995r. sygn. akt SA/Łd 2424/94/. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i doktryną prawa bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego /por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998r. sygn. akt II SA 70/98 Lex nr 43205/. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie istnieją bowiem okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwe. Brak zaś ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, a ewentualnie bezzasadnym. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, /por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998r. sygn. akt II SA 70/98 Lex nr 43205; wyrok NSA z dnia 9 marca 2000r. sygn. akt IV SA 12/98 Lex nr 77609/. Strona składając konkretny wniosek do organu, tak jak to uczyniła B. T. składając pismo w dniu 9 lipca 1999r. do Wydziału Architektury i Urbanistyki Gminy W. – ma prawo domagać się rozstrzygnięcia. Umorzenie w takim wypadku postępowania jest uchylaniem się organu od rozstrzygnięcia sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ma obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie - czy to pozytywnie czy negatywnie. Organ I instancji powinien więc rozpoznać sprawę merytorycznie, bowiem nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania skoro istnieje sprawa i jest osoba, która w tej sprawie domaga się konkretnego rozstrzygnięcia. Na marginesie już tylko zauważyć należy, że przedmiotowe zadaszenie pod skład drewna i kontener śmietnikowy usytuowane jest zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Burmistrza Gminy W. z dnia [...] sierpnia 1997r. nr [...] o pozwoleniu na budowę ogrodzenia wydanego dla K. i W. G. Tak więc w przedmiotowej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego I i II instancji nie odpowiadają prawu, gdyż został naruszony art. 105 § 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2020r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt II wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 w/w ustawy.