VII SA/Wa 2221/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. Ć., A. Ć., A. Ć. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. Ć., A. Ć., A. Ć. solidarnie kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r., nakazał G. i A. K. dostarczenie do organu w terminie 30 dni czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, wykonanego przez osobę uprawnioną, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce położonej przy ul. W . w C., wybudowanego na podstawie decyzji zezwalającej na budowę nr [...] z dnia [...] września 1984 r., znak[...], wydanego przez Urząd Gminy C. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości M. Ć., A. Ć. oraz A. Ć. – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na działce inwestora istnieje budynek mieszkalny, w którym w 2005 r. zmieniono pokrycie dachowe z eternitu na blachę oraz wyrównano dach na całym budynku. Na wykonanie tych prac inwestor nie posiada zgłoszenia wykonanych robót. Równocześnie w toku oględzin przedstawiciele organu ustalili, iż część składową budynku mieszkalnego stanowi garaż o wymiarach 3,13 x 5,92 m. Odległość garażu od ogrodzenia wyznaczającego granicę wynosi 2,45 m. Budowa budynku mieszkalnego z garażem zrealizowana została na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy C. nr [....] z dnia [...] września 1984 r, znak [...] Organ uznał, iż inwestor zrealizował inwestycję z istotnymi odstępstwami od projektu, polegającymi na przesunięciu budynku w stronę granicy z 4 m. do 2,45 m. Ponieważ inwestor na dokonanie zmian w zatwierdzonym projekcie nie wystąpił z wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę, odstąpienie to zostało wykonane w ramach samowoli budowlanej. W związku z tym wszczęta została procedura z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany, wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Po upływie wyznaczonego terminu wykonania obowiązku organ zastosuje przepis art. 51 ust 4 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zacytował tu brzmienie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uznając, iż nastąpiło jego naruszenie przy realizacji obiektu. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniała rozbudowa obiektu. Z archiwalnych dokumentów wynika, iż plan realizacyjny i pozwolenie na budowę przewidywało budowę budynku mieszkalnego. Z załączonego do planu realizowanego szkicu wynika, iż od strony działki skarżących zaprojektowano pomieszczenie które nie zostało odrębnie nazwane. Skargę na powyższą decyzję wnieśli M.Ć., A. Ć. i A.Ć. W skardze zarzucili oni decyzji naruszenie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego przez wadliwe ujęcie kwestii rozbudowy dachu " jako umykającego się spod kontroli z uwagi na brak zgłoszenia do użytkowania", naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez nie wyjaśnienie daty budowy obiektu oraz rozbudowy, brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia daty powstania poszczególnych elementów budowy. Zdaniem skarżących ustalenie daty rozbudowy budynku mieszkalnego o elementy nie objęte pozwoleniem na budowę pozwoli rozstrzygnąć kwestię dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej, jakiej dopuścili się inwestorzy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych nieco przyczyn, aniżeli zarzuty podniesione w skardze. Z dokonanych przez organy administracyjne ustaleń wynika, iż na terenie posesji przy ul. W. nr [...]w C. znajduje się budynek mieszkalny z garażem, przy czym ściana boczna garażu usytuowana jest w odległości 2,45 m od granicy z działką skarżących. Inwestor okazał pozwolenie na budowę z dnia [...] września 1984 roku wydaną przez Naczelnika Gminy C. oraz decyzję z [...] lipca 1984 r. również wydaną przez Naczelnika Gminy C. – ustalającą w oparciu o art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo budowlane z 1974 roku miejsce i warunki realizacji inwestycji. Obie decyzje obejmowały budowę budynku mieszkalnego. Jednakże z załączonego planu realizacyjnego do decyzji z 9 lipca 1984 r. ewidentnie wynika, iż przy budynku mieszkalnym od strony działki inwestora zaprojektowany został mniejszy obiekt zblokowany ze ścianą budynku mieszkalnego. W aktach archiwalnych znajduje się również wniosek o " zezwolenie na budowę domu mieszkalnego i pomieszczenia warsztatowego do wykonywania rzemiosła..", który wszczął postępowanie organu o pozwolenie na budowę. Załączony do akt sprawy został również szkic do decyzji lokalizacyjnej, na którym początkowo projektowany budynek gospodarczy usytuowany był w ostrej granicy z działką skarżących. Te dokumenty wskazują, iż zamierzenie inwestycyjne objęte pozwoleniem na budowę z dnia 7 września 1984 r. obejmowało tak budynek mieszkalny jak również budynek gospodarczy (warsztatowy). Nie mają więc racji skarżący, że inwestor wybudował obiekt lub go rozbudował o elementy nie objęte pozwoleniem na budowę. O tym bowiem, co stanowi przedmiot wydanego pozwolenia na budowę nie decyduje tylko treść zapisu w samej sentencji decyzji, lecz całokształt dokumentacji zatwierdzonych tą decyzją Większość decyzji wydanych w latach osiemdziesiątych lub wcześniej, kontrolowanych przez Sąd Administracyjny nie spełnia wszystkich formalnych zaleceń wymaganych obecnie od decyzji administracyjnych. W takiej zaś sytuacji wybudowany w oparciu o decyzję o pozwolenie na budowę obiekt mieszkalny z garażem ( dawniej nazwany budynkiem gospodarczym lub warsztatowym) nie może być uznany za samowolę budowlaną, jak sugerują to skarżący. Jak wynika z akt sprawy proces inwestycyjny realizowany na podstawie wydanego 7 września 1984 r. pozwolenia na budowę, prowadzony był pod rządami ustawy z 24 października 1974 r. - prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). W 2005 r. inwestor zmienił pokrycie dachowe z eternitu na blachę oraz wyrównał dach. Wybudował od strony północnej taras. Na roboty budowlane wykonane w 2005 r. inwestor nie dokonał zgłoszenia. Podstawową więc kwestią do przesądzenia przez organy administracyjne była ocena jakie przepisy prawne należy do tej inwestycji zastosować. Nie budzi wątpliwości, iż roboty budowlane wykonane w 2005 r. podlegają przepisom ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. 2006 Nr 156, poz. 1118). Zachodzi natomiast wątpliwość co do prawidłowości zastosowania przez organy administracyjne do obiektu usytuowanego niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę, co do odległości od granicy z działką inwestora – przepisów tej ustawy. Pomimo trzykrotnego rozpatrywania tej sprawy przez organy nadzoru budowlanego, nie zdołano dokonać w oparciu o zebrane materiały, przekonywujących ocen co do potrzeby zastosowania w sprawie art. 51 ustawy prawo budowlane z 1994 r. – w stosunku do całości obiektu zbliżonego do działki skarżących na odległość 2,45m, mimo iż z archiwalnych dokumentów odległość ta winna wynosić 4m. Organy administracyjne uznały, iż budynek mieszkalny nie został rozbudowany o obecny garaż, lecz budynek garażowy został wzniesiony razem z budynkiem mieszkalnym. Z poglądem tym należy się zgodzić uwzględniając, iż garaż znajduje się w jednej bryle z budynkiem mieszkalnym. Ponadto sami skarżący są niekonsekwentni jeżeli chodzi o zgłoszony zarzut rozbudowy budynku garażu. W piśmie z dnia 11 czerwca 2007 r. twierdzą, iż garaż został wybudowany w latach dziewięćdziesiątych (a więc od 10 – 20 lat wstecz), gdy natomiast z ich pisma z dnia 11 stycznia 2008 r. należy wnosić, iż obiekt ten dobudowano wraz z nowym pokryciem dachu, a więc w roku 2005. Inwestor konsekwentnie twierdził, iż cały obiekt został wybudowany i przyjęty do użytku w 1986 roku przez inspektora ds. budownictwa Gminy C. – S. K., w wyniku czego wydane zostało przez urząd zaświadczenie o nadaniu nieruchomości numeru porządkowego. Skoro zaś organy nadzoru budowlanego uznały, iż cały obiekt został pobudowany do 1986 roku – ocena, iż nie został on oddany do użytku i mogą do niego mieć zastosowania przepisy obecnego prawa budowlanego nie wydaje się być prawidłowa. Z pisma Wójta Gminy C. z 19 czerwca 2008 r. wynika, iż inwestor wraz z rodziną został zameldowany w wybudowanym obiekcie w 1987 roku, co zdaniem Wójta wskazuje, iż obiekt został dopuszczony do użytku. Organy nadzoru budowlanego poglądu tego nie podzieliły, bowiem nie przedstawiono im pozwolenia na użytkowanie tego obiektu. Art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.)tylko w nielicznych wypadkach wymagał uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Skoro zaś nie ma dokumentów aby odnośnie wybudowanego w latach osiemdziesiątych obiektu toczyło się postępowanie o odstępstwach od pozwolenia z art. 36 tej ustawy i aby nakazano dokonania w wybudowanej inwestycji przewidzianych w art. 40 zmian i przeróbek – inwestor nie musiał uzyskać decyzji o zdolności do użytku wykonanego obiektu. W takiej sytuacji na inwestorze lub osobie działającej z jego upoważnienia ciążył jedynie obowiązek zawiadomienia właściwego terenowego organu administracji państwowej o oddaniu obiektu do użytku art. 41 ust 2 w/w ustawy. Szczegółowe kwestie te unormował § 32 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. o nadzorze urbanistyczno budowlanym (Dz. U. Nr 8, poz 48). Ponadto podnieść należy, że przepisy prawa budowlanego z 1974 r. nie zobowiązały inwestora do przechowywania dokumentów związanych z budową – jak nakazuje to aktualnie art. 60 i 63 prawa budowlanego z 1994 roku. Biorąc pod uwagę upływ czasu od 1987 roku nie dziwi fakt braku ewentualnego pisma inwestora o zgłoszeniu obiektu do użytku. W takiej zaś sytuacji organ administracyjny poprzez inne dowody winien ocenić czy obiekt został oddany do użytku. Zameldowanie w wybudowanym obiekcie które może nastąpić dopiero po oddaniu obiektu do użytku może być takim dowodem, poza zeznaniami świadków – inwestora, czy pracowników Urzędu. W sytuacji zaś przyjęcia, że obiekt został oddany do użytku oznacza to, iż zakończony został prawnie cały proces inwestycyjny. Wówczas brak byłoby aktualnie podstaw prawnych do działania organów nadzoru budowlanego odnośnie oddanego do użytku obiektu wybudowanego nawet z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przy takiej ocenie organy nadzoru budowlanego mogłyby jedynie prowadzić postępowanie administracyjne dotyczące prac budowlanych przeprowadzonych przez inwestora w 2005 r. Przy przyjęciu odmiennych ocen organy administracyjne winny mieć na względzie, że wybudowany w latach 1986 – 1987 obiekt nie może spełniać wymagań technicznych wydanych w 2002 r. Wymagania w stosunku do inwestora muszą wynikać z przepisów prawnych obowiązujących w czasie budowy. W przypadku warunków technicznych winny więc mieć wówczas w sprawie zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62). Z tych względów uznając, iż decyzje naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.