VII SA/Wa 2216/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-29
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia wniosku i nie przedstawił wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania sądu, nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi na zadane pytania dotyczące swojej sytuacji materialnej i nie przedstawił wymaganych dokumentów. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy z sądem uniemożliwia rzetelną analizę jego zdolności płatniczych.Stan faktyczny
Wnioskodawca K. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawca podał podstawowe informacje o swojej sytuacji rodzinnej i dochodach, ale sąd uznał je za niewystarczające. Wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, jednakże nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2017r. po rozpoznaniu wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi następcy prawnego zmarłego A. S. – K. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić K. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek K. S. o przyznanie prawa pomocy
w zakresie ustanowienia adwokata.
We wniosku wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwiema córkami. Wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 2343 złotych miesięcznie. Małżonka wnioskodawcy jest osobą bezrobotną.
Wnioskodawca posiada dom o pow. 95 m², dodał przy tym, że wartości nie da się ustalić za względu, iż część budynku stanowi samowolę budowlaną z którą związana jest niniejsza sprawa. Posiada nieruchomość rolną o pow. 0,0783 ha i samochód osobowy VW Polo.
Do ponoszonych wydatków wnioskodawca zaliczył kredyt na dom w wysokości 550,00 złotych, alimenty w wysokości 230,00 złotych, opłaty za media, koszty ponoszone za mieszkanie w wysokości 700,00 złotych
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku wezwaniem z dnia 31 stycznia 2017r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- jakiego rodzaju prowadzi działalność gospodarczą, czy prowadzi ją samodzielnie czy też zatrudnia do pracy jakieś osoby jeśli tak, należało wskazać ile osób,
- orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz na utrzymanie samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),
- czy posiada z żoną oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość,
- czy pobiera świadczenia na dzieci (500 plus), zasiłki rodzinne, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości,
- czy małżonka podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia,
a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość,
- w jakiej wysokości wnioskodawca zaciągnął kredyt i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty,
oraz do nadesłania:
- wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych wnioskodawcy i małżonki
z dwóch ostatnich miesięcy,
- kserokopii zeznania podatkowego za rok 2015r.
- kserokopii deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT 7 lub VAT 7k) lub złożenia oświadczenia, o nie byciu podatnikiem VAT,
- zaświadczenia z urzędu pracy małżonki o pozostawaniu osobą bezrobotną.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy
w dniu 13 lutego 2017. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
Pismem z dnia 31 stycznia 2017r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe informacje i nadesłanie wskazanych w nim dokumentów. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień ani dokumentów.
Wnioskodawca nie wyjaśnił, jakiego rodzaju prowadzi działalność gospodarczą, czy prowadzi ją samodzielnie czy też zatrudnia do pracy jakiej osoby, jeśli tak to ile osób. Nie podał wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.), utrzymania samochodu oraz w jakiej wysokości zaciągnął kredyt i jaka kwota pozostała mu jeszcze do spłaty. Wnioskodawca nie wskazał także, czy małżonka podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, jeśli tak to w jakiej wysokości. Nie oświadczył również czy posiada z żoną oszczędności pieniężne oraz czy pobiera świadczenia na dzieci (500 plus), zasiłki rodzinne, jeśli tak w jakiej wysokości. Ponadto wnioskodawca nie nadesłał dokumentów wskazanych w wezwaniu.
Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki
z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W ocenie orzekającego dane o które został wezwany wnioskodawca są niezbędne do rozpoznania złożonego wniosku. Informacje podane w formularzu nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wnioskodawca nie udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji finansowej.
Tymczasem jak już wskazano wyżej, to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Uchylenie się wnioskodawcy od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło