VII SA/Wa 2217/11
WyrokWSA w Warszawie2012-04-25
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Elżbieta Zielińska- Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanej sieci kanalizacyjnej może zostać utrzymana w mocy, jeśli inwestor zbył część nieruchomości, przez które przebiega sieć, na rzecz osób trzecich, które nie brały udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Wskazał, że jeśli inwestor zbył część nieruchomości, na których znajduje się samowolnie wybudowana sieć kanalizacyjna, decyzja nakazująca rozbiórkę powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, którzy nie brali udziału w postępowaniu. Ponadto, organy powinny precyzyjnie określić przebieg kanalizacji podlegającej rozbiórce, wskazując działki i ich właścicieli.Stan faktyczny
Spółdzielnia wybudowała sieć kanalizacyjną bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę sieci. Po utrzymaniu decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Spółdzielnia wniosła skargę do WSA. Skarżąca podniosła, że inne podmioty również budowały kanalizację, a nakaz rozbiórki jest niesprecyzowany. Ponadto, wskazała, że właścicielami działek, na których znajduje się sieć, są również inne osoby, które nie brały udziału w postępowaniu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ‘[...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r. poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.. 1071 ze zm.) nakazał Spółdzielni [...] w C. całkowitą rozbiórkę sieci kanalizacyjnej na trenie wsi C. wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Spółdzielnia [...] jest inwestorem sieci kanalizacji sanitarnej składającej się z magistrali kolektora (w tym zbiornika na nieczystości płynne) oraz przyłącza do poszczególnych posesji na terenie wsi C.. Inwestycja została wybudowana bez uzyskania decyzji właściwego organu pozwalającej na jej realizację. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., sprostowanym postanowieniem z [...] lutego 2011 r., zobowiązano inwestora do przedłożenia wskazanych dokumentów w terminie 90 dni od doręczenia postanowienia.
Ponieważ inwestor we wskazanym terminie nie wykonał nałożonych postanowieniem obowiązków orzeczono rozbiórkę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni od powyższej decyzji – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa sieci kanalizacji sanitarnej na terenie miejscowości C. była już przedmiotem postępowania przed organem II instancji.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., nakazującą rozbiórkę sieci kanalizacji sanitarnej.
Rozstrzygnięcie to zaskarżone zostało do WSA w Warszawie. Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 122/10, Wojewódzki Sad Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie PINB w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r.
Ponownie rozpoznając sprawę po wyroku Sądu, postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia:
- zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności inwestycji z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź, w przypadku braku takiego planu, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy,
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego sporządzonego przez osobę o wymaganych kwalifikacjach i uprawnieniach, należącą do izby samorządu zawodowego,
- oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponieważ inwestor w terminie zakreślonym przez organ nie złożył wymaganych dokumentów prawidłowo, na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, orzeczono rozbiórkę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Spółdzielnia [...].
Nie negując samowolnego wybudowania sieci kanalizacyjnej skarżąca podniosła, że na terenie miejscowości C. także inne podmioty budowały kanalizację. Nakaz dotyczący rozbiórki "sieci kanalizacyjnej na terenie wsi C." jest na tyle niesprecyzowany, że może dotyczyć całej sieci kanalizacyjnej na tym terenie.
Skarżącą wskazała nadto, że obecnie właścicielem działek, na których wybudowano sieć kanalizacyjną jest nie tylko Spółdzielnia ale także inne podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady powoduje orzeczenie nakazu rozbiórki.
Po zmianie ustawy Prawo budowlane (ustawa z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw Dz. U. Nr 80, poz., 718) ustawodawca odstąpił od obowiązku orzekania nakazu bezwarunkowej rozbiórki obiektu budowlanego, dopuszczając możliwość jego legalizacji po spełnieniu przez inwestora określonych wymagań.
W niniejszej sprawie takie postępowanie legalizacyjne było już przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego. W jego wyniku nakazano Spółdzielni [...] rozbiórkę sieci kanalizacyjnej (decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r.).
Wyrokiem Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie z dnia 10 marca 2010 r., Sygn. akt VII SA/Wa 122/10, uchylono ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał na konieczność, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P37/06 (Dz. U. z dnia 29 grudnia 2007 r. nr 247, poz. 1844), którym orzeczono niekonstytucyjność art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w części obejmującej wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" i wydania w związku z tym ponowie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 3 (ew. 49 b ust. 2) ustawy Prawo budowlane.
Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ponownie przeprowadzając postępowanie zmierzające do zalegalizowania samowolnie wybudowanej przez skarżącą Spółdzielnię kanalizacji sanitarnej – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zobowiązał inwestora do przedłożenia stosownej dokumentacji. Obowiązek ten mimo upływu wyznaczonego terminu nie został wykonany. Konsekwencją braku spełnienia obowiązków było orzeczenie nakazu rozbiórki kanalizacji sanitarnej skierowane do Spółdzielni [...].
W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki, stosownie do brzmienia art. 52 ustawy Prawo budowlane, winien być adresowany do inwestora, tj. skarżącej Spółdzielni. Dotyczy to jednak takiego inwestora, który legitymuje się tytułem prawnym umożliwiającym mu wykonanie decyzji.
W niniejszej sprawie, już w toku postępowania sądowego, skarżąca Spółdzielnia przedstawiła dwa akty notarialne z dnia [...] grudnia 2005 r., mocą których przeniesiono własność wskazanych nieruchomości na rzecz Z. J. P. i T. P..
Jak wynika z oświadczenia Z. J P., który jest jednocześnie Prezesem Spółdzielni Mieszkaniowej [...], złożonego na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r., zrealizowana samowolnie przez Spółdzielnię kanalizacja sanitarna przebiega przez około 15 działek stanowiących jego własność, a także przez działki innych właścicieli, którzy w międzyczasie nabyli te grunty od Spółdzielni przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie rozbiórki. Osoby te nigdy nie brały udziału w toczącym się postępowaniu i nie były adresatami decyzji rozbiórkowej.
Powyższe oznacza, w ocenie Sądu, że skoro skarżąca Spółdzielnia – właścicielka nieruchomości, będąca równocześnie inwestorem zbyła przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie rozbiórki innej osobie udziały w swym prawie własności – bo dla umożliwienia wykonania tej decyzji powinna ona być skierowana do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.
Niezależnie od powyższego organy administracji zobowiązane będą do precyzyjnego określenia przebiegu kanalizacji która podlega rozbiórce ze wskazaniem działek ewidencyjnych na których się ona znajduje i ich właścicieli.
Z tych względów uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77 § 1kpa Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło