VII SA/Wa 221/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 460 ( czterysta sześćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 221/04 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. dotyczącej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] pozwolenia na przebudowę mieszkania dwupoziomowego na dwa samodzielne w budynku mieszkalnym na działce nr [...] położonej w [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001r. było rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż decyzja o pozwoleniu na przebudowę mieszkania dwupoziomowego na dwa samodzielne lokale mieszkalne została wydana na rzecz Spółdzielni bez zgody J. M. dysponującego własnościowym prawem do lokalu położonego w [...] – Osiedle "[...]" Nr [...]. Roboty budowlane objęte pozwoleniem, związane były w istocie z przebudową lokalu w stosunku, do którego J. M. posiadał własnościowe prawo. Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001r. wbrew ustawowemu obowiązkowi nie precyzuje w stopniu wystarczającym, w którym budynku mieszkalnym i w którym lokalu mogą być przeprowadzone roboty budowlane. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...] i w wyniku jej uwzględnienia w całości, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art. 38 § 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2003r. i orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownej analizie akt sprawy uznał, iż J. M. nie może być stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2001r., z uwagi na fakt, iż nie dysponuje on pełnym prawem rzeczowym tj. prawem odrębnej własności w stosunku do lokalu mieszkalnego nr [...], powiązanym prawem własności części wspólnych i prawem współwłasności (lub użytkowania wieczystego) gruntu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż J. M. dysponuje w stosunku do lokalu nr [...] w budynku nr [...] (stanowiącym własność Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]) jedynie ograniczonym prawem rzeczowym – Spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, które jest nierozerwalnie związane z faktem członkowstwa w spółdzielni mieszkaniowej. Zgodnie zaś z art. 48 ustawy – Prawo spółdzielcze – podmiotem uprawnionym do reprezentowania członków Spółdzielni na zewnątrz, w tym także w postępowaniu administracyjnym, jest zarząd Spółdzielni. Natomiast ewentualne sprory między członkiem spółdzielni, a jej zarządem mogą być przedmiotem postępowania wewnątrzspółdzielczego. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. M., zarzucając jej naruszenie: – art 28 kpa poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony; – art 5 ust. 1 pkt 1 b i c ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że planowany podział lokalu odpowiada warunkom określonym w tych przepisach oraz § 44, 51, 92 i 95 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych budynków; – art 7 i 77 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i podkreślił, iż przebudowa objęta pozwoleniem na budowę dotyczy części wspólnych budynku nr [...] w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przesłanką zaskarżonego rozstrzygnięcia było ustalenie przez organ, iż J. M. nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. W tym miejscu należy przypomnieć, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym postępowaniem i stroną tego postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (vide wyrok NSA z 12 stycznia 1994r., II SA 2164/92, ONSA 1995, Nr 1 poz. 32). W ujęciu art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Status strony postępowania administracyjnego musi wynikać z przepisu prawa materialnego, dającego określonemu podmiotowi uprawnienie lub nakładającego obowiązek. Interes prawny jest kategorią zobiektywizowany i musi się łączyć z wykazaniem potrzeby realnie istniejącej w danej sprawie ochrony prawnej. Jak wynika z akt sprawy, J. M. w dniu [...] września 1998r. przydzielono na zasadach własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu, mieszkanie [...]w budynku nr [...] w Spółdzielni Mieszkaniowej w [...]i. Z projektu przebudowy zatwierdzonego decyzją starosty [...] z dnia [...] lipca 2001r., wynika, iż w zakresie projektowanych prac znajduje się między innymi likwidacja pomieszczeń WC i wykonanie w lokalu na parterze (skarżącego), dodatkowych kanałów wentylacyjnych na parterze, wymianę istniejących schodów jednobiegowych na nowe dwubiegowe. Przewidywane prace dotyczą, więc nie tylko części wspólnych budynku, ale ingerują w lokal skarżącego. Okoliczność ta przemawia za istniejącym zindywidualizowanym interesem prawnym skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Kwestia statusu członków spółdzielni mieszkaniowych w zakresie przyznania im prawa strony była przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których dominuje stanowisko, iż członkom spółdzielni prawo strony nie przysługuje. Zasada ta dopuszcza wyjątek w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny zindywidualizowany i skonkretyzowany interes prawny" (vide wyrok NSA z 3 lipca 2001r., IV SA 1610/99, Lex nr 53445). Zasadnie skarżący zarzuca, iż organ odwoławczy z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych przede wszystkim, co do zakresu planowanych robót oraz obiektu, w którym mają być wykonane. Brak tych ustaleń doprowadził organ do błędnego wniosku, iż prace te dotyczą jedynie części wspólnych, a w konsekwencji do pozbawienia skarżącego przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Nie przesądzając o wyniku postępowania należy wskazać na wadliwość, wobec powyższych rozważań, rozstrzygnięcie w przedmiocie umocnienia postępowania przed organem pierwszej instancji. Zważy przy tym organ odwoławczy, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, będące ograniczonym prawem rzeczowym jest prawem skutecznym erga omnes. Właściciel rzeczy (Spółdzielnia Mieszkaniowa) oraz wszelkie inne podmioty obowiązane są powstrzymać się od działań, które uniemożliwiłyby lub utrudniały wykonanie prac rzeczowych ograniczonych, do zakresu, których zalicza się prawo używania lokalu oraz dysponowania nim łącznie z jego zbyciem. Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego winny być przedmiotem analizy organu rozstrzygającego sprawę merytorycznie. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji wobec naruszenia przez organ art. 7 i 77 kpa oraz art. 28 i 105 kpa tj. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, czym wydał dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w pkt II i III oparto na treści art. 152 i 200 cytowanej ustawy.